Υπό στενότερο έλεγχο τίθενται Meta (Instagram, Facebook, WhatsApp) και Alphabet (Google, YouTube) μετά τις πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις σε Καλιφόρνια και Νέο Μεξικό, καθώς οι ενάγοντες προωθούν νομικές θεωρίες που στοχεύουν στο να καταστήσουν τις πλατφόρμες υπεύθυνες για ψυχικές βλάβες σε παιδιά.
Τι αποφάσισε το δικαστήριο του Λος Αντζελες
Οι ένορκοι αποφάσισαν χθες, Τετάρτη, πως Meta και Google οφείλουν να καταβάλουν συνολικά 6 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση στην ενάγουσα Kaley G.M., μια 20χρονη που δήλωσε ότι υπέφερε από κατάθλιψη και αυτοκτονικές σκέψεις, αφού εθίστηκε στις πλατφόρμες των εταιρειών σε νεαρή ηλικία, εξαιτίας του σχεδιασμού τους που αποσκοπεί στο να δημιουργήσει εθισμό. Οι ένορκοι έκριναν ότι τόσο η Meta όσο και η Google ενήργησαν με αμέλεια στον σχεδιασμό των πλατφορμών τους και απέτυχαν να προειδοποιήσουν τους καταναλωτές για τους κινδύνους τους.
Τι συνέβη στο Νέο Μεξικό
Σε άλλη υπόθεση, σώμα ενόρκων στο Νέο Μεξικό την Τρίτη αποφάσισε ότι η Meta πρέπει να καταβάλει 375 εκατομμύρια δολάρια, αφού έκρινε ότι η εταιρεία παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια του Facebook και του Instagram, ενώ ταυτόχρονα επέτρεπε τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων σε αυτές τις πλατφόρμες, σε αγωγή που κατατέθηκε από τον γενικό εισαγγελέα της πολιτείας.
Γιατί είναι σημαντικές αυτές οι δίκες
Οι δίκες αυτές ήταν οι πρώτες που εξέτασαν αν οι τεχνολογικοί κολοσσοί μπορούν να θεωρηθούν νομικά υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό εφαρμογών που κατηγορούνται ότι βλάπτουν την ψυχική υγεία των νέων. Η Meta, το Snapchat και η μητρική του εταιρεία Snap Inc., το YouTube της Google, καθώς και το TikTok και η μητρική του εταιρεία ByteDance, αντιμετωπίζουν χιλιάδες αγωγές σε ομοσπονδιακά και πολιτειακά δικαστήρια, με ισχυρισμούς ότι σχεδίασαν εν γνώσει τους τις πλατφόρμες τους με χαρακτηριστικά που προκαλούν εθισμό σε παιδιά και εφήβους, συμβάλλοντας σε μια κρίση ψυχικής υγείας.
Τι σημαίνει η απόφαση για άλλες αγωγές
Η δίκη στο Λος Άντζελες αναμένεται να λειτουργήσει ως «πιλότος» για τις χιλιάδες παρόμοιες αγωγές που έχουν συγκεντρωθεί στα δικαστήρια της Καλιφόρνιας. Οι αποφάσεις σε τέτοιες υποθέσεις χρησιμοποιούνται συχνά από δικαστές και δικηγόρους για να εκτιμήσουν την πιθανή αξία των υπόλοιπων αξιώσεων και να καθοδηγήσουν διαπραγματεύσεις για συμβιβασμό. Συνήθως, διεξάγονται πολλές τέτοιες δίκες πριν επιτευχθεί μια ευρύτερη συμφωνία ή επίλυση.
Ποιες άλλες αγωγές εκκρεμούν
Όπως αναφέρει το Reuters, πέρα από τις υποθέσεις στα πολιτειακά δικαστήρια της Καλιφόρνιας, περισσότερες από 2.400 αγωγές έχουν μαζευτεί στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια κατά της Meta και άλλων εταιρειών κοινωνικών δικτύων με παρόμοιους ισχυρισμούς. Η ομοσπονδιακή αυτή διαδικασία περιλαμβάνει επίσης αγωγές από γενικούς εισαγγελείς πολιτειών που ισχυρίζονται ότι προκλήθηκε ζημία στις πολιτείες τους, καθώς και υποθέσεις από σχολικές περιφέρειες που υποστηρίζουν ότι ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές και προβλήματα με υψηλό κόστος.
Παρότι μπορεί να υπάρχει κάποιος συντονισμός μεταξύ πολιτειακών και ομοσπονδιακών δικαστηρίων, οι αποφάσεις των πολιτειακών δικαστηρίων συνήθως δεν επηρεάζουν άμεσα τις ομοσπονδιακές υποθέσεις.
Ποια νομικά ζητήματα παραμένουν
Τόσο οι υποθέσεις στο Νέο Μεξικό όσο και στην Καλιφόρνια ανέδειξαν μια βασική νομική διαμάχη που πιθανότατα θα επηρεάσει τις μελλοντικές υποθέσεις: σε ποιο βαθμό η ομοσπονδιακή νομοθεσία προστατεύει τις εταιρείες κοινωνικών δικτύων από ευθύνη.
Η Meta, η Google και άλλες εταιρείες υποστηρίζουν ότι τέτοιες αγωγές αποκλείονται από το Άρθρο 230 του Νόμου περί Ευπρέπειας στις Επικοινωνίες (Communications Decency Act), το οποίο γενικά προστατεύει τις πλατφόρμες από ευθύνη για περιεχόμενο που δημιουργούν οι χρήστες. Οι ενάγοντες, αντίθετα, υποστηρίζουν ότι οι αξιώσεις τους αφορούν τα χαρακτηριστικά του σχεδιασμού των πλατφορμών που προκαλούν βλάβη και όχι το ίδιο το περιεχόμενο.
Οι δικαστές στο Λος Άντζελες και στη Σάντα Φε απέρριψαν το επιχείρημα των εταιρειών, ανοίγοντας το δρόμο για να γίνουν οι δίκες. Οι αποφάσεις ενδέχεται να αποτελέσουν βάση για εφέσεις, δίνοντας στα ανώτερα δικαστήρια την ευκαιρία να αποφανθούν για το αν το Άρθρο 230 εφαρμόζεται σε υποθέσεις που εστιάζουν στον σχεδιασμό των πλατφορμών και όχι στο περιεχόμενο.
Τι γίνεται μετά τις αποφάσεις
Τον Μάιο, ο δικαστής στο Νέο Μεξικό θα επιβλέψει μια δεύτερη φάση της δίκης, όπου ο γενικός εισαγγελέας της πολιτείας θα ζητήσει δικαστική εντολή που να υποχρεώνει τη Meta να προβεί σε αλλαγές στις πλατφόρμες της, καθώς και επιπλέον χρηματικές αποζημιώσεις.
Η Meta δήλωσε ότι θα ασκήσει έφεση και για τις δύο αποφάσεις, ενώ η Google ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση για την υπόθεση στο Λος Άντζελες.
Πέρα από το ζήτημα του Άρθρου 230, οι εταιρείες ενδέχεται να στηρίξουν τις εφέσεις τους και σε διαδικαστικά θέματα της δίκης, όπως αποφάσεις του δικαστή σχετικά με αποδεικτικά στοιχεία ή τη συμπεριφορά ενόρκων και δικηγόρων.
Θα υπάρξουν κι άλλες δίκες;
Ναι, τόσο σε πολιτειακά όσο και σε ομοσπονδιακά δικαστήρια. Μια δίκη έχει προγραμματιστεί για τον Ιούνιο σε ομοσπονδιακό δικαστήριο σχετικά με αγωγή σχολικής περιφέρειας στην κομητεία Breathitt του Κεντάκι κατά των Meta, ByteDance, Snap και Google, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα.
Στα πολιτειακά δικαστήρια της Καλιφόρνιας, μια ακόμη δίκη αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούλιο, με αντικείμενο αξιώσεις κατά των Instagram, YouTube, TikTok και Snapchat.
