Προς περαιτέρω κλιμάκωση οδεύουν οι διαδηλώσεις στην Αλβανία κατά του πολυτελούς τουριστικού θερέτρου ύψους 1,6 δισ. δολαρίων που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Οι πολέμιοι της επένδυσης απέρριψαν την πρόταση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα για διάλογο, επιμένοντας ότι το έργο πρέπει να «παγώσει» μέχρι να αποκατασταθούν οι περιβαλλοντικές ζημιές και να υπάρξει πλήρης διαφάνεια.
Χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους των Τιράνων για τρίτη συνεχόμενη ημέρα, ενώ νέες κινητοποιήσεις προγραμματίζονται και στο νότιο τμήμα της χώρας, όπου έχουν ήδη ξεκινήσει οι προπαρασκευαστικές εργασίες για το συγκρότημα. Πολλοί διαδηλωτές κρατούσαν φουσκωτά φλαμίνγκο, συμβολίζοντας την απειλή που, όπως υποστηρίζουν, αντιμετωπίζουν τα προστατευόμενα οικοσυστήματα της περιοχής.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η σχεδιαζόμενη ανάπτυξη στο νησί Σάζαν – το μοναδικό νησί της Αλβανίας – καθώς και σε γειτονικούς υγροτόπους και παράκτιους βιότοπους εντός προστατευόμενων περιοχών. Η περιοχή θεωρείται μία από τις πιο οικολογικά ευαίσθητες της Μεσογείου, καθώς φιλοξενεί περισσότερα από 200 είδη πτηνών, μεταξύ των οποίων φλαμίνγκο και αργυροπελεκάνοι, ενώ αποτελεί και ένα από τα τελευταία καταφύγια της μεσογειακής φώκιας μονάχους-μονάχους.
Η κορυφαία περιβαλλοντική οργάνωση της χώρας, η PPNEA, καταγγέλλει ότι η διαδικασία προχώρησε χωρίς επαρκή δημόσια διαβούλευση και χωρίς να δοθούν στη δημοσιότητα κρίσιμα έγγραφα αδειοδότησης. Ο εκτελεστικός διευθυντής της οργάνωσης, Αλεξάντρ Τράιτσε, έκανε λόγο για πλήρη έλλειψη διαφάνειας, ζητώντας την άμεση απομάκρυνση των μπουλντόζων, την αποκατάσταση των βιότοπων και την άρση των περιορισμών πρόσβασης πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε συζήτηση.
Δείτε βίντεο του Reuters και στα social media:
Σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, η ένταση κορυφώθηκε όταν ξεκίνησε η κατασκευή περίφραξης με τσιμεντένια βάση και αγκαθωτό σύρμα γύρω από το εργοτάξιο, συνοδευόμενη από την παρουσία ιδιωτικής εταιρείας ασφαλείας. Παράλληλα, βαριά μηχανήματα φέρονται να έχουν προκαλέσει ζημιές σε αμμοθίνες και πευκοδάση προκειμένου να διανοιχθούν δρόμοι πρόσβασης.
«Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι παρόμοιο σε προστατευόμενες περιοχές της Αλβανίας. Δεν πρόκειται μόνο για περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά για θέμα κράτους δικαίου και σεβασμού προς τις τοπικές κοινωνίες», υποστήριξε ο Τράιτσε, σημειώνοντας ότι η δυσαρέσκεια των κατοίκων αυξήθηκε όταν αγρότες και ιδιοκτήτες γης βρέθηκαν αντιμέτωποι με περιορισμούς πρόσβασης στις εκτάσεις τους.
Την ίδια στιγμή, η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς της Αλβανίας (SPAK) ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε έρευνα για τις αμφιλεγόμενες νομοθετικές αλλαγές του 2024 που αφορούν το καθεστώς προστασίας συγκεκριμένων περιοχών.
Από την πλευρά της, η εταιρεία ανάπτυξης Sazan Real Estate Development LLC, η οποία συνεργάζεται με την Affinity Partners του Κούσνερ, υποστηρίζει ότι το έργο θα προχωρήσει με υπευθυνότητα και σεβασμό προς το περιβάλλον. Ο πρόεδρός της, Άσερ Αμπεχσέρα, τόνισε ότι στόχος είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας, η περιβαλλοντική αναβάθμιση και η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των τοπικών κοινοτήτων.
Ο Έντι Ράμα υπερασπίζεται σθεναρά την επένδυση, την οποία παρουσιάζει ως σύμβολο της μετάβασης της Αλβανίας από την απομόνωση της κομμουνιστικής περιόδου σε έναν σύγχρονο τουριστικό προορισμό υψηλών προδιαγραφών. Ο Αλβανός πρωθυπουργός, που επιδιώκει την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030 και την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι η ανάπτυξη θα απειλήσει την παρθένα ακτογραμμή της χώρας.
«Δεν υπάρχει απολύτως καμία περίπτωση να σταματήσει η επένδυση όσο είμαι εγώ εδώ», δήλωσε χαρακτηριστικά, ενώ υπογράμμισε ότι η Αλβανία δεν πρέπει να αποκτήσει τη φήμη μιας χώρας εχθρικής προς τους επενδυτές.
Το έργο έχει αποκτήσει και πολιτικές διαστάσεις λόγω της σύνδεσής του με την οικογένεια Τραμπ. Νωρίτερα φέτος, η Ιβάνκα Τραμπ επισκέφθηκε την περιοχή μαζί με ομάδα αρχιτεκτόνων, επιθεωρώντας τον χώρο όπου σχεδιάζεται η ανάπτυξη. Ωστόσο, ο Ράμα έχει υποστηρίξει ότι το ενδιαφέρον του Κούσνερ για την Αλβανία προϋπήρχε της πολιτικής επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια καθαρά επενδυτική πρωτοβουλία.
Καθώς η Αλβανία γνωρίζει τα τελευταία χρόνια ραγδαία άνοδο στον τουρισμό χάρη στις φυσικές ομορφιές και το χαμηλότερο κόστος σε σχέση με άλλους μεσογειακούς προορισμούς, η αντιπαράθεση γύρω από το έργο αναδεικνύει το δίλημμα μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος. Για τους υποστηρικτές της επένδυσης αποτελεί ευκαιρία αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος της χώρας, ενώ για τους επικριτές συμβολίζει έναν τρόπο διακυβέρνησης που αγνοεί τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τις ανησυχίες των τοπικών κοινωνιών.
