Το άνευ προηγουμένου άλμα στις τιμές του πετρελαίου, ως απόρροια της ενεργειακής κρίσης, δοκιμάζει τις αντοχές των αγορών και ανατρέπει τις προβλέψεις μεγάλων διεθνών οίκων. Οι τελευταίοι αναπροσαρμόζουν τις στρατηγικές τους, λαμβάνοντας υπόψη τα διαφορετικά σενάρια για τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων άσκησε νέες πιέσεις στις αγορές μετοχών, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων κινήθηκαν ανοδικά. Οι επενδυτές ενσωματώνουν πλέον στις αποτιμήσεις ένα πρόσθετο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου, επανεκτιμώντας ταυτόχρονα τους κινδύνους για τον πληθωρισμό και την ευρύτερη οικονομία.
Οι «Μαύροι Κύκνοι» του Μαρτίου
Τα τελευταία χρόνια, οι αγορές φαίνεται να έρχονται αντιμέτωπες σχεδόν κάθε Μάρτιο με απρόβλεπτα γεγονότα υψηλού αντίκτυπου, τους λεγόμενους «Μαύρους Κύκνους». Το 2020 ήταν η πανδημία, το 2022 η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και το 2023 η τραπεζική κρίση με την κατάρρευση της SVB και της Credit Suisse, γεγονότα που άφησαν ισχυρό αποτύπωμα στις διεθνείς αγορές.
Τα σενάρια της Goldman Sachs για το πετρέλαιο
Η Goldman Sachs εξετάζει ένα «δυσμενές σενάριο», στο οποίο οι ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ διαταράσσονται για 30 ημέρες, οδηγώντας τις τιμές του πετρελαίου σε κορύφωση στα 130 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, αναλύει και ένα «πολύ δυσμενές» σενάριο με διακοπή 60 ημερών, όπου οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 150 δολάρια το βαρέλι.
Ο πόλεμος δεν δείχνει να οδεύει προς άμεση αποκλιμάκωση και όσο παρατείνεται, αποδυναμώνει το βασικό σενάριο μιας σύντομης σύγκρουσης, ενισχύοντας την αβεβαιότητα στις αγορές.
Εκτιμήσεις διεθνών οίκων: Αγορές σε τροχιά αστάθειας
Η Deutsche Bank θεωρεί πιθανή την επανάληψη ενός ιστορικού sell-off σε μετοχές και ομόλογα, αντίστοιχου με εκείνο του 2022, κατά την κορύφωση της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. Ωστόσο, επισημαίνει ότι οι αγορές δεν προεξοφλούν ακόμη ένα σενάριο τύπου 2022, όταν το Brent διατηρήθηκε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για περίπου πέντε μήνες. Σε αντίθεση με προηγούμενα πετρελαϊκά σοκ, τόσο του 2022 όσο και της δεκαετίας του 1970, ο πληθωρισμός κινείται σήμερα κοντά στους στόχους.
Προς το παρόν, δεν έχουν προσεγγιστεί τα ιστορικά επίπεδα που συνδέθηκαν με έντονες κινήσεις risk-off σε παλαιότερες κρίσεις, ενώ δεν έχει καταγραφεί και μια επιθετική στροφή από τις κεντρικές τράπεζες. Επιπλέον, είναι ακόμη νωρίς για να διαφανούν σαφή σημάδια επιδείνωσης των μακροοικονομικών δεδομένων.
Morgan Stanley και BlackRock: Προσεκτική αισιοδοξία
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι οι επενδυτές θα πρέπει να προετοιμάζουν «λίστες αγορών», ενόψει μιας πιθανής επανεκκίνησης της bull market αργότερα μέσα στο έτος. Σύμφωνα με τον οίκο, σε ορίζοντα έξι μηνών η κατάσταση ενδέχεται να έχει εξομαλυνθεί, όπως συνέβη και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Καθοριστικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου οφείλεται σε υλικοτεχνικό αδιέξοδο στα Στενά του Ορμούζ και όχι σε πραγματική έλλειψη προσφοράς. Ιστορικά, οι μετοχές τείνουν να αγγίζουν τα χαμηλά τους λίγες ημέρες μετά την κορύφωση των τιμών του πετρελαίου.
Η BlackRock, από την πλευρά της, εστιάζει στον κίνδυνο ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ, χωρίς ωστόσο αυτό να θεωρείται δεδομένο με βάση την τρέχουσα τιμολόγηση της αγοράς. Συχνά, όπως υπενθυμίζει η κλασική χρηματιστηριακή ρήση, «οι αγορές αναρριχώνται στο τείχος της ανασφάλειας», κάτι που έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα στο παρελθόν. Η ιστορία δείχνει ότι οι αγορές προεξοφλούν την αβεβαιότητα πριν από τα γεγονότα και ανακάμπτουν πριν από το τέλος των συγκρούσεων.
Ανθεκτική η ελληνική οικονομία
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης εκτιμούν ότι η ελληνική οικονομία εμφανίζεται ανθεκτική, παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις. Η Fitch προβλέπει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα διαρκέσει λιγότερο από έναν μήνα, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει ισχυρότερες άμυνες σε σύγκριση με την Ευρωζώνη. Οι ελληνικές τράπεζες αναμένεται να αντέξουν τυχόν βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις, χάρη στους ισχυρούς ισολογισμούς τους, ενώ ο οίκος προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,1% για την περίοδο 2026-2027.
Η Moody’s διατηρεί σταθερές τις προοπτικές για τις ελληνικές τράπεζες, εκτιμώντας ότι οι ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες και η ισχυρή πιστωτική επέκταση θα στηρίξουν τα βασικά μεγέθη τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, θεωρεί ότι οι τράπεζες θα αποφύγουν άμεση πιστωτική επιδείνωση λόγω της σύγκρουσης.
Τέλος, η Goldman Sachs υπογραμμίζει ότι η ελληνική οικονομία είναι θωρακισμένη απέναντι σε ένα ενεργειακό σοκ. Η ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική και η εμπειρία της κρίσης του 2022 δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι λιγότερο εκτεθειμένη σε κρίσεις τιμών ενέργειας σε σχέση με τις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης. Επιπλέον, η προσεκτική δημοσιονομική στάση της κυβέρνησης αφήνει δημοσιονομικό χώρο για μέτρα που θα μπορούσαν να μετριάσουν μέρος των επιπτώσεων ενός τέτοιου σοκ.
