Η Ανατολική Μεσόγειος βράζει ξανά. Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών, οι σχέσεις Δύσης και Ιράν βρίσκονται στο κόκκινο, ο πόλεμος στη Γάζα έχει αλλάξει τα πάντα στην περιοχή και μέσα σε όλο αυτό το γεωπολιτικό χάος, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίζουν να ρίξουν εκατομμύρια δολάρια στην Κύπρο. Και όχι απλά σε οικονομικές επενδύσεις ή ενεργειακά projects, αλλά σε στρατιωτικές υποδομές και βάσεις στο νησί.
Που ήταν τα υπόλοιπα Magura V3 και γιατί βρέθηκε μόνο ένα σκάφος στην Λευκάδα; Ποιος ήταν ο πραγματικός στόχος του Κιέβου
Για πολλούς αυτό μπορεί να ακούγεται σαν μια απλή στρατιωτική συνεργασία. Για άλλους όμως, είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο. Η Κύπρος μετατρέπεται σταδιακά σε ένα από τα σημαντικότερα δυτικά προγεφυρώματα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ένα σημείο από όπου οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοί τους μπορούν να ελέγχουν τα πάντα: από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Διώρυγα του Σουέζ και από τη Συρία μέχρι το Ιράν.
Και φυσικά, αυτή η εξέλιξη προκαλεί τεράστια νευρικότητα στην Άγκυρα. Γιατί όσο οι Αμερικανοί επενδύουν στην Κύπρο, τόσο η Τουρκία βλέπει να χάνει τον στρατηγικό έλεγχο που θεωρούσε δεδομένο στην περιοχή.
Η Ανακοίνωση των ΗΠΑ
Τι ακριβώς ανακοίνωσαν όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες;
Τις τελευταίες ημέρες έγινε γνωστό πως οι Αμερικανοί προχωρούν σε νέες επενδύσεις στρατιωτικού χαρακτήρα στην Κυπριακή Δημοκρατία, με στόχο την αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών που σχετίζονται με στρατιωτικές και ανθρωπιστικές επιχειρήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται εγκαταστάσεις που μπορούν να υποστηρίξουν αεροπορικές αποστολές, μεταφορές προσωπικού, logistics, αλλά και επιχειρήσεις έκτακτης ανάγκης στην ευρύτερη περιοχή.
Σκάνδαλο ολκής στις Βρυξέλλες; Σκιώδη υποδομή IT (shadow IT system) της Europol φακέλωνε παράνομα εκατ. Ευρωπαίους
Οι ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια έχουν ήδη αυξήσει θεαματικά τη συνεργασία τους με την Κύπρο. Το αμερικανικό εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία έχει ουσιαστικά αρθεί, οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις έχουν πολλαπλασιαστεί και πλέον η Ουάσιγκτον βλέπει το νησί σαν ένα κομβικό σημείο σταθερότητας στην περιοχή.
Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι πως οι κινήσεις αυτές δεν γίνονται τυχαία χρονικά. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν αλλάξει εντελώς τον στρατηγικό χάρτη. Οι ΗΠΑ χρειάζονται ασφαλείς βάσεις κοντά στις εστίες κρίσης, χωρίς όμως να εξαρτώνται αποκλειστικά από την Τουρκία. Και εδώ ακριβώς μπαίνει στο παιχνίδι η Κύπρος.
Το νησί βρίσκεται σε ιδανική γεωγραφική θέση. Είναι κοντά στο Ισραήλ, κοντά στον Λίβανο, κοντά στη Συρία, κοντά στη Διώρυγα του Σουέζ. Από εκεί μπορούν να οργανωθούν αποστολές επιτήρησης, αερομεταφορές, επιχειρήσεις εκκένωσης πολιτών αλλά και στρατιωτικές κινήσεις σε περίπτωση γενικευμένης κρίσης στην περιοχή.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι κατά τη διάρκεια των τελευταίων κρίσεων στη Μέση Ανατολή, η Κύπρος χρησιμοποιήθηκε ως κομβικό σημείο μεταφοράς ξένων πολιτών και στρατιωτικού προσωπικού. Οι δυτικές χώρες γνωρίζουν ότι σε περίπτωση γενικής ανάφλεξης, η Κύπρος θα αποτελέσει το ασφαλές “αεροπλανοφόρο” της Δύσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Σημασία της Κύπρου
Για να καταλάβουμε τη σημασία της Κύπρου, πρέπει πρώτα να δούμε τον χάρτη. Και μόνο κοιτάζοντάς τον, καταλαβαίνει κανείς γιατί όλες οι μεγάλες δυνάμεις εδώ και αιώνες ήθελαν να ελέγχουν αυτό το νησί.
Η Κύπρος βρίσκεται ακριβώς στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Όποιος ελέγχει την Κύπρο, αποκτά τεράστια επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο. Γι’ αυτό και οι Βρετανοί διατηρούν μέχρι σήμερα κυρίαρχες στρατιωτικές βάσεις στο νησί. Δεν τις κρατούν από συνήθεια. Τις κρατούν επειδή γνωρίζουν πόσο πολύτιμη είναι η γεωγραφική θέση της Κύπρου.
Οι Αμερικανοί πλέον φαίνεται πως καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. Η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε έναν εξαιρετικά δύσκολο και απρόβλεπτο σύμμαχο για τη Δύση. Οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Άγκυρας περνούν διαρκώς κρίσεις, ειδικά μετά την αγορά των ρωσικών S-400, τις τουρκικές κινήσεις στη Συρία και τις συνεχείς συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ των δύο χωρών.
Νοροϊός σε κρουαζιερόπλοιο στην Καραϊβική με πάνω από 100 ασθενείς
Οι ΗΠΑ λοιπόν θέλουν εναλλακτικές λύσεις. Θέλουν βάσεις και υποδομές σε χώρες που θεωρούν πιο σταθερές και πιο προβλέψιμες. Και η Κύπρος, μαζί με την Ελλάδα, μετατρέπονται σταδιακά σε βασικούς πυλώνες της αμερικανικής στρατηγικής στην περιοχή.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη πιο σημαντικό: το Ισραήλ.
Οι σχέσεις Κύπρου και Ισραήλ έχουν απογειωθεί τα τελευταία χρόνια. Οι δύο χώρες συνεργάζονται στενά σε επίπεδο άμυνας, πληροφοριών και ενέργειας. Το Ισραήλ βλέπει την Κύπρο σαν έναν ασφαλή δυτικό εταίρο ακριβώς δίπλα του. Σε περίπτωση μεγάλης περιφερειακής κρίσης, η Κύπρος μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμο κέντρο υποστήριξης για ισραηλινές και δυτικές επιχειρήσεις.
Και φυσικά οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να αφήσουν εκτός σχεδιασμού έναν τόσο σημαντικό σύμμαχο όπως το Ισραήλ. Η ενίσχυση της Κύπρου ουσιαστικά ενισχύει ολόκληρο το δυτικό στρατηγικό πλέγμα στην περιοχή.
Παράλληλα υπάρχει και ο ενεργειακός παράγοντας. Η Ανατολική Μεσόγειος διαθέτει μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου και η Δύση θέλει να εξασφαλίσει ότι οι ενεργειακές διαδρομές και οι υποδομές θα παραμείνουν ασφαλείς. Η Κύπρος μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο σε αυτό το σχέδιο, είτε μέσω θαλάσσιων υποδομών είτε μέσω συνεργασιών με Ελλάδα και Ισραήλ.
Ουσιαστικά λοιπόν, η Κύπρος δεν είναι απλά ένα μικρό νησί. Είναι ένα στρατηγικό “κλειδί” για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Οι Προβληματισμοί στην Τουρκία
Και κάπου εδώ φτάνουμε στην Τουρκία.
Η Άγκυρα παρακολουθεί όλες αυτές τις εξελίξεις με τεράστια ανησυχία. Γιατί βλέπει πως η στρατηγική αξία της Κύπρου αυξάνεται συνεχώς στα μάτια της Δύσης και ειδικά των Ηνωμένων Πολιτειών.
Για δεκαετίες η Τουρκία θεωρούσε ότι αποτελεί τον αναντικατάστατο παίκτη της περιοχής για το ΝΑΤΟ. Ήταν η χώρα που έλεγχε τα Στενά, είχε τεράστιο στρατό και λειτουργούσε ως γέφυρα ανάμεσα στη Δύση και τη Μέση Ανατολή.
Όμως τα τελευταία χρόνια, η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον έχει υποστεί σοβαρά πλήγματα. Οι Αμερικανοί πλέον δεν θέλουν να εξαρτώνται αποκλειστικά από την Τουρκία για τις επιχειρήσεις τους στην περιοχή. Και αυτό είναι κάτι που προκαλεί πραγματικό εκνευρισμό στην τουρκική ηγεσία.
Η ενίσχυση της Κύπρου θεωρείται από πολλούς στην Τουρκία ως μια έμμεση προσπάθεια “περικύκλωσης”. Ειδικά όταν συνδυάζεται με τη στρατιωτική αναβάθμιση της Ελλάδας, τις νέες αμερικανικές υποδομές στην Αλεξανδρούπολη και τη στενή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Για την Άγκυρα, το χειρότερο σενάριο είναι να δημιουργηθεί ένας ισχυρός δυτικός άξονας στην Ανατολική Μεσόγειο που θα περιορίζει την τουρκική επιρροή. Και ακριβώς αυτό φαίνεται να διαμορφώνεται σταδιακά.
Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που τουρκικά μέσα ενημέρωσης και αναλυτές αντιδρούν έντονα κάθε φορά που ανακοινώνονται νέες αμερικανικές κινήσεις στην Κύπρο. Αντιλαμβάνονται ότι η γεωπολιτική ισορροπία αλλάζει.
Και όσο η Μέση Ανατολή παραμένει ασταθής, τόσο πιο σημαντική θα γίνεται η Κύπρος για τη Δύση. Οι Αμερικανοί θέλουν ασφαλή σημεία στήριξης κοντά στις κρίσεις της περιοχής και η Κυπριακή Δημοκρατία φαίνεται πως εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους κόμβους αυτής της στρατηγικής.
Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι μέχρι πού θα φτάσει αυτή η συνεργασία. Θα δούμε ακόμη μεγαλύτερη αμερικανική παρουσία στο νησί τα επόμενα χρόνια; Θα υπάρξουν νέες στρατιωτικές συμφωνίες; Και πώς θα αντιδράσει η Τουρκία αν δει την Κύπρο να μετατρέπεται σε βασικό πυλώνα της δυτικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο;
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Κύπρος βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο ενός πολύ μεγάλου γεωπολιτικού παιχνιδιού. Και οι εξελίξεις που έρχονται μπορεί να αλλάξουν ολόκληρη την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.
