Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έφτασε στην Κωνσταντινούπολη για συνομιλίες με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επιδιώκοντας τόσο ανανεωμένες διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας όσο και μια σημαντική επέκταση της αμυντικής-βιομηχανικής συνεργασίας.

Το Κίεβο θέλει η Τουρκία να γίνει κεντρικός εταίρος στις διαπραγματεύσεις, αλλά βλέπει επίσης τεράστιες ευκαιρίες στην τουρκική βιομηχανία όπλων.

Τα παραπάνω αναφέρει σε άρθρο του λίαν έγκριτο , εξειδικευμένο σε στρατιωτικά θέματα και εξοπλιστικά προγράμματα, επισημαίνοντας:

Τα θέματα συζήτησης Ερντογάν-Ζελένσκι

Ο Ζελένσκι έφτασε στην Κωνσταντινούπολη στις 31 Οκτωβρίου κατόπιν πρόσκλησης του Ερντογάν.

Οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα και την εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας.

Η διπλωματική του ατζέντα περιλαμβάνει επίσης επαφές με τον αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν, τον υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, και τον πρόεδρο των αμυντικών βιομηχανιών, Χαλούκ Γκιοργκούν.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, καλωσόρισε τον Ζελένσκι κατά την άφιξή του, ενώ ο Καλίν συμμετείχε στις προεδρικές συνομιλίες.

Τι λέει ο Γέροντας Ιωσήφ για την Ελλάδα! "Τρία εκατομμύρια θα μείνουμε" (βίντεο)

Η συμμετοχή της πολιτικής, των μυστικών, στρατιωτικής και αμυντικής-βιομηχανικής ηγεσίας της Τουρκίας καταδεικνύει το εύρος της σχέσης που θέλει να αναπτύξει το Κίεβο.

Ο Ουκρανός Πρόεδρος θέλει η Τουρκία να έχει κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία

Για τον Ζελένσκι, ένας από τους κύριους στόχους είναι να επαναφέρει την Τουρκία σε κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Η Άγκυρα έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά τους πρώτους μήνες της πλήρους εισβολής της Ρωσίας, φιλοξενώντας ρωσοουκρανικές συνομιλίες και βοηθώντας στη διαπραγμάτευση της Πρωτοβουλίας για τα Σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας του 2022 με τα Ηνωμένα Έθνη.

Στη συνέχεια, η Τουρκία φιλοξένησε περαιτέρω διαπραγματεύσεις το 2025 και διατήρησε σχέσεις εργασίας τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο.

Η Ουκρανία ελπίζει τώρα ότι ο Ερντογάν θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει ξανά τις πολιτικές του επαφές για να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις, συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων που αφορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Ζελένσκι έχει ήδη δηλώσει ότι σημαντικές διπλωματικές πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να προχωρήσουν τον Νοέμβριο, καθιστώντας την τουρκική εμπλοκή ιδιαίτερα σημαντική.

Πραξικόπημα Τουσκ στην Πολωνία! Η αστυνομία εισέβαλε στο Συνταγματικό Δικαστήριο

Η Ουκρανία θέλει πρόσβαση στην  αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας

Ωστόσο, η επίσκεψη αφορά πολύ περισσότερα από μια απλή διπλωματική διαμεσολάβηση.

Η Ουκρανία επιθυμεί στενότερη συνεργασία με την τουρκική αμυντική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένης της κοινής παραγωγής, της μεταφοράς τεχνολογίας και της ανάπτυξης νέων στρατιωτικών συστημάτων.

Η Τουρκία έχει δημιουργήσει μια σημαντική βιομηχανική βάση ικανή να παράγει μαχητικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όπλα ακριβείας, πυραύλους, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, τεθωρακισμένα οχήματα και πολεμικά πλοία.

Για την Ουκρανία, αυτό αποτελεί μια ευκαιρία να εξασφαλίσει επιπλέον όπλα, αναπτύσσοντας παράλληλα τη δική της αμυντική βιομηχανία μέσω της συνεργασίας με Τούρκους κατασκευαστές.

Για την Άγκυρα, η Ουκρανία προσφέρει πρόσβαση στην εμπειρία του πεδίου της μάχης που έχει συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια σχεδόν πέντε ετών πλήρους πολέμου εναντίον της Ρωσίας.

Οι Τούρκοι θα μπορούν να δοκιμάσουν-βελτιώσουν την απόδοση των όπλων τους στην Ουκρανία

Το πιο σημαντικό αφορά την ευκαιρία δοκιμής και βελτίωσης των τουρκικών όπλων σε πραγματικές συνθήκες πεδίου μάχης.

Η Ουκρανία θα μπορούσε να γίνει πεδίο δοκιμών για την επόμενη γενιά τουρκικής στρατιωτικής τεχνολογίας.

Οι τουρκικές εταιρείες θα μπορούσαν να αποκτήσουν εμπειρία χρησιμοποιώντας τα συστήματά τους ενάντια στη ρωσική αεράμυνα, τον εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και άλλες στρατιωτικές δυνατότητες.

Θα μπορούσαν επίσης να αξιολογήσουν την απόδοση των όπλων τους σε ένα περιβάλλον πεδίου μάχης όπου ο αμερικανικός και ο ευρωπαϊκός εξοπλισμός χρησιμοποιείται ήδη εκτενώς.

Τι πραγματικά συμβαίνει στην Πολωνία και ποιος είναι ο ρόλος της ΕΕ;

Αυτό θα επέτρεπε στους Τούρκους κατασκευαστές να συγκρίνουν την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, να εντοπίσουν τους τεχνολογικούς περιορισμούς και να βελτιώσουν τα συστήματά τους πολύ πιο γρήγορα από ό,τι μέσω συμβατικών στρατιωτικών ασκήσεων.

Μια τέτοια συνεργασία θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα πολύτιμη για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα πυρομαχικά που αιωρούνται, τα όπλα ακριβείας, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και τα συστήματα καταπολέμησης των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Η τουρκική στρατιωτική εμπλοκή στη Συρία

Η Τουρκία έχει ήδη σημαντική εμπειρία στη δοκιμή των εγχώρια παραγόμενων όπλων της κατά τη διάρκεια στρατιωτικών επιχειρήσεων, ιδίως στη Συρία.

Κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης «Εαρινή Ασπίδα» στην Ιντλίμπ το 2020, οι τουρκικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar TB2 και ANKA-S παράλληλα με πυροβολικό, ηλεκτρονικό πόλεμο και άλλες στρατιωτικές δυνατότητες.

Συστήματα τουρκικής κατασκευής χρησιμοποιήθηκαν εναντίον συριακών κυβερνητικών δυνάμεων εξοπλισμένων με ρωσικής κατασκευής όπλα, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων αεράμυνας Pantsir.

Η επιχείρηση απέδειξε την ικανότητα της Άγκυρας να ενσωματώνει μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αναγνώριση, ηλεκτρονικό πόλεμο και επιθέσεις ακριβείας, αν και τα τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη υπέστησαν επίσης απώλειες καθώς οι συριακές και οι ρωσικά υποστηριζόμενες άμυνες προσαρμόστηκαν.

Η Ουκρανία θα προσέφερε στην Τουρκία ένα σημαντικά πιο απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον από τη Συρία

Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν αναπτύξει εκτεταμένες δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου, πολυεπίπεδη αεράμυνα, εξελιγμένες τακτικές αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ταχέως εξελισσόμενες τεχνολογίες πεδίου μάχης.

Ταυτόχρονα, οι ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποιούν δυτικό πυροβολικό, πυραύλους, συστήματα αεράμυνας, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και άλλο εξοπλισμό που παρέχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις ευρωπαϊκές χώρες.

Τα τουρκικά όπλα θα μπορούσαν επομένως να αξιολογηθούν όχι μόνο σε σχέση με τη ρωσική τεχνολογία αλλά και παράλληλα με τα δυτικά συστήματα που διεξάγουν πραγματικές πολεμικές επιχειρήσεις.

Για την Τουρκία, τα πιθανά οφέλη θα επεκταθούν πέρα ​​από τα μεμονωμένα όπλα, αφού θα μπορούσε να επιταχύνει την έρευνα, να βελτιώσει τα πολεμικά δόγματα και να ενισχύσει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της αμυντικής της βιομηχανίας.

Αυτό παραμένει μια στρατηγική ευκαιρία και όχι ένα ανακοινωθέν νέο πρόγραμμα για την ανάπτυξη ή τη δοκιμή συγκεκριμένων τουρκικών όπλων στην Ουκρανία.

Η σχέση Ουκρανίας-Ρωσίας στον τομέα της άμυνας

Η σχέση των δύο χωρών περιλαμβάνει ήδη μεγάλα βιομηχανικά έργα. Η STM της Τουρκίας κατασκευάζει δύο κορβέτες κλάσης Ada για το Ουκρανικό Ναυτικό. Η πρώτη, Hetman Ivan Mazepa, καθελκύστηκε τον Οκτώβριο του 2022 και ξεκίνησε τις δοκιμές αποδοχής στη θάλασσα τον Μάιο του 2024.

Η δεύτερη, Hetman Ivan Vyhovskyi, καθελκύστηκε τον Αύγουστο του 2024 και έχει προγραμματιστεί να παραδοθεί το 2027.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μεταφορά τεχνολογίας και καταδεικνύει ότι η συνεργασία εκτείνεται πέρα ​​από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar που χρησιμοποίησε η Ουκρανία νωρίτερα στον πόλεμο.

Τον Σεπτέμβριο του 2026, ο Ζελένσκι και ο Ερντογάν συζήτησαν επίσης μια πιθανή νέα συμφωνία για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ η συνάντησή τους τον Απρίλιο ασχολήθηκε με κοινά αμυντικά-βιομηχανικά έργα και την ανταλλαγή ουκρανικής εμπειρογνωμοσύνης.

Οι επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα καθιστούν επείγουσα την τουρκική διαμεσολάβηση

Η ασφάλεια της εμπορικής ναυτιλίας είναι ένα άλλο κεντρικό ζήτημα.

Από τα τέλη Ιουνίου 2026, τουλάχιστον 25 πλοία τουρκικής ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων που πλέουν υπό τουρκική σημαία, φέρεται να έχουν δεχθεί επίθεση στη Μαύρη Θάλασσα. Αυτό έχει επηρεάσει άμεσα τα τουρκικά εμπορικά συμφέροντα και έχει αυξήσει τις ανησυχίες της Άγκυρας σχετικά με την αυξανόμενη απειλή για την πολιτική ναυτιλία.

Η Τουρκία έχει ήδη προτείνει μια νέα συμφωνία στη Ρωσία και την Ουκρανία με στόχο την αναστολή των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία. Ένα προσχέδιο μνημονίου που παρουσιάστηκε στις 17 Σεπτεμβρίου βασίστηκε στους μηχανισμούς της συμφωνίας για τα σιτηρά του 2022, την οποία η Τουρκία συνέβαλε στη σύναψη.

Στις 28 Οκτωβρίου, μόλις τρεις ημέρες πριν από την επίσκεψη Ζελένσκι, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ εξέδωσε μια ακόμη προειδοποίηση προς τη Μόσχα και το Κίεβο. Η Άγκυρα επιφυλάχθηκε του δικαιώματος να λάβει νομικά μέτρα για επιθέσεις εναντίον πλοίων με τουρκική σημαία ή τουρκικής ιδιοκτησίας, ενώ ζήτησε τον άμεσο τερματισμό των επιθέσεων σε πολιτικά πλοία.

Η σημασία του ζητήματος εκτείνεται πολύ πέρα ​​από τα τουρκικά συμφέροντα. Από τον Σεπτέμβριο του 2023, ο θαλάσσιος διάδρομος της Ουκρανίας έχει μεταφέρει περίπου 209,3 εκατομμύρια τόνους φορτίου, συμπεριλαμβανομένων 124,1 εκατομμυρίων τόνων σιτηρών, χρησιμοποιώντας περισσότερα από 8.200 πλοία.

Οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή σε αυτές τις διαδρομές θα επηρέαζε τις ουκρανικές εξαγωγές, τις διεθνείς αγορές τροφίμων και τα εμπορικά συμφέροντα αρκετών χωρών της Μαύρης Θάλασσας.

Η Στρατηγική συνεργασία Άγκυρας-Κιέβου

Η οικονομική συνεργασία παρέχει επίσης πρόσθετες ευκαιρίες. Το διμερές εμπόριο μεταξύ Ουκρανίας και Τουρκίας έφτασε περίπου τα 7,9 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, ενώ και οι δύο κυβερνήσεις στοχεύουν σε 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών τέθηκε σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου 2026, με περαιτέρω μειώσεις δασμών που έχουν προγραμματιστεί να εφαρμοστούν από τον Ιανουάριο του 2027. Αυτό δημιουργεί ένα ακόμη πλαίσιο για τη βιομηχανική συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων, της παραγωγής και της ανάπτυξης αλυσίδων εφοδιασμού.

Για την Ουκρανία, ο στόχος είναι επομένως η οικοδόμηση μιας πολύ ευρύτερης στρατηγικής συνεργασίας με την Τουρκία.

Η Άγκυρα θα μπορούσε να βοηθήσει στη διευκόλυνση των διαπραγματεύσεων, στην ενίσχυση της ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα και στην επέκταση της παραγωγής όπλων που χρειάζονται οι ουκρανικές δυνάμεις.

Για το Κίεβο, η βαθύτερη συνεργασία θα μπορούσε να σημαίνει περισσότερα όπλα, πρόσθετη παραγωγική ικανότητα και πρόσβαση σε τεχνολογίες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ικανότητά του να αντιστέκεται στη ρωσική επιθετικότητα.

Σε αντάλλαγμα, η Ουκρανία προσφέρει την τεχνολογική της εμπειρογνωμοσύνη, την εμπειρία μάχης και τη δυνατότητα αξιολόγησης των τουρκικών στρατιωτικών συστημάτων σε ένα από τα πιο απαιτητικά επιχειρησιακά περιβάλλοντα στον κόσμο.

Η Τουρκία έχει ήδη αποδείξει την αποτελεσματικότητα της στρατιωτικής της τεχνολογίας στη Συρία. Η Ουκρανία θα μπορούσε να προσφέρει το επόμενο στάδιο: ένα πεδίο μάχης όπου τα τουρκικά όπλα θα μπορούν να δοκιμαστούν εναντίον ρωσικών δυνάμεων, ενώ παράλληλα θα επιχειρούν παράλληλα με αμερικανικά και ευρωπαϊκά συστήματα. Για την αμυντική βιομηχανία της Άγκυρας, μια τέτοια εμπειρία θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά πολύτιμη . 

Πως θα επηρεαστούν τα Ελληνοτουρκικά;

Κρίσιμο είναι για την Ελλάδα  ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να προσφέρει στους Τούρκους κατασκευαστές κάτι που λίγες χώρες μπορούν να προσφέρουν,  την ευκαιρία να δοκιμάσουν και να αναπτύξουν τα όπλα τους σε πραγματική μάχη εναντίον των ρωσικών δυνάμεων, παράλληλα με ευρωπαϊκά και αμερικανικά στρατιωτικά συστήματα.

Αυτό σημαίνει επαύξηση των δυνατοτήτων των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ) και ταυτόχρονα  αναβάθμιση της επιχειρησιακής αξιοποίησης των τουρκικών οπλικών συστημάτων και την δημιουργία ενός σύγχρονου Δόγματος διεξαγωγής στρατιωτικών επιχειρήσεων βγαλμένο από ένα σύγχρονο πεδίο μάχης, επί που πρακτέου  και όχι μέσα από στρατιωτικές ασκήσεις.

Συνέπεια των παραπάνω θα ήταν η κατακόρυφη αύξηση της τουρκικής επιθετικότητας σε βάρος της Ελλάδας.

Ωστόσο μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σοβαρότατο  αρνητικό αντίκτυπο στις σχέσεις Άγκυρας-Μόσχας, κάτι που οι Τούρκοι προσμετρούν σοβαρά και γιαυτό η εκτίμησή μας είναι πως ότι κάνουν σε αυτή την κατεύθυνση θα γίνει αργά, προσεκτικά  και αποσπασματικά.