Η εποχή που τα υποβρύχια χρειάζονταν πάντα πλήρωμα φαίνεται πως αρχίζει σιγά σιγά να αλλάζει. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερες χώρες επενδύουν σε μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα, τα γνωστά UUVs, τα οποία μπορούν να εκτελούν αποστολές κατασκοπείας, επιτήρησης αλλά και πολεμικών επιχειρήσεων χωρίς να υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος μέσα τους. Και τώρα, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η Ελλάδα βρίσκεται πολύ κοντά στην απόκτηση ενός από τα πιο προηγμένα συστήματα αυτής της κατηγορίας, του ισραηλινού BlueWhale.
Τουρκία: «Διεκδικούμε 152 νησιά στο Αιγαίο» - Οι αναλύσεις για τον νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας
Το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό εξετάζει σοβαρά την ένταξη του BlueWhale στο οπλοστάσιό του, σε μια περίοδο όπου το Αιγαίο μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε πεδίο τεχνολογικού ανταγωνισμού ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία. Το συγκεκριμένο μη επανδρωμένο υποβρύχιο θεωρείται από πολλούς ένα “mini υποβρύχιο-κατάσκοπος”, ικανό να παρακολουθεί κινήσεις στόλων, να εντοπίζει εχθρικά υποβρύχια και να συλλέγει κρίσιμες πληροφορίες για πολλές ώρες χωρίς να γίνεται αντιληπτό.
Real estate: Ισραηλινοί αγοράζουν μαζικά ακίνητα στην Ελλάδα ως Plan B
Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι μπορεί να κάνει όλα αυτά με πολύ μικρότερο κόστος σε σχέση με ένα κανονικό υποβρύχιο, ενώ ταυτόχρονα μειώνει και τον κίνδυνο για ανθρώπινες απώλειες.
Όμως η πραγματική αξία του BlueWhale δεν βρίσκεται μόνο στην τεχνολογία του, αλλά στο πώς μπορεί να αλλάξει την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο. Σε μια περιοχή γεμάτη νησιά, στενά περάσματα και συνεχείς ναυτικές κινήσεις, ένα αθόρυβο μη επανδρωμένο υποβρύχιο θα μπορούσε να δώσει στην Ελλάδα ένα τεράστιο πλεονέκτημα επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης.
Πόσο ισχυρό είναι όμως το BlueWhale και πώς θα βοηθήσει το ελληνικό πολεμικό ναυτικό;
Ποιο Είναι το BlueWhale
Πριν δούμε τις δυνατότητες του BlueWhale, πρέπει πρώτα να εξηγήσουμε τι ακριβώς είναι ένα UUV. Τα αρχικά προέρχονται από τη φράση Unmanned Underwater Vehicle, δηλαδή μη επανδρωμένο υποβρύχιο όχημα. Με απλά λόγια, πρόκειται για υποβρύχια drones που μπορούν να κινούνται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας χωρίς πλήρωμα.
Τα τελευταία χρόνια, τα UUV θεωρούνται η νέα μεγάλη τάση στον ναυτικό πόλεμο. Και αυτό γιατί προσφέρουν τεράστιες δυνατότητες με σχετικά χαμηλό κόστος. Μπορούν να πραγματοποιούν αποστολές αναγνώρισης, να εντοπίζουν νάρκες, να παρακολουθούν εχθρικά πλοία και υποβρύχια, ακόμα και να λειτουργούν ως “μάτια και αυτιά” ενός στόλου χωρίς να εκθέτουν ανθρώπους σε κίνδυνο.
ΚΥΣΕΑ: Στο τραπέζι οι φρεγάτες FREMM, η Μέση Ανατολή και η Τουρκία
Το BlueWhale είναι ένα από τα πιο εξελιγμένα συστήματα αυτής της κατηγορίας. Αναπτύχθηκε από την ισραηλινή αμυντική βιομηχανία IAI σε συνεργασία με άλλες εταιρείες του Ισραήλ και ανήκει στην κατηγορία XLUUV, δηλαδή Extra Large Unmanned Underwater Vehicle. Ουσιαστικά μιλάμε για ένα πολύ μεγάλο μη επανδρωμένο υποβρύχιο, με μήκος περίπου 11 μέτρα και βάρος αρκετών τόνων.
Το BlueWhale μπορεί να παραμένει στη θάλασσα για εβδομάδες χωρίς να χρειάζεται επιστροφή στη βάση. Διαθέτει προηγμένα sonar, αισθητήρες και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, τα οποία του επιτρέπουν να εντοπίζει εχθρικά υποβρύχια και πλοία από μεγάλες αποστάσεις. Παράλληλα, μπορεί να συλλέγει πληροφορίες και να τις μεταδίδει σε πραγματικό χρόνο στο κέντρο επιχειρήσεων.
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του είναι η εξαιρετικά χαμηλή πιθανότητα εντοπισμού. Επειδή είναι μικρότερο και πιο αθόρυβο από ένα κανονικό υποβρύχιο, είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστεί από εχθρικά sonar. Αυτό το κάνει ιδανικό για αποστολές κατασκοπείας και επιτήρησης.
Επιπλέον, το BlueWhale μπορεί να εκτελεί ανθυποβρυχιακές αποστολές. Δηλαδή να εντοπίζει και να παρακολουθεί εχθρικά υποβρύχια. Και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, ειδικά αν αναλογιστούμε ότι η Τουρκία επενδύει συνεχώς σε νέα υποβρύχια και ναυτικά μέσα.
Το σύστημα έχει ήδη παρουσιαστεί επιχειρησιακά από το Ισραήλ και έχει χρησιμοποιηθεί σε πραγματικές συνθήκες αποστολών επιτήρησης. Αν και πολλές λεπτομέρειες παραμένουν απόρρητες, θεωρείται ότι το BlueWhale έχει ήδη δοκιμαστεί εκτενώς στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, αρκετές χώρες έχουν δείξει ενδιαφέρον για αντίστοιχα μη επανδρωμένα υποβρύχια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία, η Κίνα αλλά και η Ρωσία επενδύουν τεράστια ποσά στην ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων, καθώς θεωρούν ότι στο μέλλον θα αποτελούν βασικό κομμάτι του ναυτικού πολέμου.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η σημασία της πιθανής ελληνικής απόκτησης. Η Ελλάδα δεν θέλει απλώς να αγοράσει ένα νέο οπλικό σύστημα. Θέλει να περάσει σε μια νέα εποχή ναυτικών επιχειρήσεων, όπου η τεχνολογία και η επιτήρηση θα παίζουν ίσως μεγαλύτερο ρόλο ακόμη και από τα ίδια τα πλοία.
Πώς θα Βοηθήσουν την Ελλάδα
Το μεγάλο ερώτημα φυσικά είναι πώς ακριβώς θα βοηθήσει το BlueWhale την Ελλάδα και ειδικά το Πολεμικό Ναυτικό στο Αιγαίο.
Το Αιγαίο είναι μια εξαιρετικά δύσκολη περιοχή επιχειρήσεων. Τα εκατοντάδες νησιά, τα στενά περάσματα και οι μικρές αποστάσεις δημιουργούν ένα περίπλοκο περιβάλλον όπου η επιτήρηση είναι πολύ δύσκολη. Και ακριβώς εδώ τα μη επανδρωμένα υποβρύχια μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Το BlueWhale θα μπορεί να κινείται αθόρυβα ανάμεσα στα νησιά και να παρακολουθεί τουρκικές ναυτικές κινήσεις χωρίς να γίνεται εύκολα αντιληπτό. Θα μπορεί να εντοπίζει εχθρικά υποβρύχια που εισέρχονται στο Αιγαίο, να συλλέγει δεδομένα για κινήσεις πλοίων και να μεταδίδει πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο στο ελληνικό επιτελείο.
Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα αποκτήσει πολύ καλύτερη εικόνα του τι συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Και στον σύγχρονο πόλεμο, η πληροφορία πολλές φορές αξίζει περισσότερο και από τα ίδια τα όπλα.
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι το χαμηλό κόστος λειτουργίας σε σχέση με ένα κανονικό υποβρύχιο. Τα ελληνικά υποβρύχια Type 214 είναι εξαιρετικά ισχυρά, αλλά η λειτουργία τους είναι ακριβή και απαιτεί μεγάλο αριθμό προσωπικού. Ένα BlueWhale μπορεί να εκτελεί αποστολές επιτήρησης για πολλές ώρες χωρίς να δεσμεύει τόσο πολύτιμους πόρους.
Επιπλέον, σε περίπτωση κρίσης με την Τουρκία, τέτοια συστήματα θα μπορούσαν να λειτουργούν συνεχώς σε ευαίσθητες περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, παρακολουθώντας κάθε κίνηση. Ουσιαστικά θα λειτουργούν σαν “υποβρύχια drones παρακολούθησης”, δίνοντας στο Πολεμικό Ναυτικό πολύτιμο χρόνο αντίδρασης.
Κάτι άλλο πολύ σημαντικό είναι ότι τα μη επανδρωμένα μέσα είναι ιδανικά για αποστολές υψηλού ρίσκου. Για παράδειγμα, αν χρειαστεί επιτήρηση κοντά σε εχθρικές ακτές ή σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο, το BlueWhale μπορεί να αναλάβει την αποστολή χωρίς να διακινδυνεύσει ανθρώπινες ζωές.
Παράλληλα, η πιθανή ένταξη τέτοιων συστημάτων δείχνει και κάτι ακόμη. Ότι η Ελλάδα αρχίζει να επενδύει σοβαρά σε νέες τεχνολογίες και όχι μόνο σε παραδοσιακά οπλικά συστήματα. Και αυτό είναι κρίσιμο, γιατί ο σύγχρονος πόλεμος αλλάζει πολύ γρήγορα.
Η Τουρκία ήδη επενδύει έντονα σε drones, μη επανδρωμένα σκάφη και ηλεκτρονικό πόλεμο. Αν η Ελλάδα θέλει να διατηρήσει την ισορροπία στο Αιγαίο, πρέπει και εκείνη να αποκτήσει αντίστοιχες δυνατότητες.
Το BlueWhale θα μπορούσε λοιπόν να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια νέα γενιά ελληνικών ναυτικών επιχειρήσεων, όπου μη επανδρωμένα συστήματα θα συνεργάζονται με φρεγάτες, υποβρύχια και αεροσκάφη σε ένα ενιαίο δίκτυο πληροφοριών και επιτήρησης.
Πόσο θα μας Κοστίσει
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η Ελλάδα εξετάζει την απόκτηση αρκετών μονάδων BlueWhale για το Πολεμικό Ναυτικό, αν και ο ακριβής αριθμός δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα.
Το συνολικό κόστος του προγράμματος αναμένεται να είναι αρκετά χαμηλότερο σε σχέση με την αγορά συμβατικών υποβρυχίων, κάτι που κάνει το πρόγραμμα ιδιαίτερα ελκυστικό. Παράλληλα, επειδή πρόκειται για μη επανδρωμένα συστήματα, το κόστος συντήρησης και λειτουργίας είναι επίσης μικρότερο.
Τα BlueWhale πιθανότατα θα επιχειρούν κυρίως στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, δηλαδή στις περιοχές όπου η Ελλάδα χρειάζεται τη μεγαλύτερη δυνατή επιτήρηση και έγκαιρη προειδοποίηση.
Αν όλα προχωρήσουν σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι πρώτες παραδόσεις θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν μέσα στα επόμενα χρόνια, δίνοντας στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό μια εντελώς νέα επιχειρησιακή δυνατότητα.
Και ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό από όλα. Η Ελλάδα φαίνεται πως δεν θέλει απλώς να ακολουθήσει τις εξελίξεις, αλλά να περάσει στη νέα εποχή του ναυτικού πολέμου πριν αυτή γίνει ο κανόνας.
Το BlueWhale μπορεί να μην είναι το μεγαλύτερο ή το πιο εντυπωσιακό υποβρύχιο στον κόσμο, αλλά θα μπορούσε να αποδειχθεί ένα από τα πιο χρήσιμα όπλα για την επιτήρηση και την ασφάλεια του Αιγαίου τα επόμενα χρόνια.
