Στις 22 Οκτωβρίου αναμένεται να ψηφιστεί στη Βουλή το νομοσχέδιο που βάζει ηλικιακό «κόφτη» στην πρόσβαση ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την εφαρμογή του νέου πλαισίου να ξεκινά από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Η μεγάλη αλλαγή δεν είναι μόνο το όριο των 15 ετών. Για πρώτη φορά μπαίνει συγκεκριμένος μηχανισμός επαλήθευσης της ηλικίας, ώστε να μην αρκεί ένας χρήστης να δηλώνει απλώς διαφορετική ημερομηνία γέννησης για να ανοίξει λογαριασμό.

Πώς θα κόβονται οι κάτω των 15

Η βασική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης θα πρέπει να μπλοκάρουν την πρόσβαση σε χρήστες για τους οποίους γνωρίζουν με βεβαιότητα ότι είναι κάτω των 15 ετών.

Στο μέτρο περιλαμβάνονται υπηρεσίες όπως Instagram, Facebook και TikTok, ενώ η εφαρμογή του πλαισίου σε άλλες πλατφόρμες θα εξειδικευτεί ανάλογα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους.

Το βάρος δεν θα πέφτει μόνο στους γονείς. Οι ίδιες οι εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να χρησιμοποιούν αξιόπιστους και αναλογικούς τρόπους επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών τους.

Αν δεν ξέρουν την ηλικία, θα ζητούν QR

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη πρακτική αλλαγή.

Αν μια πλατφόρμα δεν μπορεί να επιβεβαιώσει αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από το όριο, θα μπορεί να ζητά από αυτόν να παρουσιάσει κωδικό QR μέσω του Kids Wallet.

Το Kids Wallet δεν θα αποκαλύπτει την ημερομηνία γέννησης ή άλλα προσωπικά στοιχεία του παιδιού. Θα αποστέλλει μόνο την πληροφορία για το αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το ηλικιακό όριο.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να κλείσει μία από τις μεγαλύτερες «τρύπες» που υπάρχουν σήμερα: το παιδί να δηλώνει απλώς ότι είναι μεγαλύτερο και να αποκτά κανονική πρόσβαση στην πλατφόρμα.

Τέλος το «δήλωσα άλλη ηλικία»

Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος των υπηρεσιών στηρίζεται στην ηλικία που δηλώνει ο ίδιος ο χρήστης κατά την εγγραφή του. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ένα παιδί 10 ή 11 ετών μπορεί εύκολα να εμφανιστεί ως ενήλικο, αν επιλέξει διαφορετικό έτος γέννησης.

Η νέα ρύθμιση επιχειρεί να αλλάξει ακριβώς αυτό. Η ηλικία δεν θα θεωρείται πλέον απλώς μια δήλωση του χρήστη, αλλά στοιχείο που θα πρέπει να μπορεί να επιβεβαιωθεί όταν υπάρχουν αμφιβολίες.

Αυτό σημαίνει ότι από το 2027 η πρόσβαση στα social media για τους μικρότερους χρήστες θα είναι πολύ δυσκολότερη σε σχέση με σήμερα.

Από ποια παιδιά ξεκινά η εφαρμογή

Κατά την πρώτη ημέρα εφαρμογής, την 1η Ιανουαρίου 2027, το μέτρο αφορά τα παιδιά που θεωρούνται κάτω από το ηλικιακό όριο των 15 ετών με βάση τον ειδικό κανόνα της ρύθμισης.

Για την εφαρμογή του συστήματος, όλα τα παιδιά του ίδιου ημερολογιακού έτους αντιμετωπίζονται ενιαία. Έτσι, ο μηχανισμός δεν θα εξετάζει κάθε φορά την ακριβή ημέρα γενεθλίων, αλλά το έτος γέννησης.

Ο στόχος είναι να αποφευχθούν πρακτικά προβλήματα και διαφορετικές εφαρμογές από πλατφόρμα σε πλατφόρμα.

Ένας στους τέσσερις μαθητές δηλώνει υπερβολική χρήση

Η κυβέρνηση επικαλείται στοιχεία που δείχνουν ότι η χρήση των social media ξεκινά σε πολύ μικρές ηλικίες. Περισσότεροι από τους μισούς μαθητές Γυμνασίου φέρονται να έχουν ξεκινήσει τη χρήση σε ηλικία μεταξύ 10 και 12 ετών, ενώ ένας στους τέσσερις μαθητές δηλώνει υπερβολική χρήση.

Παράλληλα, περίπου ένα στα πέντε παιδιά αναφέρει νευρικότητα, ανασφάλεια ή δυσκολία συγκέντρωσης όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του. Τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται για να στηριχθεί η ανάγκη μεταφοράς μέρους της ευθύνης από την οικογένεια στις ίδιες τις πλατφόρμες.

Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι ο στόχος δεν είναι να χαρακτηριστεί κάθε χρήση social media ως εθισμός, αλλά να περιοριστούν οι κίνδυνοι από την υπερβολική χρήση, το επιβλαβές περιεχόμενο και τον διαδικτυακό εκφοβισμό.

Οι πλατφόρμες μπαίνουν πλέον στο κάδρο

Η βασική φιλοσοφία του νομοσχεδίου είναι ότι η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από το αν ένας γονιός γνωρίζει πώς να ενεργοποιήσει γονικό έλεγχο ή αν μπορεί να παρακολουθεί συνεχώς τη συσκευή του παιδιού.

Οι πλατφόρμες θα πρέπει πλέον να συμμετέχουν ενεργά στον έλεγχο ηλικίας και να εφαρμόζουν τον περιορισμό όταν γνωρίζουν ότι ο χρήστης είναι μικρότερος από το προβλεπόμενο όριο.

Η 22η Οκτωβρίου είναι το επόμενο θεσμικό ορόσημο. Αν το νομοσχέδιο ψηφιστεί σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα ακολουθήσει η τεχνική προετοιμασία μέχρι την ενεργοποίηση του νέου πλαισίου την πρώτη ημέρα του 2027.