Ένα νέο ψηφιακό τοπίο που αλλάζει ριζικά τον τρόπο διακίνησης των αγροτικών προϊόντων εφαρμόζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), σφίγγοντας τον κλοιό ελέγχου γύρω από τους επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα. Ο νέος οδηγός που εκδόθηκε φέρνει τα πάνω κάτω στις μεταφορές από το χωράφι προς τους εμπόρους, τα ελαιοτριβεία, τους συνεταιρισμούς και τις λαϊκές αγορές.
Η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή εξελίσσεται σε δύο ταχύτητες. Ενώ η έκδοση των ψηφιακών παραστατικών βρίσκεται ήδη σε ισχύ, η δεύτερη και πιο σκληρή φάση, που αφορά την ηλεκτρονική παρακολούθηση της φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής των αποθεμάτων, καθίσταται απολύτως υποχρεωτική από τις 12 Οκτωβρίου 2026. Μέχρι εκείνη την ημερομηνία, η διαβίβαση των σχετικών στοιχείων στο περιβόητο myDATA παραμένει προαιρετική, δίνοντας μια ελάχιστη πίστωση χρόνου προσαρμογής στους παραγωγούς.
Η «χρυσή» εξαίρεση των 10 χιλιομέτρων
Σε μια προσπάθεια να μην παραλύσει η καθημερινή δραστηριότητα, η ΑΑΔΕ εισάγει ένα κρίσιμο «παραθυράκι». Η βασικότερη διευκρίνιση αφορά τις εσωτερικές μετακινήσεις εντός της ίδιας αγροτικής εκμετάλλευσης.
Όταν ένας αγρότης μεταφέρει τα δικά του προϊόντα μεταξύ των χωραφιών, των εγκαταστάσεων και των αποθηκών του, απαλλάσσεται πλήρως από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, υπό τον αυστηρό όρο ότι η απόσταση δεν ξεπερνά τα 10 χιλιόμετρα. Το ιδιαίτερα θετικό είναι πως η συγκεκριμένη εξαίρεση παραμένει σε ισχύ ακόμη και στην περίπτωση που οι συγκεκριμένοι αποθηκευτικοί χώροι δεν έχουν δηλωθεί επισήμως ως επαγγελματικές εγκαταστάσεις στο Μητρώο της Εφορίας.
Η ανάσα της «Αντίστροφης Διακίνησης»
Για τους αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, το υπουργείο Οικονομικών δίνει μια ακόμη εναλλακτική λύση. Η ευθύνη για την έκδοση του ψηφιακού δελτίου μπορεί να μετακυλιστεί στον αντισυμβαλλόμενο –είτε πρόκειται για έμπορο, είτε για ελαιοτριβείο, είτε για συνεταιρισμό.
Σε αυτή την περίπτωση, το παραστατικό θα πρέπει να έχει εκδοθεί προτού ξεκινήσει η μεταφορά των προϊόντων και να φέρει ευκρινώς την ειδική ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Είναι χαρακτηριστικό πως το μέτρο αυτό βρίσκει εφαρμογή ακόμη και αν η μεταφορά της σοδειάς πραγματοποιείται με το ιδιωτικό όχημα του ίδιου του αγρότη, μειώνοντας έτσι τη γραφειοκρατική πίεση στους παραγωγούς.
