Η παρατεταμένη ξηρασία που σαρώνει την ευρωπαϊκή ήπειρο έφερε στο φως τα θαμμένα μυστικά του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Τα νερά του Δούναβη υποχώρησαν σε δραματικό βαθμό, με αποτέλεσμα να αναδυθεί κοντά στο Πράχοβο της Σερβίας ένας ολόκληρος «στόλος-φάντασμα», αποτελούμενος από γερμανικά πολεμικά πλοία που βυθίστηκαν το 1944.

Το φυσικό φαινόμενο της πτώσης της στάθμης του ποταμού μετατράπηκε σε μια ανοιχτή μηχανή του χρόνου, αποκαλύπτοντας δεκάδες ναυάγια που παραμένουν διάσπαρτα και δημιουργούν μέχρι σήμερα σοβαρά εμπόδια στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα της περιοχής.

Το τελεσίγραφο του Χίτλερ απέναντι στον Κόκκινο Στρατό

Η ιστορία πίσω από τα σκουριασμένα κουφάρια μας γυρίζει ογδόντα χρόνια πίσω, στις σκοτεινές μέρες της κατάρρευσης του Τρίτου Ράιχ. Το φθινόπωρο του 1944, η ναζιστική Γερμανία βρισκόταν σε πλήρη υποχώρηση μπροστά στην ασταμάτητη προέλαση του Κόκκινου Στρατού.

Η ανώτατη διοίκηση είχε εκδώσει σαφείς και αυστηρές διαταγές: Κανένας στρατιωτικός εξοπλισμός δεν έπρεπε να πέσει στα χέρια του εχθρού. Τα πληρώματα της γερμανικής ναυτικής αρμάδας που επιχειρούσαν στον δεύτερο μεγαλύτερο ποταμό της Ευρώπης βρέθηκαν σε αδιέξοδο. Εκτελώντας τις διαταγές, προχώρησαν στην εσκεμμένη βύθιση των ίδιων τους των πλοίων. Η κίνηση αυτή δεν είχε μόνο σκοπό την καταστροφή του υλικού, αλλά εξυπηρετούσε και έναν ξεκάθαρο τακτικό στόχο: τη δημιουργία ενός τεχνητού φράγματος από ναυάγια, το οποίο θα μπλόκαρε τη ναυτιλιακή οδό και θα καθυστερούσε την προέλαση των σοβιετικών δυνάμεων κατά μήκος του ποταμού.

Η επιχείρηση ανέλκυσης και ο εφιάλτης των εκρηκτικών

Αυτό το πολεμικό τέχνασμα του 1944 συνεχίζει να ταλαιπωρεί τη σύγχρονη εμπορική ναυτιλία. Ήδη από τον Αύγουστο του 2022, οι καύσωνες είχαν αποκαλύψει τα πρώτα κουφάρια, κινητοποιώντας τον ευρωπαϊκό μηχανισμό. Ένα μεγάλο έργο, με τη στρατηγική στήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ανέλαβε την ανέλκυση των 21 πλέον προβληματικών ναυαγίων που φράζουν ένα στενό πέρασμα πέντε χιλιομέτρων.

Η επιχείρηση καθαρισμού του Δούναβη, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028, κρύβει ωστόσο θανάσιμους κινδύνους. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι στον βυθό παραμένουν περίπου 200 σκάφη, από φορτηγίδες μέχρι βαριά ρυμουλκά. Η διαδικασία απομάκρυνσής τους χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά απαιτητική και επικίνδυνη, καθώς τα περισσότερα από τα οπλισμένα αυτά πλοία φέρουν ακόμη στα αμπάρια τους ενεργά πυρομαχικά και εκρηκτικά, μετατρέποντας κάθε προσπάθεια ανέλκυσης σε μια ριψοκίνδυνη αποστολή εξουδετέρωσης βομβών.