Η Σουηδία, η χώρα που για δεκαετίες αποτελούσε την παγκόσμια «βιτρίνα» του ανθρωπισμού, της πολυπολιτισμικότητας και του κράτους-πρόνοιας, αποφάσισε να γυρίσει οριστικά σελίδα, υιοθετώντας μια από τις πιο σκληρές και αυταρχικές αντιμεταναστευτικές πολιτικές στη γηραιά ήπειρο. Το σουηδικό κοινοβούλιο, σε μια συνεδρίαση που μύριζε μπαρούτι, ψήφισε μια σειρά νόμων που αλλάζουν ριζικά την καθημερινότητα των αλλοδαπών, δημιουργώντας ένα καθεστώς μόνιμης καχυποψίας.
Υπέγραψαν με ένα «κλικ» ΗΠΑ-Ιράν: Το μνημόνιο της 1,5 σελίδας
Η κίνηση αυτή δεν είναι τυχαία. Με τις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου να πλησιάζουν, η κεντροδεξιά κυβέρνηση, η οποία επιβιώνει πολιτικά χάρη στις ψήφους των ακροδεξιών «Σουηδών Δημοκρατών», έπρεπε να παραδώσει διαπιστευτήρια. Και το έκανε με τον πιο θορυβώδη τρόπο, κάνοντας πραγματικότητα τα πιο τρελά όνειρα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς για μαζική παρακολούθηση και απελάσεις.
Ο νόμος της «Καλής Συμπεριφοράς» και η αναδρομική φάκα
Το πρώτο μεγάλο «χτύπημα» ήρθε με την υπερψήφιση του νόμου περί «καλής συμπεριφοράς». Το νομοθέτημα αυτό δίνει το ελεύθερο στις μεταναστευτικές αρχές να ανακαλούν άδειες παραμονής με βάση εξαιρετικά φλου και αυθαίρετα κριτήρια. Το χειρότερο; Ο νόμος δεν αφορά μόνο το μέλλον, αλλά έχει αναδρομική ισχύ για όσους ζουν ήδη στη χώρα.
Τι θεωρείται «κακή συμπεριφορά» που οδηγεί στην έξοδο; Η κυβέρνηση απέφυγε σκοπίμως να ορίσει συγκεκριμένα ποινικά αδικήματα, φωτογραφίζοντας όμως καταστάσεις όπως:
Απλήρωτα ιδιωτικά χρέη.
Αδυναμία ή καθυστέρηση πληρωμής φόρων.
Ασαφείς «δεσμούς» με εξτρεμιστικές ομάδες.
Η Διεθνής Αμνηστία αντέδρασε έντονα, τονίζοντας το αυτονόητο: «Υπάρχει άμεσος κίνδυνος ανάκλησης αδειών για συμπεριφορές που δεν είναι καν παράνομες ή τιμωρήσιμες για τους Σουηδούς πολίτες».
«Snitch Law»: Ο κρατικός υπάλληλος γίνεται χαφιές
Το πραγματικό, όμως, διπλωματικό και κοινωνικό σοκ προέρχεται από την οριακή υπερψήφιση (174 υπέρ, 172 κατά) του περιβόητου «νόμου του καρφιού» (snitch law). Πρόκειται για μια νομοθεσία που υποχρεώνει τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα να λειτουργούν ως ερασιτέχνες πράκτορες της αστυνομίας, καταγγέλλοντας οποιονδήποτε υποψιάζονται ότι δεν διαθέτει νόμιμα έγγραφα διαμονής.
Μπροστά στη γενική κατακραυγή και την απειλή για γενική απεργία, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να πετάξει μερικά «κόκκαλα» για να ηρεμήσει τα πνεύματα, εξαιρώντας από το καρφί τους γιατρούς, τους δασκάλους και τους κοινωνικούς λειτουργούς. Ωστόσο, οι επιστήμονες και οι αναλυτές προειδοποιούν ότι πρόκειται για μια επικοινωνιακή απάτη.
Ενεργειακός Εφιάλτης: Η Ευρώπη ξέμεινε από φυσικό αέριο
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μάλμε φέρνουν ένα ανατριχιαστικό παράδειγμα: Μια έγκυος μετανάστρια χωρίς έγγραφα γεννάει με τη βοήθεια μιας μαίας. Η μαία όντως προστατεύεται και δεν την καταγγέλλει. Όμως, για να πάρει το μωρό πιστοποιητικό γέννησης, πρέπει να δηλωθεί στις φορολογικές αρχές. Οι υπάλληλοι της Εφορίας, οι οποίοι δεν εξαιρούνται από τον νόμο, είναι πλέον υποχρεωμένοι διά νόμου να καλέσουν την αστυνομία και να στείλουν την οικογένεια στο τμήμα.
Το κουτί της Πανδώρας και το βρετανικό πάθημα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση Δημοσίων Υπηρεσιών (EGPU) έκανε λόγο για ένα «νέο κυνήγι μαγισσών» που νομιμοποιεί τον ρατσισμό και την καχυποψία μέσα στα κρατικά γραφεία. Υπενθύμισε μάλιστα με νόημα ότι οι δημόσιες υπηρεσίες της Σουηδίας απλώς θα κατέρρεαν αν αύριο το πρωί έφευγαν οι μετανάστες εργαζόμενοι.
Η Σουηδία, βέβαια, δεν πρωτοτυπεί. Αντιγράφει την αποτυχημένη «εχθρική πολιτική περιβάλλοντος» που εισήγαγε το 2012 η Τερέζα Μέι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εκεί, το σύστημα κατέληξε σε ένα γραφειοκρατικό φιάσκο, με το κράτος να ταξινομεί κατά λάθος χιλιάδες νόμιμους κατοίκους ως παράνομους, οδηγώντας το Εθνικό Ελεγκτικό Γραφείο της Βρετανίας στο συμπέρασμα ότι το μέτρο ήταν μια «μαύρη τρύπα» που απλώς πέταξε τα λεφτά των φορολογούμενων στα σκουπίδια.
Η Στοκχόλμη, ωστόσο, τυφλωμένη από τις εκλογικές σκοπιμότητες, ανοίγει το κουτί της Πανδώρας, αδιαφορώντας αν η κοινωνία της θα μετατραπεί σε ένα απέραντο πεδίο μαζικής παρακολούθησης και χαφιεδισμού.