Στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας βρίσκεται η πρόθεση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να προωθήσει την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35. Όπως αναφέρουν σε δημοσίευμά τους οι New York Times, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται αποφασισμένος να ανατρέψει την απόφαση του 2019, που είχε οδηγήσει στον αποκλεισμό της Άγκυρας λόγω της αγοράς των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.

Η διπλωματική διεργασία και τα εμπόδια

Σύμφωνα με τέσσερις ανώτερους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, έχουν πραγματοποιηθεί εντατικές παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για την υπέρβαση των νομικών και κοινοβουλευτικών περιορισμών. Το κεντρικό εμπόδιο παραμένει ο νόμος που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο το 2020, ο οποίος απαγορεύει ρητά την πώληση F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η Άγκυρα διακόψει οριστικά τη σχέση της με τα ρωσικά συστήματα S-400.

Οι πιθανές λύσεις που εξετάζονται, σύμφωνα με τις πληροφορίες των NYT, περιλαμβάνουν:

• Τη μεταβίβαση των S-400 σε τρίτη χώρα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει κίνδυνος για τα απόρρητα χαρακτηριστικά των F-35.

• Την απενεργοποίηση των συστημάτων μέσω της αφαίρεσης κρίσιμων εξαρτημάτων, αν και ο ακριβής μηχανισμός παραμένει υπό εξέταση.

Οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο και το γεωπολιτικό πλαίσιο

Παρά την αποφασιστικότητα του Λευκού Οίκου, η πρωτοβουλία ενδέχεται να συναντήσει ισχυρές αντιστάσεις. Σημαντικοί νομοθέτες, συμπεριλαμβανομένων Ρεπουμπλικανών που ηγούνται επιτροπών εξωτερικών σχέσεων, παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς την αξιοπιστία της Τουρκίας ως εταίρου στη χρήση των προηγμένων αμερικανικών συστημάτων.

Η υπόθεση περιπλέκεται περαιτέρω από τις τρέχουσες εντάσεις στην περιοχή. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου, σε πρόσφατες δηλώσεις του στο δίκτυο Fox, άσκησε κριτική στην τουρκική πολιτική, υπογραμμίζοντας τις διαφορές που υφίστανται με την Άγκυρα σε σειρά ζητημάτων που αφορούν τη Μέση Ανατολή, την Κύπρο και το Αιγαίο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατά το παρελθόν έχει εκφράσει τον θαυμασμό του για τον πρόεδρο Ερντογάν, φαίνεται να επιδιώκει μια κίνηση που θα επαναφέρει την Τουρκία στη δυτική αμυντική τροχιά, παρά τις αμφιβολίες που εκφράζονται από στενούς του συνεργάτες για την απρόβλεπτη φύση της διαδικασίας. Οι εξελίξεις αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όπου το ζήτημα ενδέχεται να βρεθεί στο επίκεντρο των συνομιλιών.