Η 19η Μαΐου αποτελεί τη διαρκή υπενθύμιση ενός εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας που παραμένει ατιμώρητο.
Η Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού συνιστά μια βαθιά, ανοιχτή ιστορική πληγή, το μέγεθος της οποίας δεν μπορεί να αποτυπωθεί αποκλειστικά στον ανατριχιαστικό απολογισμό των 353.000 νεκρών.
Ελληνοτουρκικά: Η απάντηση της Αθήνας στη Γαλάζια Πατρίδα
Το πραγματικό αποτύπωμα της θηριωδίας μετράται στους επιζήσαντες, στα χιλιάδες ορφανά, στις χήρες, στους ξεριζωμένους και στις κακοποιημένες ψυχές που οδηγήθηκαν στην παραφροσύνη ή στο περιθώριο της προσφυγιάς, κουβαλώντας το αβάσταχτο βάρος της επιβίωσης.
Το ενορχηστρωμένο σχέδιο της φυλετικής "καθαρότητας"
Η καταστροφή στη Μικρά Ασία δεν προέκυψε ως μια αυθόρμητη έκρηξη βίας εν μέσω πολεμικών συγκρούσεων. Υπήρξε το αποτέλεσμα ενός μεθοδικού, ειδεχθούς πολιτικού σχεδιασμού. Η καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία, στην προσπάθεια της να διασωθεί, υιοθέτησε το απόλυτο δόγμα της φυλετικής «καθαρότητας».
Ο ψυχικός και σωματικός απανθρωπισμός δεν έπληξε μόνο τους Έλληνες, αλλά εφαρμόστηκε με την ίδια βιομηχανική ψυχρότητα απέναντι στους Αρμενίους και τους Ασσυρίους. Ήταν η θεσμοθέτηση του θανάτου ως βασικού εργαλείου κρατικής πολιτικής.
Η διεθνής απάθεια ως θερμοκοιτίδα του ολοκληρωτισμού
Ίσως η πιο σκοτεινή πτυχή αυτής της τραγωδίας να είναι η στάση του διεθνούς παράγοντα. Η απάθεια και η αδράνεια των ξένων διπλωματικών αποστολών δεν υπήρξαν απλώς δείγματα ανοχής, αλλά πράξεις ιστορικής συννοχής. Επιτρέποντας στην Τουρκία να λειτουργήσει ως ένα κράτος κατ’ εξακολούθηση εγκληματικό, οι τότε κυβερνήσεις άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου για ολόκληρο τον 20ό αιώνα.
Η μεθοδολογία εξόντωσης του Μουσταφά Κεμάλ δεν εξαφανίστηκε στα ερείπια του Πόντου. Έγινε ο κανόνας, το μακάβριο εγχειρίδιο που αντέγραψε λίγα χρόνια αργότερα ο Αδόλφος Χίτλερ για την «τελική λύση» κατά του εβραϊκού λαού. Την ίδια αιματοβαμμένη πορεία ακολουθήσε και ο Ιωσήφ Στάλιν, αποδεικνύοντας πως όταν μια γενοκτονία παραγράφεται σιωπηρά, νομοτελειακά επαναλαμβάνεται.
Το τραύμα της ανταλλαγής και η αιώνια ευθύνη
Μετά τις μαζικές σφαγές, ο Ελληνισμός της Ανατολής υπέστη μια δεύτερη, νομιμοποιημένη αυτή τη φορά, εθνοκάθαρση, την αναγκαστική ανταλλαγή των πληθυσμών. Άνθρωποι βαθιά ριζωμένοι σε έναν εύκρατο, χιλιετή πολιτισμό, ξεριζώθηκαν βίαια και μεταφυτεύτηκαν σε άγνωστα χώματα, καλούμενοι να επιβιώσουν κάτω από συνθήκες που δοκίμαζαν τα όρια της ανθρώπινης αντοχής.
Σήμερα, η κληρονομιά αυτής της φρίκης δεν βαραίνει μόνο τους απογόνους των θυμάτων, αλλά κυρίως τους ιστορικούς διαδόχους των θυτών. Η επίσημη Τουρκία οφείλει κάποια στιγμή να αντιμετωπίσει το παρελθόν της και να αναγνωρίσει την ιστορική της ευθύνη. Είναι η μοναδική πράξη που μπορεί να θέσει νομικό και ηθικό φραγμό στον απανθρωπισμό και να μετατρέψει την άρνηση σε τύψη συνειδήσεως.
Σήμερα δεν υπάρχει απολύτως κανένας χώρος για διπλωματικές εορτές. Υπάρχει μόνο πένθος, αδιαπραγμάτευτη μνήμη και ο απόλυτος σεβασμός στους μάρτυρες του Ποντιακού Ελληνισμού.
