Μετά από χρόνια υποβρύχιων ερευνών, ολοκληρώθηκε η ανέλκυση του ρωμαϊκού ναυαγίου Ses Fontanelles, το οποίο εντοπίστηκε το 2019 ανοιχτά της Playa de Palma στη Μαγιόρκα.
Πρόκειται για πλοίο του 4ου αιώνα μ.Χ., που βρέθηκε σε μικρό βάθος, λίγες εκατοντάδες μέτρα από την ακτή. Η επιχείρηση, που συντονίστηκε από το Συμβούλιο της Μαγιόρκα (Consell de Mallorca) στο πλαίσιο του προγράμματος Arqueomallornauta, αποτελεί σημαντικό ορόσημο για τη μελέτη ενός από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα ναυάγια της ύστερης αρχαιότητας στη δυτική Μεσόγειο.
Το πλοίο είχε παραμείνει προστατευμένο για αιώνες κάτω από θαλάσσια ιζήματα, γεγονός που συνέβαλε στη διατήρηση τόσο του σκαριού όσο και μεγάλου μέρους του φορτίου και του εξοπλισμού του. Οι αρχαιολόγοι ανέσυραν εκατοντάδες ευρήματα, μεταξύ των οποίων αμφορείς για τη μεταφορά τροφίμων, τμήματα της ξύλινης κατασκευής του πλοίου, σχοινιά συνολικού μήκους 90 μέτρων, καλάθια, υπολείμματα λινών ιστίων, δύο άγκυρες, καθώς και παπούτσια, νομίσματα και ένα εργαλείο που μοιάζει με τρυπάνι.
Εικόνα του ρωμαϊκού ναυαγίου Ses Fontanelles στη Μαγιόρκα /Φωτογραφία: Ινστιτούτο Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης
Το ναυάγιο αποτελεί σημαντική μαρτυρία για το θαλάσσιο εμπόριο στη Μεσόγειο κατά την ύστερη αρχαιότητα. Οι αμφορείς και οι ζωγραφιστές επιγραφές σε ορισμένα αγγεία προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την προέλευση των εμπορευμάτων, τις εμπορικές οδούς και την οργάνωση των θαλάσσιων μεταφορών σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Τι θα γίνει μετά την ανέλκυση του ναυαγίου
Η ανέλκυση πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία υποβρύχιων αρχαιολόγων, συντηρητών, θαλάσσιων βιολόγων και ειδικών στη διατήρηση αρχαίων υλικών. Κάθε εύρημα καταγράφηκε, χαρτογραφήθηκε και ανασύρθηκε με ειδικές διαδικασίες ώστε να διατηρηθεί η ακεραιότητά του, καθώς το ξύλο και τα υπόλοιπα οργανικά υλικά απαιτούν ειδική συντήρηση μετά την έξοδό τους στην επιφάνεια.
Με την ολοκλήρωση της ανασκαφής και της ανέλκυσης του ναυαγίου ξεκινά η επόμενη φάση του έργου: τα ευρήματα θα υποβληθούν σε αποκατάσταση και διεπιστημονικές αναλύσεις, με στόχο να φωτίσουν την ιστορία του πλοίου, του φορτίου του και των ναυπηγικών τεχνικών της ρωμαϊκής εποχής, καθώς και να διευκρινίσουν τις συνθήκες του ναυαγίου και τη διαδρομή που ακολουθούσε πριν βυθιστεί στα ανοιχτά της Μαγιόρκα.
