Η διαφορά ανάμεσα στις ανακοινωμένες αυξήσεις και στα χρήματα που θα καταλήξουν τελικά στην τσέπη των δικαιούχων οφείλεται σε τρεις βασικούς παράγοντες: στη μη αναπροσαρμογή των επικουρικών συντάξεων, στην εξαίρεση των ποσών της προσωπικής διαφοράς από τη βάση υπολογισμού των αυξήσεων και στις νόμιμες κρατήσεις που επιβάλλονται στις συνταξιοδοτικές αποδοχές.

Ειδικότερα, με βάση ένα ενδεικτικό σενάριο αύξησης των κύριων συντάξεων κατά 2,8% για το 2027, οι πραγματικές αυξήσεις επί του συνολικού καθαρού εισοδήματος στα δέκα παραδείγματα που επεξεργαστήκαμε κυμαίνονται από 1,51% έως 2,08%.

Τα ποσοστά αυτά είναι σημαντικά χαμηλότερα από το 2,8%, παρότι η αύξηση της κύριας σύνταξης υπολογίζεται κανονικά.

Πρέπει να σημειωθεί ότι το 2,8% δεν έχει οριστικοποιηθεί ως συντελεστής αναπροσαρμογής για το 2027. Χρησιμοποιείται εδώ ως υποθετικό σενάριο για την αποτύπωση των επιπτώσεων.

Γιατί η αύξηση της κύριας σύνταξης δεν είναι αύξηση ολόκληρου του συνταξιοδοτικού εισοδήματος

Η γενική ετήσια αναπροσαρμογή εφαρμόζεται στις κύριες συντάξεις. Δεν συνεπάγεται αυτομάτως αντίστοιχη αύξηση των επικουρικών.

Έτσι, ένας συνταξιούχος που λαμβάνει κύρια σύνταξη 1.000 ευρώ και επικουρική 250 ευρώ δεν θα δει αύξηση 2,8% στα συνολικά 1.250 ευρώ.

Η αύξηση των 28 ευρώ θα υπολογιστεί μόνο στην κύρια σύνταξη των 1.000 ευρώ.

Επομένως, το συνολικό μεικτό εισόδημά του θα ανέλθει στα 1.278 ευρώ, καταγράφοντας πραγματική αύξηση μόλις 2,24%.

Και αυτό πριν από την αφαίρεση των κρατήσεων.

Η διαφορά γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν ο συνταξιούχος λαμβάνει και προσωπική διαφορά.

Από το 2027 καταργείται ο συμψηφισμός της ετήσιας αύξησης με την εναπομείνασα προσωπική διαφορά. Πρόκειται για σημαντική μεταβολή, καθώς οι συνταξιούχοι αυτής της κατηγορίας θα λαμβάνουν πλέον ολόκληρη την αύξηση που αντιστοιχεί στην αναπροσαρμοζόμενη κύρια σύνταξή τους.

Ωστόσο, το ίδιο το ποσό της προσωπικής διαφοράς δεν αυξάνεται.

Αυτό σημαίνει ότι η αναπροσαρμογή υπολογίζεται σε μικρότερη βάση από το σύνολο της κύριας σύνταξης που εισπράττει ο δικαιούχος, εφόσον στο καταβαλλόμενο ποσό περιλαμβάνεται και θετική προσωπική διαφορά.

Συνεπώς, οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά εμφανίζουν ακόμη χαμηλότερα ποσοστά αύξησης στο συνολικό τους εισόδημα.

Πέντε παραδείγματα με κύριες συντάξεις χωρίς προσωπική διαφορά

Παρακάτω παραθέτουμε πέντε παραδείγματα με συνταξιούχους που λαμβάνουν κύρια και επικουρική σύνταξη, χωρίς προσωπική διαφορά.

Η αύξηση 2,8% εφαρμόζεται σε ολόκληρη την κύρια σύνταξη, αλλά η επικουρική παραμένει αμετάβλητη.

Παράδειγμα 1: Συνολική σύνταξη 800 ευρώ

Συνταξιούχος λαμβάνει κύρια σύνταξη 650 ευρώ και επικουρική 150 ευρώ. Η κύρια αυξάνεται κατά 18,20 ευρώ, ανεβάζοντας τις συνολικές μεικτές αποδοχές στα 818,20 ευρώ. Η πραγματική αύξηση επί των συνολικών μεικτών αποδοχών είναι 2,28%. Μετά τις κρατήσεις, το καθαρό μηνιαίο εισόδημα αυξάνεται από 749,07 σε 764,64 ευρώ. Το καθαρό κέρδος είναι 15,57 ευρώ ή 2,08%.

Παράδειγμα 2: Συνολική σύνταξη 1.000 ευρώ

Με κύρια σύνταξη 800 ευρώ και επικουρική 200 ευρώ, η μεικτή αύξηση είναι 22,40 ευρώ. Το συνολικό μεικτό εισόδημα αυξάνεται κατά 2,24%. Το καθαρό ποσό ανεβαίνει από 908,42 σε 925,26 ευρώ, δηλαδή μόλις κατά 16,84 ευρώ ή 1,85%.

Παράδειγμα 3: Συνολική σύνταξη 1.200 ευρώ

Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 950 ευρώ και επικουρική 250 ευρώ λαμβάνει μεικτή αύξηση 26,60 ευρώ. Το συνολικό μεικτό εισόδημα αυξάνεται κατά 2,22%, ενώ το καθαρό από 1.056,26 σε 1.075,76 ευρώ. Η καθαρή αύξηση περιορίζεται στα 19,50 ευρώ ή 1,85%.

Παράδειγμα 4: Συνολική σύνταξη 1.400 ευρώ

Με κύρια σύνταξη 1.100 ευρώ και επικουρική 300 ευρώ, η μεικτή αύξηση ανέρχεται στα 30,80 ευρώ. Το ποσοστό επί των συνολικών μεικτών αποδοχών είναι 2,20%. Το καθαρό εισόδημα αυξάνεται από 1.202,90 σε 1.225,48 ευρώ, δηλαδή κατά 22,58 ευρώ ή 1,88%.

Παράδειγμα 5: Συνολική σύνταξη 1.600 ευρώ

Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.250 ευρώ και επικουρική 350 ευρώ λαμβάνει μεικτή αύξηση 35 ευρώ. Το συνολικό μεικτό εισόδημα αυξάνεται κατά 2,19%. Μετά τις κρατήσεις, οι καθαρές αποδοχές αυξάνονται από 1.341,35 σε 1.367,01 ευρώ. Η καθαρή αύξηση είναι 25,66 ευρώ ή 1,91%.

Τα παραπάνω παραδείγματα, τα παραθέτουμε στη συνέχεια, πιο συνοπτικά, σε μορφή πίνακα:

Οι αυξήσεις στο σύνολο των αποδοχών για δικαιούχους με κύριες συντάξεις χωρίς προσωπική διαφορά και επικουρικές

Κατηγορίες ποσών    Ποσά σε ευρώ ανά μήνα
Κύρια σύνταξη 2026    650    800    950    1.100    1.250
Επικουρική    150    200    250    300    350
Σύνολο μεικτών 2026    800    1.000    1.200    1.400    1.600
Αύξηση κύριας 2,8%    18,20    22,40    26,60    30,80    35,00
Σύνολο μεικτών 2027    818,20    1.022,40    1.226,60    1.430,80    1.635,00
Αύξηση μεικτών συνόλου    2,28%    2,24%    2,22%    2,20%    2,19%
Μηνιαίος φόρος 2026    2,93    31,58    71,74    113,10    152,15
Μηνιαίος φόρος 2027    4,47    35,79    77,24    119,47    159,39
Καθαρά 2026    749,07    908,42    1.056,26    1.202,90    1.341,35
Καθαρά 2027    764,64    925,26    1.075,76    1.225,48    1.367,01
Καθαρή αύξηση    15,57    16,84    19,50    22,58    25,66
Ποσοστό καθαρής αύξησης    2,08%    1,85%    1,85%    1,88%    1,91%
 

Τα ποσά προκύπτουν από εφαρμογή της φορολογικής κλίμακας 2026 και των προβλεπόμενων κρατήσεων, με τις παραδοχές που αναφέρονται στο τέλος του άρθρου.

Πέντε παραδείγματα για συνταξιούχους με προσωπική διαφορά

Περαιτέρω, παραθέτουμε πέντε παραδείγματα με συνταξιούχους που λαμβάνουν κύρια σύνταξη με προσωπική διαφορά καθώς και επικουρική σύνταξη.

Η αύξηση εφαρμόζεται στην κύρια σύνταξη χωρίς να συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά, αλλά δεν αναπροσαρμόζει ούτε την προσωπική διαφορά ούτε την επικουρική.

Έτσι, το πραγματικό ποσοστό αύξησης επί του συνολικού εισοδήματος μειώνεται ακόμη περισσότερο.

Παράδειγμα 1: Συνολική σύνταξη 880 ευρώ

Συνταξιούχος λαμβάνει κύρια σύνταξη 650 ευρώ, προσωπική διαφορά 80 ευρώ και επικουρική 150 ευρώ. Η μεικτή αύξηση είναι 18,20 ευρώ, δηλαδή 2,07% επί του συνολικού ποσού. Το καθαρό εισόδημα αυξάνεται από 821,87 σε 835,70 ευρώ. Η καθαρή αύξηση είναι μόλις 13,83 ευρώ ή 1,68%.

Παράδειγμα 2: Συνολική σύνταξη 1.120 ευρώ

Με κύρια σύνταξη 800 ευρώ, προσωπική διαφορά 120 ευρώ και επικουρική 200 ευρώ, η μεικτή αύξηση ανέρχεται στα 22,40 ευρώ. Το ποσοστό επί του συνολικού μεικτού εισοδήματος περιορίζεται στο 2%. Οι καθαρές αποδοχές αυξάνονται από 1.003,22 σε 1.019,64 ευρώ. Το καθαρό κέρδος είναι 16,42 ευρώ ή 1,64%.

Παράδειγμα 3: Συνολική σύνταξη 1.360 ευρώ

Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 950 ευρώ, προσωπική διαφορά 160 ευρώ και επικουρική 250 ευρώ λαμβάνει μεικτή αύξηση 26,60 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 1,96% του συνόλου. Το καθαρό εισόδημα αυξάνεται από 1.181,06 σε 1.200,56 ευρώ, δηλαδή κατά 19,50 ευρώ ή 1,65%.

Παράδειγμα 4: Συνολική σύνταξη 1.620 ευρώ

Με κύρια σύνταξη 1.100 ευρώ, προσωπική διαφορά 220 ευρώ και επικουρική 300 ευρώ, η μεικτή αύξηση είναι 30,80 ευρώ ή 1,90% επί του συνολικού ποσού. Οι καθαρές αποδοχές αυξάνονται από 1.374,50 σε 1.397,08 ευρώ. Το καθαρό κέρδος είναι 22,58 ευρώ ή 1,64%.

Παράδειγμα 5: Συνολική σύνταξη 1.900 ευρώ

Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.250 ευρώ, προσωπική διαφορά 300 ευρώ και επικουρική 350 ευρώ λαμβάνει μεικτή αύξηση 35 ευρώ. Η αύξηση αντιστοιχεί σε μόλις 1,84% των συνολικών μεικτών αποδοχών.

Μετά τις κρατήσεις, το καθαρό εισόδημα αυξάνεται από 1.567,74 σε 1.591,42 ευρώ.

Δηλαδή, από την ονομαστική αύξηση 2,8% της κύριας σύνταξης, το πραγματικό όφελος περιορίζεται σε 23,68 ευρώ καθαρά ή μόλις 1,51% επί του συνολικού καθαρού εισοδήματος.

Οι αυξήσεις στο σύνολο των αποδοχών για δικαιούχους που λαμβάνουν κύριες συντάξεις με προσωπική διαφορά και επικουρικές.

Κατηγορίες ποσών    Ποσά σε ευρώ ανά μήνα
Κύρια σύνταξη 2026    650    800    950    1.100    1.250
Προσωπική διαφορά    80    120    160    220    300
Επικουρική    150    200    250    300    350
Σύνολο μεικτών 2026    880    1.120    1.360    1.620    1.900
Αύξηση κύριας 2,8%    18,20    22,40    26,60    30,80    35,00
Σύνολο μεικτών 2027    898,20    1.142,40    1.386,60    1.650,80    1.935,00
Ποσοστό αύξησης μεικτών συνόλου    2,07%    2,00%    1,96%    1,90%    1,84%
Μηνιαίος φόρος 2026    10,13    56,78    106,94    161,50    225,76
Μηνιαίος φόρος 2027    13,40    61,42    112,44    167,87    234,98
Καθαρά 2026    821,87    1.003,22    1.181,06    1.374,50    1.567,74
Καθαρά 2027    835,70    1.019,64    1.200,56    1.397,08    1.591,42
Καθαρή αύξηση    13,83    16,42    19,50    22,58    23,68
Ποσοστό καθαρής αύξησης    1,68%    1,64%    1,65%    1,64%    1,51%

Τι δείχνει η σύγκριση των δύο κατηγοριών

Τα στοιχεία των παραπάνω παραδειγμάτων και πινάκων αποτυπώνουν με σαφήνεια τη διαφορά ανάμεσα στην ονομαστική αναπροσαρμογή και στην πραγματική μεταβολή του συνταξιοδοτικού εισοδήματος.

Στην κατηγορία των συνταξιούχων χωρίς προσωπική διαφορά, η καθαρή αύξηση κυμαίνεται από 1,85% έως 2,08%.

Στην κατηγορία των συνταξιούχων με προσωπική διαφορά, το ποσοστό της αύξησης περιορίζεται ακόμη περισσότερο, σε επίπεδα μεταξύ 1,51% έως 1,68%.

Το χαμηλότερο ποσοστό δεν σημαίνει ότι ο συνταξιούχος με προσωπική διαφορά λαμβάνει μικρότερη αύξηση σε ευρώ από έναν άλλον με την ίδια αναπροσαρμοζόμενη κύρια σύνταξη. Σημαίνει ότι η αύξηση αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσοστό των συνολικών αποδοχών του.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους περίπου 500.000 συνταξιούχους που εξακολουθούν να εμφανίζουν σημαντικά ποσά προσωπικής διαφοράς.

Η κατάργηση του συμψηφισμού από το 2027 θα τους επιτρέψει να εισπράξουν ολόκληρη την αύξηση της αναπροσαρμοζόμενης κύριας σύνταξης. Δεν θα αυξήσει, όμως, αυτομάτως και το ποσό της προσωπικής διαφοράς.