Σε μια απροκάλυπτη κίνηση πολιτικού και διπλωματικού «αδειάσματος» απέναντι στην Αθήνα προχώρησε ο Σαντάμ Χαφτάρ —γιος του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ και αναπληρωτής αρχηγός του λιβυκού στρατού— ο οποίος βγήκε να πανηγυρίσει έξαλλα την επικύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της χώρας.

Ο γιος του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ, εμφανίζεται πλέον ως ο πλέον πρόθυμος σύμμαχος του Ταγίπ Ερντογάν, βαφτίζοντας την απροκάλυπτη καταστρατήγηση του Διεθνούς Δικαίου ως… «βήμα εθνικής συμφιλίωσης»!

Με μια προκλητική ανακοίνωση, ο γιος του Λίβυου στρατηγού χαιρέτισε την ομόφωνη ακύρωση των αποφάσεων του 2020 που μπλόκαραν τη συμφωνία, ισχυριζόμενος ανερυθρίαστα ότι η θαλάσσια σύμπραξη με την Τουρκία προστατεύει δήθεν τα «οικονομικά συμφέροντα» της Λιβύης. Παραδίδοντας ουσιαστικά τα κλειδιά της περιοχής στην Άγκυρα, ο Σαντάμ Χαφτάρ έκανε λόγο για «επέκταση επενδυτικών ευκαιριών» με την Τουρκία, αποδεικνύοντας ότι η ηγεσία της Ανατολικής Λιβύης επέλεξε να συνταχθεί πλήρως με τους σχεδιασμούς της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Το παρασκήνιο της «ανατροπής»: Η έφοδος Καλίν και η καρατόμηση Σάλεχ

Η αιφνίδια αυτή στροφή του Χαφτάρ και του λιβυκού κοινοβουλίου δεν συνέβη εν κενώ. Υπήρξε προϊόν έντονου παρασκηνίου και σκοτεινών διαβουλεύσεων. Προηγήθηκε η αστραπιαία επίσκεψη του επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών (MIT), Ιμπραήμ Καλίν, στην Τρίπολη, ο οποίος «έκλεισε» τα νήματα της προσέγγισης Άγκυρας-Βεγγάζης.

Παράλληλα, το κοινοβούλιο καρατόμησε με συνοπτικές διαδικασίες τον μέχρι πρότινος πρόεδρό του, Αγκίλα Σάλεχ, αντικαθιστώντας τον από τον Αλ-Σαλχίν Αμπντελνάμπι αλ-Ομπέιντι. Η αποπομπή Σάλεχ άνοιξε διάπλατα τον δρόμο στα 170 μέλη της Βουλής να περάσουν τη ναυτιλιακή συμφωνία του 2019, ανοίγοντας την όρεξη στα τουρκικά ΜΜΕ που ήδη οργιάζουν για «διευρυμένες υπεράκτιες έρευνες και γεωτρήσεις» σε θαλάσσια οικόπεδα που θίγουν άμεσα τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Καταπέλτης η Αθήνα: «Ψευδεπίγραφο, άκυρο και νομικά ανυπόστατο»

Η αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας υπήρξε άμεση και αμείλικτη, ακυρώνοντας στην πράξη τους πανηγυρισμούς Χαφτάρ και Τουρκίας. Με ανακοίνωση σε εξαιρετικά αυστηρό τόνο, το Υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα.

«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου. Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του», τονίζει κοφτά το ΥΠΕΞ.

Η Αθήνα υπενθυμίζει την αμείλικτη γεωγραφική πραγματικότητα: Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να επιτρέπουν την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, ενώ η συμφωνία εξαφανίζει προκλητικά τα ελληνικά νησιά και τα νόμιμα δικαιώματά τους με βάση την UNCLOS.

Οργή Σαμαρά με τους χειρισμούς της κυβέρνησης! Ζητά άμεσα την αποπομπή Γεραπετρίτη

«Χαιρετίζει» η Άγκυρα – Στα όπλα η ελληνική διπλωματία

Την ίδια ώρα, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών έσπευσε να «αγκαλιάσει» τον Σαντάμ Χαφτάρ, κάνοντας λόγο για «σεβασμό στο διεθνές δίκαιο» και «αμοιβαία συμφέροντα».

Ωστόσο, η ελληνική πλευρά —έχοντας ήδη υπογράψει νόμιμες οριοθετήσεις με Αίγυπτο και Ιταλία— έχει ήδη σημάνει συναγερμό στους Ευρωπαίους εταίρους και τους νατοϊκούς συμμάχους, διαμηνύοντας πως θα προβεί σε κάθε απαραίτητη ενέργεια για να προασπίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα απέναντι στα επικίνδυνα παιχνίδια του Χαφτάρ και της Άγκυρας.

Το μεγάλο πάθημα στη Λιβύη αποκαλύπτει πλέον γυμνή την απουσία διορατικότητας και μακροπρόθεσμης στρατηγικής. Όπως επισημαίνουν καλά ενημερωμένες διπλωματικές πηγές, το ολέθριο σφάλμα της Αθήνας δεν ήταν η ίδια η επικοινωνία με την πλευρά Χαφτάρ —καθώς η διπλωματία επιβάλλεται να συνομιλεί με όσους κινούν τα νήματα επί του πεδίου.

Το μοιραίο ατόπημα ήταν η τυφλή εμπιστοσύνη σε έναν ισχυρό, πλην όμως αμφιλεγόμενο και θεσμικά αμφισβητούμενο παράγοντα. Σε μια βαθιά διχασμένη χώρα, η ελληνική εξωτερική πολιτική εγκλωβίστηκε στην αυταπάτη ότι μια συγκυριακή συμμαχία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μόνιμος εγγυητής των εθνικών μας συμφερόντων.

Ωστόσο, η αλήθεια παραμένει αμείλικτη: καμία παράνομη κοινοβουλευτική απόφαση στη Λιβύη δεν μπορεί να παραγράψει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, ούτε να εξαφανίσει τη γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Η πρωτοφανής απόφαση της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων να κυρώσει το έκνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο —πετώντας στον κάλαθο των αχρήστων το ψήφισμα-μπλόκο του 2020— δεν συνιστά απλώς μια απροκάλυπτη περιφρόνηση της διεθνούς νομιμότητας από τη Βεγγάζη. Αποτελεί ένα βαρύτατο διπλωματικό και γεωπολιτικό σοκ για την Ελλάδα, που απειλεί να τορπιλίσει τους σχεδιασμούς της Αθήνας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το χτύπημα αυτό εκδηλώνεται στην πλέον κρίσιμη και επικίνδυνη χρονική συγκυρία. Η Αθήνα βρίσκεται σε φάση πλήρους εξέλιξης των ερευνών για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων στα θαλάσσια οικόπεδα νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης —μια περιοχή ζωτικού ελληνικού ενδιαφέροντος, όπου δραστηριοποιείται ήδη ο αμερικανικός κολοσσός Chevron.

Στο στόχαστρο οι ενεργειακοί σχεδιασμοί της Ελλάδας

Η Άγκυρα, χρησιμοποιώντας ως «πολιορκητικό κριό» τη Λιβύη, επιχειρεί πλέον ανοιχτά να γκριζάρει τα ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα και να αμφισβητήσει στην πράξη τις έρευνες του αμερικανικού ενεργειακού γίγαντα. Η προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων από το μέτωπο Τουρκίας-Λιβύης βάζει ευθέως στο στόχαστρο τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, μετατρέποντας τη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης σε πεδίο οξείας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.

Η ώρα του σχεδίου και της επιθετικής διπλωματίας

Η Αθήνα καλείται τώρα να περάσει στην αντεπίθεση. Οφείλει να θωρακίσει αδιάσειστα τις νομικές της θέσεις, ασκώντας ασφυκτική πίεση τόσο στο εσωτερικό της Λιβύης όσο και στα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα, καθιστώντας σαφές ότι η ελληνική υφαλοκρηπίδα δεν χαρίζεται σε κανένα παράνομο μνημόνιο.