Η είδηση που συζητιέται τις τελευταίες ημέρες μπορεί να αλλάζει σημαντικά τα δεδομένα για το τουρκικό πρόγραμμα του μαχητικού  KAAN. Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται πως άναψαν το πράσινο φως για την προμήθεια κινητήρων General Electric F110, αφού ολοκληρώθηκε χωρίς εμπόδια η προβλεπόμενη διαδικασία στο αμερικανικό Κογκρέσο. Πρόκειται για μια εξέλιξη που πολλοί θεωρούν καθοριστική, καθώς χωρίς αξιόπιστο κινητήρα κανένα προηγμένο μαχητικό δεν μπορεί να περάσει από το στάδιο των δοκιμών στη μαζική παραγωγή.

Τι σημαίνει όμως αυτό για την Ελλάδα; Πρέπει να ανησυχούμε; Θα αποκτήσει η Τουρκία ξαφνικά αεροπορική υπεροχή ή μήπως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από ό,τι παρουσιάζεται; Στο σημερινό βίντεο θα αναλύσουμε τι αλλάζει με τους κινητήρες F110, πότε αναμένεται να δούμε τα πρώτα επιχειρησιακά KAAN και κυρίως αν επηρεάζονται πραγματικά οι ισορροπίες στο Αιγαίο.

ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ: Το μεγαλύτερο πλοίο του ελληνικού πολεμικού ναυτικού

Η Αμερικανική Απόφαση

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Το KAAN είναι το μεγαλύτερο αμυντικό πρόγραμμα που έχει ξεκινήσει ποτέ η Τουρκία. Στόχος του είναι να δημιουργήσει ένα εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος που στο μέλλον θα αντικαταστήσει μεγάλο μέρος του στόλου των F-16 και θα αποτελέσει τη βάση της τουρκικής αεροπορίας για τις επόμενες δεκαετίες.

Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα του προγράμματος δεν ήταν ποτέ το αεροσκάφος. Ήταν ο κινητήρας.

Η ανάπτυξη ενός σύγχρονου στρατιωτικού κινητήρα είναι ίσως το πιο δύσκολο τεχνολογικό επίτευγμα στην αεροναυπηγική. Ακόμη και χώρες με τεράστια βιομηχανική παράδοση χρειάστηκαν δεκαετίες για να αποκτήσουν αυτή την τεχνογνωσία.

Για αυτόν τον λόγο τα πρώτα πρωτότυπα του KAAN πετούν ήδη με τους αμερικανικούς F110, τους ίδιους κινητήρες που χρησιμοποιούν πολλά F-16 και F-15. Το μεγάλο ερώτημα ήταν αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επέτρεπαν τη συνέχιση των παραδόσεων και την υποστήριξη που απαιτείται για τη μετάβαση του προγράμματος στη φάση της παραγωγής.

Οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε κανονικά στη διαδικασία πώλησης και το Κογκρέσο δεν μπλόκαρε τη συμφωνία μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η Τουρκία εξασφαλίζει μια κρίσιμη ανάσα για το πρόγραμμα του KAAN και απομακρύνει, τουλάχιστον προσωρινά, τον μεγαλύτερο κίνδυνο καθυστέρησης. Οι κινητήρες αποτελούν το βασικό μέσο για τις δοκιμές, την πιστοποίηση και τις πρώτες παρτίδες παραγωγής του αεροσκάφους.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε ούτε ότι η Τουρκία απέκτησε ξαφνικά ένα ώριμο μαχητικό.

Η σχεδίαση ενός αεροσκάφους είναι μόνο η αρχή. Ακολουθούν χιλιάδες ώρες δοκιμών, πιστοποίηση όλων των συστημάτων, ανάπτυξη λογισμικού, ολοκλήρωση αισθητήρων, ηλεκτρονικού πολέμου, όπλων, συστημάτων επικοινωνίας και φυσικά συνεχείς πτητικές δοκιμές.

Με άλλα λόγια, οι κινητήρες λύνουν ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα, αλλά όχι όλα τα προβλήματα.

Επιπλέον, η Τουρκία συνεχίζει να εργάζεται πάνω στον εγχώριο κινητήρα TF35000, ώστε στο μέλλον να μην εξαρτάται από αμερικανικές εγκρίσεις. Μέχρι όμως αυτός να είναι έτοιμος, το KAAN θα εξακολουθεί να βασίζεται σε αμερικανική τεχνολογία για τις πρώτες εκδόσεις του.

Πού βρίσκονται σήμερα τα ελληνικά αποβατικά Zubr;

Πότε θα Είναι Έτοιμα τα Πρώτα KAAN

Το μεγάλο ερώτημα είναι το εξής.

Πότε θα αρχίσουν πραγματικά να επιχειρούν τα πρώτα KAAN;

Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις της Άγκυρας, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι θα χρειαστούν αρκετά ακόμη χρόνια μέχρι να δημιουργηθεί μια πραγματικά επιχειρησιακή μοίρα. Είναι πιθανό να δούμε τις πρώτες παραδόσεις προς την τουρκική αεροπορία στα τέλη της δεκαετίας, όμως η πλήρης επιχειρησιακή αξιοποίηση ενός τόσο σύνθετου αεροσκάφους θα απαιτήσει χρόνο, εκπαίδευση προσωπικού και συνεχή εξέλιξη του λογισμικού και των ηλεκτρονικών του συστημάτων.

Ακόμη και τότε, τα πρώτα KAAN πιθανότατα δεν θα διαθέτουν όλες τις δυνατότητες που προβλέπονται για τις μεταγενέστερες εκδόσεις.

Αυτό είναι κάτι που συμβαίνει σχεδόν σε όλα τα νέα μαχητικά. Το ίδιο έγινε και με το F-35, το οποίο εξελισσόταν συνεχώς επί χρόνια μετά την είσοδό του σε υπηρεσία.

Άρα, η απόκτηση των κινητήρων δεν σημαίνει ότι η Τουρκία αποκτά από αύριο ένα πλήρως ώριμο μαχητικό.

Τι γίνεται όμως με την Ελλάδα;

Η απάντηση είναι ότι οι ισορροπίες σίγουρα θα εξελιχθούν, αλλά δεν ανατρέπονται.

Η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει σήμερα έναν από τους πιο σύγχρονους στόλους στην Ευρώπη. Τα Rafale με τους πυραύλους Meteor προσφέρουν δυνατότητες αεροπορικής μάχης πολύ μεγάλων αποστάσεων, ενώ ο εκσυγχρονισμός των F-16 σε επίπεδο Viper δημιουργεί έναν ιδιαίτερα ισχυρό κορμό μαχητικών.

Τα επόμενα χρόνια αναμένεται επίσης η ένταξη των ελληνικών F-35, τα οποία θα προσθέσουν δυνατότητες χαμηλής παρατηρησιμότητας, προηγμένης συλλογής πληροφοριών και δικτυοκεντρικού πολέμου.

Έτσι, ακόμη και αν τα πρώτα KAAN μπουν σε υπηρεσία προς το τέλος της δεκαετίας, η Ελλάδα δεν θα βρεθεί ξαφνικά σε μειονεκτική θέση.

Αντίθετα, για αρκετά χρόνια οι δύο χώρες θα βρίσκονται σε μια περίοδο τεχνολογικής μετάβασης, όπου και οι δύο θα εισάγουν νέα αεροσκάφη και νέα όπλα.

Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα της Ελλάδας είναι η εμπειρία των χειριστών της Πολεμικής Αεροπορίας.

Οι Έλληνες πιλότοι συμμετέχουν κάθε χρόνο σε μεγάλες διεθνείς ασκήσεις με κορυφαίες αεροπορίες του ΝΑΤΟ, ενώ η καθημερινή επιχειρησιακή δραστηριότητα στο Αιγαίο δημιουργεί ένα εξαιρετικά απαιτητικό περιβάλλον εκπαίδευσης.

Η ποιότητα του προσωπικού παραμένει ένας από τους σημαντικότερους πολλαπλασιαστές ισχύος και δεν αντικαθίσταται απλώς με την αγορά νέων αεροσκαφών.

Οι Απειλές του Αύριο

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα πρέπει να εφησυχάζει.

Κάθε νέο προηγμένο αεροσκάφος που εντάσσεται στην τουρκική αεροπορία αυξάνει το επίπεδο της απειλής και απαιτεί αντίστοιχη προσαρμογή της ελληνικής αποτροπής.

Το KAAN, ακόμη και στις πρώτες του εκδόσεις, θα μπορούσε να διαθέτει μειωμένο ίχνος ραντάρ σε σχέση με τα σημερινά F-16, προηγμένα ηλεκτρονικά, σύγχρονους αισθητήρες και δυνατότητα συνεργασίας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Η Τουρκία επενδύει ιδιαίτερα στη φιλοσοφία των δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων, όπου επανδρωμένα και μη επανδρωμένα μέσα λειτουργούν ως μία ενιαία δύναμη.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο που θα πρέπει να παρακολουθεί η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.

Δεν είναι μόνο το ίδιο το μαχητικό.

Είναι το συνολικό οικοσύστημα που δημιουργείται γύρω του, με drones, πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και νέες δυνατότητες ανταλλαγής δεδομένων.

Από την άλλη πλευρά όμως, ούτε η Ελλάδα μένει στάσιμη.

Η ένταξη των F-35, τα Rafale, τα F-16 Viper, τα νέα όπλα ακριβείας, οι επενδύσεις στην αντιαεροπορική άμυνα και η συνεχής αναβάθμιση των ελληνικών δυνατοτήτων δείχνουν ότι η Αθήνα ακολουθεί επίσης μια στρατηγική διατήρησης της αεροπορικής υπεροχής.

Επομένως, η είδηση για τους κινητήρες του KAAN είναι αναμφίβολα σημαντική και αποτελεί μεγάλη επιτυχία για την τουρκική αμυντική βιομηχανία.

Όμως δεν σημαίνει ότι η Τουρκία αποκτά το πάνω χέρι στον αέρα.

Οι πραγματικές ισορροπίες κρίνονται από ολόκληρο το επιχειρησιακό σύστημα, από την ποιότητα των πληρωμάτων, από τα διαθέσιμα όπλα, από την υποστήριξη των αεροσκαφών, από τα δίκτυα πληροφοριών και φυσικά από τον αριθμό των πλήρως επιχειρησιακών μαχητικών που μπορεί να διαθέσει κάθε χώρα σε πραγματικές συνθήκες.

Μέχρι να φτάσουμε σε εκείνο το σημείο θα περάσουν αρκετά χρόνια.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η αεροπορική κούρσα Ελλάδας και Τουρκίας εισέρχεται σε μια νέα εποχή, με τεχνολογίες επόμενης γενιάς, τεχνητή νοημοσύνη, drones και ολοένα πιο προηγμένα οπλικά συστήματα. Η εξέλιξη αυτή απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, επενδύσεις και σωστό στρατηγικό σχεδιασμό, ώστε η Ελλάδα να διατηρήσει το ισχυρό αποτρεπτικό πλεονέκτημα που διαθέτει σήμερα.