Το πρώτο επιβεβαιωμένο περιστατικό λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου για τη φετινή περίοδο μετάδοσης ανακοίνωσε ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), σηματοδοτώντας την έναρξη της ετήσιας επιδημιολογικής επιτήρησης της νόσου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού, πρόκειται για ασθενή ηλικίας άνω των 60 ετών, ο οποίος εμφάνισε σοβαρή νευρολογική εικόνα με μηνιγγοεγκεφαλίτιδα. Τα πρώτα συμπτώματα εκδηλώθηκαν στα τέλη Ιουνίου, ενώ ως πιθανότερος τόπος έκθεσης στον ιό εκτιμάται ο Δήμος Αγίας Παρασκευής, στην Περιφερειακή Ενότητα Βορείου Τομέα Αθηνών.

Ο ιός επανεμφανίζεται κάθε καλοκαίρι

Ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί κάθε χρόνο σε πολλές χώρες της Ευρώπης και του κόσμου, κυρίως κατά τους θερινούς και φθινοπωρινούς μήνες, καθώς μεταδίδεται μέσω μολυσμένων κουνουπιών.

Στην Ελλάδα, η παρουσία του έχει πλέον παγιωθεί από το 2010, με αποτέλεσμα η καταγραφή νέων κρουσμάτων να θεωρείται αναμενόμενη σε κάθε περίοδο μετάδοσης. Οι περισσότερες λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές ή προκαλούν ήπια συμπτώματα, ωστόσο σε μικρό ποσοστό, κυρίως σε ηλικιωμένους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα,  μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρή νόσο του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Οι συστάσεις του ΕΟΔΥ

Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι ήδη από τον Μάιο είχε ενημερώσει τους επαγγελματίες υγείας σε όλη τη χώρα ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη επαγρύπνηση για την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών περιστατικών. Παράλληλα, είχε εκδώσει οδηγίες προς το κοινό, τονίζοντας τη σημασία της ατομικής προστασίας από τα τσιμπήματα των κουνουπιών.

Οι υγειονομικές αρχές συνιστούν τη χρήση εντομοαπωθητικών, την τοποθέτηση σητών σε κατοικίες, τη χρήση κατάλληλου ρουχισμού τις ώρες αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών και την απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές και μπαλκόνια, ώστε να περιορίζονται οι εστίες αναπαραγωγής τους.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η έγκαιρη λήψη προληπτικών μέτρων αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο περιορισμού του κινδύνου μόλυνσης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Τρόποι μετάδοσης
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών, τα οποία μολύνονται από μολυσμένα (κυρίως άγρια) πτηνά. Οι άνθρωποι που μολύνονται δε μεταδίδουν περαιτέρω τον ιό σε άλλα κουνούπια ή σε άλλους ανθρώπους (με άμεση επαφή).

Στην πλειονότητά τους τα άτομα που μολύνονται δεν αρρωσταίνουν καθόλου ή παρουσιάζουν μόνο ήπια συμπτώματα, ενώ σε ένα μικρό ποσοστό (μικρότερο από 1%) εκδηλώνουν σοβαρή νόσο που προσβάλλει το νευρικό σύστημα (κυρίως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα). Η μεγάλη ηλικία, η ανοσοκαταστολή και τα χρόνια υποκείμενα νοσήματα αποτελούν τους πιο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσηση και απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές.

Συστάσεις

Καθώς η επιδημιολογία του ιού καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, οι περιοχές στις οποίες θα κυκλοφορήσει ο ιός και θα εμφανισθούν κρούσματα δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια. Ως εκ τούτου, o ΕΟΔΥ συστήνει να λαμβάνετε επιμελώς ατομικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια σε όλη την επικράτεια, καθόλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών:

· Χρησιμοποιείτε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και χώρου (σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης), σήτες, κουνουπιέρες, κλιματιστικά / ανεμιστήρες, κατάλληλα (μακριά) ρούχα.

· Μην αφήνετε στάσιμα νερά πουθενά. Με τον τρόπο αυτό, βοηθάτε ουσιαστικά να περιοριστούν οι εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών στους ιδιωτικούς σας χώρους (όπου δεν μπορούν να παρέμβουν οι αρμόδιες αρχές). Συγκεκριμένα:

– Ελέγχετε τακτικά και προσεκτικά αυλές, κήπους, βεράντες, ταράτσες, μπαλκόνια, χωράφια και οικόπεδα για ύπαρξη εστιών στάσιμων νερών και εξαλείψτε τις εστίες αυτές.

– Όλα τα αντικείμενα που μαζεύουν νερό: αναποδογυρίστε τα ή καλύψτε τα ή ανανεώνετε το νερό τους τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.

– Καθαρίστε υδρορροές, φρεάτια και λούκια.

– Καλύψτε με σήτα τους αγωγούς εξαερισμού των βόθρων.

Προσοχή: Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (άνω των 50 ετών), άτομα με ανοσοκαταστολή και άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα πρέπει να λαμβάνουν ατομικά μέτρα προστασίας από κουνούπια με ιδιαίτερη συνέπεια, καθώς κινδυνεύουν περισσότερο να αρρωστήσουν σοβαρά.

Περισσότερες πληροφορίες και επιδημιολογικά δεδομένα για τον ιό του Δυτικού Νείλου και τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ.

Ο ΕΟΔΥ θα δημοσιεύει κάθε Τετάρτη επικαιροποιημένες εκθέσεις επιτήρησης της λοίμωξης, με τα τρέχοντα επιδημιολογικά δεδομένα (αριθμό κρουσμάτων σε επίπεδο Δήμου), από όπου μπορείτε να ενημερώνεστε για τους Δήμους της χώρας όπου καταγράφηκαν κρούσματα της νόσου κατά την περίοδο 2026 (και στους οποίους, επομένως, σίγουρα κυκλοφορεί ο ιός).