Χρηματοδότηση ύψους 115 δισεκατομμυρίων ευρώ από τους διεθνείς εταίρους θα χρειαστεί η Ουκρανία το 2027, σύμφωνα με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Ουκρανός πρόεδρος διευκρινίζει ότι 45 δισ. ευρώ έχουν ήδη προβλεφθεί, αλλά απαιτούνται επιπλέον 70 δισ. για τις αμυντικές και δημοσιονομικές ανάγκες της χώρας. Η νέα έκκληση έρχεται ενώ οι Βρυξέλλες αναζητούν τρόπους κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού, με το κόστος του πολέμου να εξακολουθεί να αυξάνεται και το ζήτημα της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης να παραμένει ανοιχτό.

Πόσα χρήματα χρειάζεται ακόμη η Ουκρανία για να συνεχίσει να χρηματοδοτεί την άμυνά της και να διατηρεί σε λειτουργία τον κρατικό μηχανισμό της το 2027;

Η απάντηση που έδωσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποτυπώνει το μέγεθος της οικονομικής πίεσης που αντιμετωπίζει το Κίεβο, σχεδόν πέντε χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022.

Σε συνέντευξή του στην ουκρανική τηλεοπτική εκπομπή TSN.Tyzhden, στις 25 Οκτωβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης για την επόμενη χρονιά ανέρχονται συνολικά στα 115 δισ. ευρώ.

Το ποσό δεν αφορά αποκλειστικά μια νέα οικονομική απαίτηση. Περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση που έχει ήδη προγραμματιστεί, αλλά και τους επιπλέον πόρους που εξακολουθούν να αναζητούνται.

115 δισ. ευρώ: Πώς προκύπτει ο λογαριασμός

Ο Ζελένσκι εξήγησε ότι από το συνολικό ποσό των 115 δισ. ευρώ, τα 45 δισ. έχουν ήδη προβλεφθεί μέσω της διεθνούς υποστήριξης.

Ωστόσο, τα χρήματα αυτά δεν ταυτίζονται με ποσά που έχουν ήδη μεταφερθεί στο σύνολό τους στους ουκρανικούς λογαριασμούς.

Η εκταμίευση των ευρωπαϊκών κονδυλίων πραγματοποιείται σταδιακά, με βάση συμφωνημένες διαδικασίες, χρηματοδοτικά προγράμματα και συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η μεγάλη εκκρεμότητα αφορά τα υπόλοιπα 70 δισ. ευρώ, τα οποία η ουκρανική κυβέρνηση εκτιμά ότι χρειάζεται επιπλέον.

Στη συνέντευξή του, ο πρόεδρος της Ουκρανίας περιέγραψε τη συγκέντρωση των συγκεκριμένων πόρων ως ιδιαίτερα δύσκολη πρόκληση.

Το ποσό, όπως εξήγησε, συνδέεται με τις ανάγκες των ενόπλων δυνάμεων, του υπουργείου Άμυνας και του κρατικού προϋπολογισμού.

Γιατί η Ουκρανία χρειάζεται τόσο μεγάλη χρηματοδότηση

Ο πόλεμος δεν επιβαρύνει μόνο τις στρατιωτικές δαπάνες της Ουκρανίας.

Η χώρα πρέπει να συνεχίσει να καλύπτει ανάγκες προσωπικού, προμηθειών και εξοπλισμού, ενώ παράλληλα χρειάζεται πόρους για τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών και την αντιμετώπιση των συνεπειών των ρωσικών επιθέσεων.

Η ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας, η παραγωγή και προμήθεια μη επανδρωμένων συστημάτων, τα πυρομαχικά και η διατήρηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων βρίσκονται στις βασικές προτεραιότητες του Κιέβου.

Την ίδια στιγμή, οι καταστροφές σε ενεργειακές και άλλες κρίσιμες υποδομές δημιουργούν πρόσθετες οικονομικές ανάγκες.

Για την ουκρανική κυβέρνηση, η σταθερή εξωτερική χρηματοδότηση αποτελεί επομένως προϋπόθεση όχι μόνο για την άμυνα, αλλά και για τη συνέχιση βασικών λειτουργιών του κράτους.

Τι έχει ήδη δεσμεύσει η Ευρωπαϊκή Ένωση

Η ΕΕ έχει εγκρίνει χρηματοδοτικό πλαίσιο ύψους 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας κατά την περίοδο 2026–2027.

Ο σχεδιασμός προβλέπει περίπου 45 δισ. ευρώ για κάθε έτος.

Από το συνολικό πακέτο, περίπου 60 δισ. ευρώ προορίζονται για στρατιωτική υποστήριξη και 30 δισ. για δημοσιονομικές ανάγκες.

«Κανονικό σκουπίδι»: Η «ιστορικά ακριβής» ΑΙ «Οδύσσεια» του Έλον Μασκ δέχεται χλεύη στο διαδίκτυο

Η χρηματοδότηση δεν παρέχεται ανεξάρτητα από όρους. Στο οικονομικό σκέλος προβλέπονται υποχρεώσεις που συνδέονται, μεταξύ άλλων, με μεταρρυθμίσεις, τη λειτουργία του κράτους δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Το γεγονός ότι έχει εγκριθεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν σημαίνει ότι ολόκληρο το ποσό έχει εκταμιευθεί.

Αυτή η διάκριση βρίσκεται και στον πυρήνα των δηλώσεων Ζελένσκι, ο οποίος ζητά να διασφαλιστεί ότι οι προγραμματισμένοι πόροι θα παραμείνουν διαθέσιμοι και θα καταβληθούν εγκαίρως.

Τα 70 δισ. ευρώ που αναζητούν οι Βρυξέλλες

Το οικονομικό πρόβλημα έχει ήδη αναγνωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στις 19 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι, με βάση τις δεσμεύσεις που υπάρχουν μέχρι στιγμής, το χρηματοδοτικό κενό για το 2027 εκτιμάται περίπου στα 70 δισ. ευρώ.

Το μέγεθος αυτό λαμβάνει υπόψη τα 45 δισ. ευρώ που έχουν προβλεφθεί από την ΕΕ, καθώς και ορισμένες διεθνείς δεσμεύσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητά εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης, χωρίς να έχει παρουσιαστεί οριστική συμφωνία για την κάλυψη του συνόλου των πρόσθετων αναγκών.

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιμένουν ότι η χρηματοδότηση δεν μπορεί να αποτελέσει αποκλειστική ευθύνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ζητούν συμμετοχή και από άλλους διεθνείς εταίρους, οι οποίοι έχουν υποστηρίξει οικονομικά και στρατιωτικά την Ουκρανία.

Ποιος θα καλύψει το πρόσθετο κόστος;

Το βασικό ερώτημα πλέον είναι πώς θα εξασφαλιστούν τα επιπλέον 70 δισ. ευρώ.

Στις επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνονται νέοι μηχανισμοί δανεισμού, η αξιοποίηση διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων και η ενίσχυση των συνεισφορών από χώρες εκτός ΕΕ.

Στο ευρύτερο πολιτικό τραπέζι βρίσκεται επίσης η αξιοποίηση εσόδων που προκύπτουν από δεσμευμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία.

Οι επιλογές αυτές συνοδεύονται από δημοσιονομικά, νομικά και πολιτικά ζητήματα που θα πρέπει να επιλυθούν πριν ληφθούν αποφάσεις.

Η Ουάσιγκτον αποτελεί επίσης κρίσιμο παράγοντα για τη συνολική δυτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, όμως δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία με την οποία οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν συγκεκριμένο μερίδιο από το νέο χρηματοδοτικό κενό των 70 δισ. ευρώ.

Γιατί έχει σημασία η προειδοποίηση για πολιτικές αλλαγές στην Ευρώπη

Ο Ζελένσκι εξέφρασε παράλληλα ανησυχία μήπως αλλαγές στο ευρωπαϊκό πολιτικό περιβάλλον καθυστερήσουν ή επηρεάσουν τη χρηματοδότηση.

Το ενδεχόμενο εκλογικών αλλαγών και διαφορετικών δημοσιονομικών προτεραιοτήτων σε κράτη-μέλη προσθέτει αβεβαιότητα στις συζητήσεις για τη μακροπρόθεσμη υποστήριξη του Κιέβου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εγκρίνει σημαντικά πακέτα οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας, αλλά κάθε νέος χρηματοδοτικός μηχανισμός απαιτεί διαπραγματεύσεις.

Για την ουκρανική κυβέρνηση, ο χρόνος έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αμυντικές παραγγελίες και η λειτουργία του κρατικού προϋπολογισμού δεν μπορούν να βασίζονται αποκλειστικά σε μελλοντικές πολιτικές υποσχέσεις.

Από τα 115 στα 155 δισ. ευρώ: Γιατί αναφέρονται δύο διαφορετικά ποσά

Στις 16 Οκτωβρίου, ο Ζελένσκι είχε αναφέρει ότι το συνολικό κόστος του πολέμου και των συναφών αναγκών για το 2027 θα μπορούσε να φτάσει τα 155 δισ. ευρώ.

Στη νεότερη συνέντευξή του αναφέρθηκε σε 115 δισ. ευρώ εξωτερικής χρηματοδότησης, υπολογίζοντας 45 δισ. ευρώ ήδη προβλεπόμενων πόρων και 70 δισ. επιπλέον αναγκών.

Τα δύο ποσά αφορούν διαφορετικές οικονομικές κατηγορίες.

Τα 155 δισ. σχετίζονται με την ευρύτερη εκτίμηση του κόστους του πολέμου, ενώ τα 115 δισ. παρουσιάζονται ως το ποσό που χρειάζεται να εξασφαλιστεί μέσω των διεθνών εταίρων.

Η διάκριση είναι αναγκαία για να μη δημιουργείται η εντύπωση ότι το Κίεβο προσθέτει συνεχώς νέα, ανεξάρτητα χρηματοδοτικά αιτήματα στο ίδιο ποσό.

Τι αποφασίστηκε στις 26 Οκτωβρίου

Μέσα σε αυτή την οικονομική συγκυρία, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου σε αποφάσεις για τη διάθεση περίπου 4,9 δισ. ευρώ μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη.

Οι αποφάσεις αφορούν κυρίως τη μερική αποζημίωση κρατών-μελών για στρατιωτική βοήθεια που έχουν ήδη παραδώσει στην Ουκρανία, καθώς και πρόσθετη χρηματοδότηση για την ευρωπαϊκή αποστολή στρατιωτικής εκπαίδευσης.

Το συγκεκριμένο ποσό δεν αποτελεί νέα συμφωνία κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού των 70 δισ. ευρώ για το 2027.

Είναι διαφορετικό χρηματοδοτικό εργαλείο, με διαφορετικό αντικείμενο.

Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού για τα χρήματα

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να επανέλθουν στο ζήτημα στη σύνοδο της 26ης και 27ης Νοεμβρίου.

Στο επίκεντρο θα βρεθεί η χρηματοδότηση της Ουκρανίας για το 2027 και η αναζήτηση βιώσιμων λύσεων, παράλληλα με τη συζήτηση για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ.

Μέχρι τότε, το Κίεβο θα συνεχίσει να επιδιώκει συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τους εταίρους του.

Το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι μόνο το ύψος των 115 δισ. ευρώ, αλλά η διαφορά ανάμεσα στα χρήματα που έχουν ήδη προβλεφθεί και στα 70 δισ. που παραμένουν χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

Αυτή η εκκρεμότητα θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες οικονομικές και πολιτικές συζητήσεις για τη συνέχιση της υποστήριξης προς την Ουκρανία το 2027.