Στο επίκεντρο νέας ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, με την Άγκυρα να απαιτεί τη συγκατάθεσή της για τις υποθαλάσσιες έρευνες και πληροφορίες να κάνουν λόγο για τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος που επιτηρούσε την περιοχή νότια της Καρπάθου. Η Αθήνα απορρίπτει τις τουρκικές αιτιάσεις και διαμηνύει ότι οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo θα προχωρήσουν σύμφωνα με τον επιχειρησιακό προγραμματισμό.

Η ένταση κλιμακώθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, όταν η Ελλάδα εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26 για τις έρευνες του Great Sea Interconnector (GSI), του έργου που προβλέπει την ηλεκτρική σύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο. Ακολούθησε κυπριακή αναγγελία, ενώ η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX και ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της.

Η διαφωνία αφορά τη θαλάσσια περιοχή στην οποία πρόκειται να κινηθεί το γαλλικό σκάφος, με την Άγκυρα να προβάλλει αξιώσεις υφαλοκρηπίδας που δεν αναγνωρίζονται από την ελληνική πλευρά.

Τουρκικό UAV νότια της Καρπάθου

Την ώρα που εξελισσόταν η διπλωματική αντιπαράθεση, πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στον ελληνικό Τύπο ανέφεραν ότι τουρκικό UAV με διακριτικό VATOZ17 πραγματοποιούσε πτήσεις επιτήρησης νότια της Καρπάθου, κοντά στη σχεδιαζόμενη διαδρομή του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το αεροσκάφος πραγματοποιούσε επαναλαμβανόμενους κύκλους πτήσης, με σκοπό την παρακολούθηση της δραστηριότητας στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή.

Καμία υποχώρηση από Αθήνα και Λευκωσία στον τουρκικό εκβιασμό!

Δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως ο ακριβής τύπος του UAV. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ενδέχεται να πρόκειται για αεροσκάφος τύπου AKINCI ή ANKA, το οποίο φέρεται να απογειώθηκε από το Ντάλαμαν.

Επίσης, δεν έχει ανακοινωθεί παραβίαση ελληνικού εναέριου χώρου ή επιχείρηση παρεμπόδισης του γαλλικού πλοίου που να συνδέεται με τη συγκεκριμένη πτήση.

Η Άγκυρα ζητά άδεια – Η Αθήνα απαντά

Με την αντι-NAVTEX 1105/26, η Τουρκία υποστηρίζει ότι μέρος της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα την οποία έχει δηλώσει μονομερώς στον ΟΗΕ.

Η Άγκυρα επικαλείται την επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020, με αριθμό A/74/757, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει υποβληθεί στις τουρκικές αρχές αίτημα αδειοδότησης για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει τις ελληνικές και κυπριακές αναγγελίες μη εξουσιοδοτημένες και ισχυρίζεται ότι έχουν ακυρωθεί από την Τουρκία.

Πρόκειται για τουρκική θέση που αμφισβητείται από την Αθήνα. Η έκδοση αντι-NAVTEX δεν σημαίνει αυτομάτως ότι παύει να ισχύει η ελληνική αναγγελία, ενώ η μονομερής κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ δεν συνιστά διεθνή αναγνώριση θαλάσσιων ορίων.

Απαντώντας στην τουρκική ανακοίνωση, ελληνικές διπλωματικές πηγές ξεκαθάρισαν ότι οι εργασίες του Abeille Marengo θα πραγματοποιηθούν σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα, καθώς και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας.

«Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών», υπογράμμισαν οι ίδιες πηγές.

Το Abeille Marengo ετοιμάζεται για τις έρευνες – Η Κάσος στο επίκεντρο

Το γαλλικής σημαίας ερευνητικό σκάφος, το οποίο βρίσκεται στο Ηράκλειο από τις 27 Οκτωβρίου, είχε προγραμματιστεί να αποπλεύσει το πρωί του Σαββάτου 7 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό που έχει γίνει γνωστός, η αρχική φάση περιλαμβάνει δοκιμές και βαθμονόμηση των επιστημονικών οργάνων, πριν από την έναρξη των κύριων ερευνών βυθού.

Η ελληνική NAVTEX ισχύει από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027, χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι εργασίες κατά μήκος της προγραμματισμένης διαδρομής.

Το πλέον ευαίσθητο τμήμα βρίσκεται ανατολικά της Κάσου, στην περιοχή όπου το καλοκαίρι του 2024 είχαν διακοπεί αντίστοιχες έρευνες, έπειτα από την εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων.

Η επανέναρξη των εργασιών εκεί θα αποτελέσει σημαντική εξέλιξη για το έργο, καθώς θα δείξει εάν η σημερινή αντιπαράθεση θα περιοριστεί σε διπλωματικές ανακοινώσεις και κινήσεις επιτήρησης ή θα επηρεάσει την ερευνητική δραστηριότητα στη θάλασσα.

Για την ώρα, η ελληνική πλευρά επιμένει ότι ο προγραμματισμός παραμένει σε ισχύ, παρά τις ενστάσεις που διατυπώνει η Τουρκία.