Υπάρχουν πλοία που χάθηκαν στη θάλασσα και υπάρχουν πλοία που έγιναν θρύλος. Και μετά υπάρχει το Yamato. Το μεγαλύτερο και βαρύτερο θωρηκτό που κατασκευάστηκε ποτέ, ένα πλοίο τόσο τεράστιο και τόσο ισχυρά οπλισμένο που οι δημιουργοί του πίστευαν ότι θα μπορούσε να αλλάξει την ισορροπία ολόκληρου του πολέμου στον Ειρηνικό. Όταν μπήκε σε υπηρεσία, πολλοί στην Ιαπωνία το έβλεπαν σχεδόν σαν αήττητο. Όμως λίγα χρόνια αργότερα, το ίδιο αυτό γιγαντιαίο πλοίο θα κατέληγε στον βυθό της θάλασσας μέσα σε λίγες ώρες, χτυπημένο όχι από άλλο θωρηκτό αλλά από κάτι που άλλαξε για πάντα τον πόλεμο στη θάλασσα: τα αεροπλάνα. Πώς όμως βυθίστηκε το Yamato και γιατί το ισχυρότερο πολεμικό πλοίο της εποχής δεν κατάφερε να επιβιώσει;

MQ-9 Reaper: Όταν η Ελλάδα είπε «όχι» σε 20 μεταχειρισμένα UAV των ΗΠΑ

Το Θρυλικό Yamato

Για να καταλάβουμε γιατί η βύθιση του Yamato ήταν τόσο σοκαριστική, πρέπει πρώτα να δούμε τι ακριβώς ήταν αυτό το πλοίο.

Η κατασκευή του ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1930 από την Αυτοκρατορική Ιαπωνία. Εκείνη την περίοδο οι μεγάλες ναυτικές δυνάμεις ανταγωνίζονταν για το ποιος θα αποκτήσει τα πιο ισχυρά θωρηκτά στον κόσμο.

Η Ιαπωνία γνώριζε ότι δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες σε αριθμούς. Έτσι ακολούθησε διαφορετική στρατηγική: αντί για πολλά πλοία, θα κατασκεύαζε λίγα αλλά τόσο ισχυρά ώστε να υπερέχουν απέναντι σε οποιονδήποτε αντίπαλο.

Το αποτέλεσμα ήταν το Yamato.

Με πλήρες εκτόπισμα που ξεπερνούσε τους 70.000 τόνους και κύρια πυροβόλα διαμετρήματος 460 χιλιοστών – τα μεγαλύτερα που μπήκαν ποτέ σε πολεμικό πλοίο – το Yamato έμοιαζε περισσότερο με πλωτό φρούριο παρά με συνηθισμένο σκάφος.

Το Yamato δημιουργήθηκε με βάση μια λογική που κυριαρχούσε για δεκαετίες: ότι οι πόλεμοι στη θάλασσα θα κρίνονταν από τεράστιες αναμετρήσεις ανάμεσα σε θωρηκτά.

Η ιδέα ήταν απλή.

Τα αμερικανικά πλοία θα ταξίδευαν προς τον Ειρηνικό και η Ιαπωνία θα τα φθείρει σταδιακά μέχρι να γίνει μία τελική ναυμαχία. Εκεί, τα υπερ-θωρηκτά όπως το Yamato θα έδιναν το τελικό χτύπημα.

Το πρόβλημα ήταν ότι μέχρι να ολοκληρωθεί το πλοίο, ο κόσμος είχε ήδη αρχίσει να αλλάζει.

Η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ και οι επόμενες συγκρούσεις έδειξαν κάτι νέο: τα αεροπλανοφόρα και τα αεροσκάφη μπορούσαν να χτυπήσουν στόχους πολύ πριν αυτοί πλησιάσουν αρκετά για να χρησιμοποιήσουν τα τεράστια κανόνια τους.

Παρά την ισχύ του, το Yamato πέρασε μεγάλο μέρος του πολέμου χωρίς να αξιοποιηθεί πραγματικά. Οι Ιάπωνες δίσταζαν να το ρισκάρουν.

Η Ιαπωνία το 1945

Φτάνουμε στις αρχές του 1945.

Η κατάσταση για την Ιαπωνία είχε γίνει δραματική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αποκτήσει τεράστια βιομηχανική και στρατιωτική υπεροχή. Ο ιαπωνικός στόλος είχε αποδυναμωθεί, πολλά αεροπλανοφόρα είχαν χαθεί και οι έμπειροι πιλότοι λιγόστευαν.

Τότε ξεκίνησε η μάχη της Οκινάουα.

Οι Αμερικανοί ετοιμάζονταν να αποκτήσουν ένα κρίσιμο σημείο κοντά στην ίδια την Ιαπωνία.

Η ηγεσία αναζητούσε έναν τρόπο να απαντήσει.

Και τότε πάρθηκε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες αποφάσεις στην ιστορία του πολέμου.

Η Επιχείρηση Ten-Go

Τον Απρίλιο του 1945 ξεκίνησε η Επιχείρηση Ten-Go.

Το σχέδιο ήταν σχεδόν απίστευτο.

Το Yamato, συνοδευόμενο από λίγα συνοδευτικά πλοία, θα ταξίδευε προς την Οκινάουα χωρίς επαρκή αεροπορική κάλυψη.

Θεωρητικά θα έφτανε κοντά στις αμερικανικές δυνάμεις, θα επιτίθετο και στη συνέχεια θα προσαράξει στην ακτή ώστε να λειτουργήσει σαν σταθερή πυροβολαρχία μέχρι να καταστραφεί.

Με άλλα λόγια, ήταν αποστολή χωρίς επιστροφή.

Ακόμη και αρκετοί Ιάπωνες αξιωματικοί θεωρούσαν το σχέδιο αυτοκτονικό.

Παρόλα αυτά, η διαταγή εκτελέστηκε.

Στις 6 Απριλίου 1945 το Yamato απέπλευσε.

Η Επίθεση των Αμερικανών

Οι Αμερικανοί όμως είχαν ένα τεράστιο πλεονέκτημα.

Δεν χρειάστηκε καν να πλησιάσουν.

Αναγνωριστικά αεροσκάφη εντόπισαν την ιαπωνική δύναμη πολύ νωρίς και ενημέρωσαν τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα.

Λίγες ώρες αργότερα ξεκίνησε μία από τις μεγαλύτερες αεροναυτικές επιθέσεις της ιστορίας.

Εκατοντάδες αεροσκάφη απογειώθηκαν.

Βομβαρδιστικά καθέτου εφόρμησης, τορπιλοπλάνα και μαχητικά κατευθύνθηκαν προς το Yamato.

Το πλοίο διέθετε ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα και άρχισε να βάλλει μαζικά.

Ο ουρανός γέμισε εκρήξεις.

Όμως υπήρχε ένα πρόβλημα.

Δεν μπορείς να στρέψεις τη θωράκιση ενός πλοίου απέναντι σε επιθέσεις από πολλές κατευθύνσεις ταυτόχρονα.

Οι Αμερικανοί στόχευσαν κυρίως τη μία πλευρά του πλοίου με τορπίλες για να προκαλέσουν μεγάλη κλίση.

Ταυτόχρονα οι βόμβες χτυπούσαν το κατάστρωμα.

Το Yamato άρχισε να χάνει σταθερότητα.

Το πλήρωμα προσπαθούσε συνεχώς να αντισταθμίσει τις ζημιές γεμίζοντας διαμερίσματα με νερό και μεταφέροντας βάρος.

Αλλά κάθε νέο χτύπημα έκανε την κατάσταση χειρότερη.

Ποιες ελληνικές πόλεις βρίσκονται εντός της εμβέλειας του ιρανικού βαλλιστικού οπλοστασίου;

Η Βύθιση του Θρύλου

Μέσα σε περίπου δύο ώρες όλα είχαν σχεδόν τελειώσει.

Το πλοίο είχε δεχτεί πολλαπλές τορπίλες και βόμβες.

Η κλίση αυξανόταν συνεχώς.

Οι μηχανές σταμάτησαν.

Η ταχύτητα έπεσε.

Και τότε ήρθε η τελική στιγμή.

Καθώς το Yamato γύριζε στο πλάι, οι φλόγες έφτασαν στα αποθέματα πυρομαχικών.

Ακολούθησε μία γιγαντιαία έκρηξη.

Η έκρηξη ήταν τόσο ισχυρή που δημιούργησε τεράστιο σύννεφο καπνού ορατό από δεκάδες χιλιόμετρα.

Το πλοίο κόπηκε και εξαφανίστηκε κάτω από το νερό.

Από τα χιλιάδες μέλη του πληρώματος, μόνο λίγοι εκατοντάδες επέζησαν.

Το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο στην ιστορία είχε χαθεί.

Και δεν είχε βυθιστεί από αντίπαλο θωρηκτό.

Είχε καταστραφεί από την αεροπορία.

Το Τέλος μιας Εποχής

Η βύθιση του Yamato δεν ήταν απλώς η απώλεια ενός πλοίου.

Ήταν το τέλος μιας ολόκληρης εποχής στρατιωτικής σκέψης.

Για δεκαετίες, τα θωρηκτά θεωρούνταν οι βασιλιάδες των θαλασσών.

Όμως ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος απέδειξε ότι πλέον η αεροπορική ισχύς και τα αεροπλανοφόρα είχαν πάρει τον έλεγχο.

Από εκείνο το σημείο και μετά, κανένα κράτος δεν επένδυσε ξανά σε τόσο γιγαντιαία θωρηκτά.

Η ισχύς μεταφέρθηκε στον αέρα.

Και το Yamato έμεινε στην ιστορία σαν ίσως το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα ενός όπλου που δημιουργήθηκε για έναν κόσμο που είχε ήδη αλλάξει.

Μέχρι σήμερα το όνομά του συνεχίζει να προκαλεί δέος. Όχι επειδή κέρδισε μεγάλες ναυμαχίες, αλλά επειδή απέδειξε ότι ακόμη και η πιο εντυπωσιακή τεχνολογία μπορεί να γίνει ξεπερασμένη αν αλλάξει ο τρόπος που διεξάγεται ο πόλεμος.