Με το πετρέλαιο θέρμανσης, το φυσικό αέριο και το ηλεκτρικό ρεύμα να έχουν ακριβύνει, τα νοικοκυριά αναζητούν τον οικονομικότερο τρόπο για να ζεστάνουν το σπίτι τους. Καλοριφέρ, ξυλόσομπα, πέλετ ή τζάκι; Η απάντηση δεν εξαρτάται μόνο από την τιμή των καυσίμων, αλλά και από την απόδοση κάθε συστήματος, τη μόνωση και τις ανάγκες του σπιτιού.

Καθώς ο χειμώνας πλησιάζει, το κόστος θέρμανσης επιστρέφει στο επίκεντρο του οικογενειακού προϋπολογισμού. Η επιλογή ανάμεσα σε καλοριφέρ, σόμπα και τζάκι αποκτά ιδιαίτερη σημασία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας περιορίζουν τις οικονομικές αντοχές των νοικοκυριών.

Η σύγκριση, ωστόσο, δεν είναι τόσο απλή. Ένα μικρό διαμέρισμα που χρησιμοποιείται κυρίως τα απογεύματα έχει διαφορετικές ανάγκες από μια μονοκατοικία στην οποία η θέρμανση λειτουργεί πολλές ώρες καθημερινά. Καθοριστικό ρόλο παίζουν τα τετραγωνικά, η θερμομόνωση, η διαρρύθμιση και η ενεργειακή απόδοση του συστήματος.

Η πίεση στις τιμές είναι ήδη αισθητή. Το φυσικό αέριο διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο περίπου στα 0,110 ευρώ ανά κιλοβατώρα, έναντι 0,0787 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 40%.

Αντίστοιχα, η μέση χονδρεμπορική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος ανέβηκε από τα 88,98 ευρώ/MWh τον Μάιο στα 159,92 ευρώ/MWh τον Σεπτέμβριο, σημειώνοντας άνοδο περίπου 80%. Η αύξηση αυτή, πάντως, δεν μεταφέρεται αυτούσια στους λογαριασμούς των καταναλωτών, καθώς εξαρτάται από το τιμολόγιο και τις χρεώσεις κάθε προμηθευτή.

Καλοριφέρ: Πότε συμφέρει το πετρέλαιο και πότε το φυσικό αέριο

Το καλοριφέρ παραμένει μία από τις πιο αποτελεσματικές επιλογές για την ομοιόμορφη θέρμανση ολόκληρου του σπιτιού, ιδιαίτερα όταν πρέπει να ζεσταίνονται καθημερινά πολλά δωμάτια.

Η δυνατότητα ρύθμισης μέσω θερμοστάτη προσφέρει μεγαλύτερο έλεγχο της κατανάλωσης, ωστόσο το τελικό κόστος εξαρτάται από την τιμή του καυσίμου, την κατάσταση του λέβητα και την απόδοση της εγκατάστασης.

Για το πετρέλαιο θέρμανσης, οι εκτιμήσεις της αγοράς πριν από την έναρξη της διάθεσης τοποθετούσαν την τιμή στα 1,92 ευρώ ανά λίτρο στην Αττικήκαι στα 1,96-1,97 ευρώ πανελλαδικά. Πρόκειται για ενδεικτικές τιμές και όχι για οριστική τιμή εκκίνησης.

Η διαφορά σε σχέση με πέρυσι είναι μεγάλη. Με βάση την περσινή τιμή των 1,10 ευρώ ανά λίτρο στην Αττική, μια παραγγελία 500 λίτρων θα κόστιζε 960 ευρώ, έναντι 550 ευρώ πέρυσι, δηλαδή 410 ευρώ περισσότερα, εφόσον επιβεβαιωνόταν η εκτιμώμενη τιμή.

Το φυσικό αέριο, παρά τις σημαντικές ανατιμήσεις, εμφανίζεται δυνητικά πιο ανταγωνιστικό από το πετρέλαιο για νοικοκυριά που διαθέτουν ήδη την απαραίτητη εγκατάσταση.

Η πραγματική σύγκριση, όμως, πρέπει να βασίζεται στο κόστος της χρήσιμης θερμότητας που φτάνει στους χώρους και όχι μόνο στην τιμή του καυσίμου.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και το αν η θέρμανση είναι αυτόνομη ή κεντρική. Σε πολυκατοικίες όπου ο καυστήρας λειτουργεί περιορισμένες ώρες, η θερμοκρασία μπορεί να μην ανεβαίνει επαρκώς, ακόμη κι αν το κόστος ανά μονάδα ενέργειας είναι σχετικά χαμηλό.

Σόμπα: Πόσο κοστίζουν τα πέλετ και τα καυσόξυλα

Για νοικοκυριά που χρησιμοποιούν κυρίως έναν χώρο του σπιτιού, η ξυλόσομπα ή η σόμπα πέλετ μπορεί να αποτελέσει οικονομικότερη εναλλακτική, καθώς περιορίζει τη θέρμανση στα δωμάτια όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη.

Ωστόσο, η θερμότητα δεν κατανέμεται πάντα ομοιόμορφα σε όλο το σπίτι, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν διάδρομοι και κλειστές πόρτες.

Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς που επικαλείται το powergame.gr, στη Θεσσαλονίκη το πέλετ πωλείται περίπου 9 ευρώ ανά σακί 15 κιλών.

Αν ένα σακί επαρκεί για μία έως δύο ημέρες, η μηνιαία δαπάνη καυσίμου μπορεί να κυμανθεί από 135 έως 270 ευρώ. Το πραγματικό ποσό εξαρτάται από τις ώρες λειτουργίας, τις ρυθμίσεις της σόμπας και τις θερμικές απώλειες του κτιρίου.

Στην περίπτωση της ξυλόσομπας, οι τιμές των καυσόξυλων στην Αττική κυμαίνονται από 120 έως 170 ευρώ το κυβικό μέτρο, με μια συνηθισμένη τιμή κοντά στα 150 ευρώ.

Έτσι, η αγορά τεσσάρων έως πέντε κυβικών μέτρων μπορεί να κοστίσει 600 έως 750 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται ενδεχόμενα μεταφορικά έξοδα.

Η ποσότητα αυτή, ωστόσο, δεν εξασφαλίζει απαραίτητα θέρμανση για ολόκληρο τον χειμώνα, καθώς η κατανάλωση επηρεάζεται από τις θερμοκρασίες, τη μόνωση και τη συχνότητα χρήσης.

Τζάκι: Γιατί δεν είναι πάντα η φθηνότερη λύση

Η βασική διαφορά βρίσκεται ανάμεσα στο παραδοσιακό ανοιχτό τζάκι και στο ενεργειακό τζάκι κλειστού τύπου.

Το ανοιχτό τζάκι προσφέρει έντονη αίσθηση ζεστασιάς κοντά στη φωτιά, αλλά μεγάλο μέρος της παραγόμενης θερμότητας χάνεται μέσω της καμινάδας. Αντίθετα, το ενεργειακό τζάκι αξιοποιεί αποτελεσματικότερα τα καυσόξυλα, εφόσον έχει εγκατασταθεί σωστά και είναι κατάλληλο για τις ανάγκες του χώρου.

Στη Θεσσαλονίκη, οι τιμές για ξύλα οξιάς ή δρυός διαμορφώνονται περίπου στα 110-120 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, ενώ στην Καστοριά αναφέρονται τιμές 150-160 ευρώ ανά τόνο, περίπου 10 ευρώ υψηλότερες από πέρυσι.

Οι δύο μονάδες μέτρησης δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες. Η τελική απόδοση εξαρτάται από το είδος, την ποσότητα και κυρίως την υγρασία του ξύλου.

Τα υγρά καυσόξυλα αποδίδουν λιγότερη θερμότητα και παράγουν περισσότερο καπνό, αυξάνοντας την κατανάλωση και επιβαρύνοντας τη λειτουργία της εγκατάστασης.

Για την ασφαλή χρήση τζακιών και ξυλόσομπων, η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος συστήνει ξύλα με υγρασία κάτω από 20%, τακτικό έλεγχο της καμινάδας και εγκατάσταση ανιχνευτών καπνού και μονοξειδίου του άνθρακα.

Ποια θέρμανση συμφέρει τελικά;

Δεν υπάρχει μία λύση που να είναι οικονομικότερη για όλα τα νοικοκυριά. Η επιλογή εξαρτάται από τον χώρο, τις ώρες χρήσης και το κόστος παραγωγής θερμότητας.

Για κατοικίες όπου πρέπει να θερμαίνονται πολλά δωμάτια, το καλοριφέρ προσφέρει πιο ομοιόμορφη και ολοκληρωμένη θέρμανση, με το φυσικό αέριο να αποτελεί δυνητικά πιο συμφέρουσα επιλογή από το πετρέλαιο όταν υπάρχει ήδη εγκατάσταση.

Για όσους περνούν τις περισσότερες ώρες σε ένα δωμάτιο, η σόμπα πέλετ ή η ξυλόσομπα μπορεί να περιορίσει τη συνολική κατανάλωση, εφόσον διαθέτει την κατάλληλη ισχύ και λειτουργεί αποδοτικά.

Το παραδοσιακό τζάκι είναι καταλληλότερο για συμπληρωματική χρήση, ενώ το ενεργειακό μπορεί να προσφέρει υψηλότερη απόδοση, με πρόσθετο όμως κόστος εγκατάστασης.

Σε κάθε περίπτωση, η σωστή μόνωση, η συντήρηση και η προσεκτική ρύθμιση της θέρμανσης μπορούν να αποδειχθούν εξίσου σημαντικές με την επιλογή του καυσίμου.

Γιατί τελικά, το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσο φθηνά αγοράζει ένα νοικοκυριό την ενέργεια, αλλά πόση από αυτή μετατρέπεται σε πραγματική ζεστασιά μέσα στο σπίτι.