Αυξανόμενη ανησυχία προκαλεί η ραγδαία επιδείνωση των συνθηκών υγιεινής στη Λωρίδα της Γάζας, με γιατρούς και διεθνείς οργανισμούς να προειδοποιούν για κίνδυνο εκδήλωσης σοβαρών επιδημιών. Η εκτεταμένη παρουσία τρωκτικών και παρασίτων στους καταυλισμούς εκτοπισμένων συνδέεται με το κατεστραμμένο περιβάλλον και την κατάρρευση βασικών υποδομών.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, από τις αρχές του 2026 έχουν καταγραφεί περισσότερα από 17.000 περιστατικά που σχετίζονται με τρωκτικά και εξωτερικά παράσιτα, γεγονός που αντανακλά την έκταση του προβλήματος σε υπερπλήρεις περιοχές χωρίς επαρκή υγειονομικό έλεγχο.
«Ένας δεύτερος πόλεμος» μέσα στις σκηνές
Οι ίδιοι οι εκτοπισμένοι περιγράφουν μια καθημερινότητα που επιβαρύνεται από έναν νέο, αόρατο κίνδυνο. Η Maha Sharaf, που εκτοπίστηκε από τη νότια Γάζα, μιλά για «έναν δεύτερο πόλεμο», σημειώνοντας ότι αρουραίοι και νυφίτσες κινούνται ανεξέλεγκτα μέσα στις σκηνές. Όπως αναφέρει, η παρουσία τους καθιστά σχεδόν αδύνατο τον ύπνο, ενώ η προσπάθεια ελέγχου τους παραμένει περιορισμένη.
Περιβαλλοντική κατάρρευση και ανεξέλεγκτη εξάπλωση
Εκθέσεις οργανισμών επισημαίνουν ότι η κρίση στη Γάζα έχει λάβει πλέον και έντονη περιβαλλοντική διάσταση. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 60 εκατομμύρια τόνοι μπάζων έχουν συσσωρευτεί, δημιουργώντας εκτεταμένα δίκτυα καταφυγίων για τρωκτικά. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη συσσώρευση απορριμμάτων και τη διαρροή λυμάτων, που ενισχύουν την παρουσία παρασίτων γύρω από σκηνές και προσωρινά καταλύματα.
Παράλληλα, καταγράφεται η παραγωγή περίπου 1.300 τόνων απορριμμάτων ημερησίως, γεγονός που δυσχεραίνει περαιτέρω κάθε προσπάθεια ελέγχου της κατάστασης.
Έλλειψη πόρων και αδυναμία παρέμβασης
Οι τοπικές αρχές δηλώνουν ότι αδυνατούν να υλοποιήσουν αποτελεσματικές εκστρατείες καταπολέμησης, καθώς υπάρχει πλήρης έλλειψη φυτοφαρμάκων και σχετικού εξοπλισμού. Όπως επισημαίνει ο περιβαλλοντικός ειδικός Saeed al-Aklouk, τα διαθέσιμα μέσα είναι «ουσιαστικά ανύπαρκτα», αφήνοντας το περιβάλλον εκτεθειμένο σε υγειονομικούς κινδύνους.
Μαρτυρίες εκτοπισμένων επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ο Abdul Latif Hassouna αναφέρει ότι τρωκτικά εισέρχονται στις σκηνές, ενώ παιδί του δέχθηκε δάγκωμα και ασθένησε, χωρίς πρόσβαση σε επαρκή θεραπεία.
Κίνδυνος ασθενειών σε καταρρέον σύστημα υγείας
Το Υπουργείο Υγείας στη Γάζα προειδοποιεί ότι οι τρέχουσες συνθήκες αποτελούν πρόσφορο έδαφος για τη μετάδοση βακτηριακών και ιογενών ασθενειών, είτε μέσω δαγκωμάτων είτε μέσω επαφής με μολυσμένα περιττώματα και παράσιτα.
Τα νοσοκομεία, ήδη επιβαρυμένα, καταγράφουν αύξηση περιστατικών από δαγκώματα τρωκτικών, με περιορισμένες δυνατότητες αντιμετώπισης λόγω έλλειψης φαρμάκων και προμηθειών. Παράλληλα, καταγράφεται εξάπλωση δερματικών ασθενειών, κυρίως σε παιδιά, τα οποία αποτελούν την πιο ευάλωτη ομάδα.
Επιπτώσεις πέρα από την υγεία
Η κρίση επηρεάζει και την καθημερινή επιβίωση των οικογενειών. Η έλλειψη ασφαλών χώρων αποθήκευσης τροφίμων οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης και αλλοίωσης, ενώ οι συνθήκες διαβίωσης προκαλούν έντονη ψυχολογική επιβάρυνση.
Περίπου 1,4 εκατομμύρια εκτοπισμένοι εξακολουθούν να ζουν σε σκηνές ή πρόχειρα καταλύματα, παρά την ισχύ της εκεχειρίας από τον Οκτώβριο του 2025 και τους συνεχιζόμενους περιορισμούς στην είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η συνολική εικόνα σκιαγραφεί μια πολυεπίπεδη κρίση, όπου η περιβαλλοντική υποβάθμιση, η υγειονομική κατάρρευση και η έλλειψη πόρων συνδυάζονται, εντείνοντας τους κινδύνους για τον πληθυσμό πέρα από τις άμεσες συνέπειες του πολέμου.
