Με κομμένη την ανάσα παρακολουθούσε η διεθνής κοινότητα τις ραγδαίες εξελίξεις γύρω από τον Νικολάς Μαδούρο. Ο επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας των ΗΠΑ, πτέραρχος Νταν Κέιν, εμφανίστηκε στο πλευρό του Αμερικανού προέδρου και παρουσίασε στοιχεία για τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, η οποία έλαβε την κωδική ονομασία «Absolute Resolve» («Απόλυτη Αποφασιστικότητα»).

Μήνες προετοιμασίας και δράση στο «μέγιστο σκοτάδι»

Σύμφωνα με τον πτέραρχο Κέιν, η επιχείρηση χαρακτηρίστηκε «διακριτική και ακριβής» και πραγματοποιήθηκε τις ώρες του «μέγιστου σκότους» τη νύχτα της 2ας Ιανουαρίου, έπειτα από μήνες εντατικής προετοιμασίας και εκπαίδευσης. Όπως ανέφερε, συμμετείχαν περισσότερα από 150 αεροσκάφη, ενώ διαβεβαίωσε ότι ο πρόεδρος Μαδούρο και η σύζυγός του Σίλια Φλόρες παραδόθηκαν χωρίς να προβάλουν αντίσταση.

Ο συντονισμός και το πράσινο φως

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου το Σάββατο, ο Κέιν περιέγραψε αναλυτικά τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ εκτέλεσαν την επιχείρηση και προχώρησαν στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας. Όπως τόνισε, προσωπικό από αεροπορικές, χερσαίες, ναυτικές, διαστημικές και πληροφοριακές υπηρεσίες συνεργάστηκε επί μήνες για τον σχεδιασμό της αποστολής. Στις 22:46 ώρα Ανατολικής Ακτής της 2ας Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε την τελική έγκριση.

Η εξέλιξη της επιχείρησης «Absolute Resolve»

Στο πλαίσιο της επιχείρησης, 150 αεροσκάφη απογειώθηκαν από 20 διαφορετικές βάσεις σε ολόκληρο το δυτικό ημισφαίριο με κατεύθυνση τη Βενεζουέλα. Στις 01:01 ET της 3ης Ιανουαρίου, δύναμη ελικοπτέρων και ομάδα εδάφους προσέγγισαν το συγκρότημα του Μαδούρο για τη σύλληψη του ίδιου και της συζύγου του.

Η επιχείρηση καλυπτόταν από μαχητικά F-22, F-35, F/A-18, EA-18, E-2, βομβαρδιστικά B-1 και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Κατά τη διάρκεια της προσέγγισης, τα ελικόπτερα δέχθηκαν πυρά και ένα από αυτά επλήγη, ωστόσο παρέμεινε επιχειρησιακό μέχρι την ολοκλήρωση της αποστολής.

Μεταφορά στις ΗΠΑ και κράτηση

Ο Νικολάς Μαδούρο και η Σίλια Φλόρες επιβιβάστηκαν στο USS Iwo Jima λίγο μετά τις 03:39 ET. Το βράδυ της ίδιας ημέρας, ο Μαδούρο μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη και οδηγήθηκε στο Metropolitan Detention Center (MDC) του Μπρούκλιν.

Εκτιμάται ότι θα παραμείνει κρατούμενος εκεί έως ότου παρουσιαστεί στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο του Μανχάταν, όπου αναμένεται να αντιμετωπίσει κατηγορίες που σχετίζονται με ναρκωτικά και όπλα. Παραμένει ασαφές πού κρατείται η σύζυγός του.

Βίντεο από τη σύλληψη και τις πρώτες στιγμές

Επίσημος λογαριασμός του Λευκού Οίκου έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο με τον Μαδούρο με χειροπέδες, να οδηγείται από πράκτορες των Αρχών. Στο υλικό, ο πρώην ηγέτης της Βενεζουέλας εμφανίζεται να περπατά σε διάδρομο με την ένδειξη «DEA NYD», ενώ υποβάλλεται σε διαδικασία λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων στα γραφεία της DEA στο Μανχάταν.

Στο ίδιο βίντεο, ο Μαδούρο προσπαθεί να μιλήσει αγγλικά, λέγοντας «Καληνύχτα», πριν διορθώσει τον εαυτό του στα ισπανικά και προσθέσει «Καλή χρονιά».

Το MDC και οι συνθήκες κράτησης

Το Metropolitan Detention Center είναι η μοναδική ομοσπονδιακή φυλακή στη Νέα Υόρκη και έχει φιλοξενήσει υποθέσεις υψηλού προφίλ, όπως του R. Kelly, της Γκίσλεϊν Μάξγουελ και του Sean «Diddy» Combs. Η φυλακή έχει βρεθεί στο επίκεντρο καταγγελιών για σκληρές συνθήκες κράτησης, βία και ανεπαρκή εποπτεία, σύμφωνα με αναφορές του BBC.

Πολιτικές δηλώσεις και αβέβαιο μέλλον

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επιτρέψει σε αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να δραστηριοποιηθούν στη Βενεζουέλα, ενώ προειδοποίησε για το ενδεχόμενο «δεύτερης, μεγαλύτερης επίθεσης» εφόσον κριθεί αναγκαίο. Παρά τον χαρακτηρισμό της επιχείρησης ως επιτυχούς, το μέλλον της χώρας των 30 εκατομμυρίων κατοίκων παραμένει αβέβαιο.

«Θα κυβερνήσουμε τη χώρα μέχρι να υπάρξει μια ασφαλής, δίκαιη και ομαλή μετάβαση», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, χωρίς να διευκρινίσει τα επόμενα βήματα της Ουάσιγκτον. Στο μεταξύ, στους δρόμους του Καράκας δεν υπήρχε πλέον εμφανής αμερικανική στρατιωτική παρουσία.

Αβέβαιος απολογισμός θυμάτων

Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι κανένας Αμερικανός στρατιωτικός δεν έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. Αντίθετα, ο αριθμός των θυμάτων στη Βενεζουέλα παραμένει αδιευκρίνιστος. Αξιωματούχος της χώρας, μιλώντας ανώνυμα στους New York Times, έκανε λόγο για περίπου 40 νεκρούς, μεταξύ πολιτών και στρατιωτικών.

Αναφορές για απώλειες Κουβανών

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στην εφημερίδα New York Post ότι «πολλοί Κουβανοί σκοτώθηκαν» κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, καθώς –όπως είπε– προστάτευαν τον Μαδούρο, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό των θυμάτων.

Ο ρόλος της Κούβας

Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, ο Νικολάς Μαδούρο στηριζόταν σε συμβούλους που είχε αποστείλει η κομμουνιστική κυβέρνηση της Κούβας, χώρα που, όπως και η Βενεζουέλα, τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις. Οι δύο κυβερνήσεις διατηρούν στενή συμμαχική σχέση.

Δηλώσεις Τραμπ και αντικρουόμενα μηνύματα

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες φέρεται να είπε στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο πως είναι έτοιμη να «συνεργαστεί» με την Ουάσιγκτον, στο πλαίσιο μιας μεταβατικής διαδικασίας, ώστε η χώρα να «ξαναβρεί το μεγαλείο της».

Λίγες ώρες αργότερα, ωστόσο, η ίδια η Ροδρίγκες, πρώτη στη γραμμή διαδοχής, δήλωσε ότι ο Νικολάς Μαδούρο είναι «ο μοναδικός πρόεδρος» της Βενεζουέλας και ζήτησε την άμεση απελευθέρωσή του.

«Δεν θα γίνουμε ξανά σκλάβοι»

Σε έντονο τόνο, η αντιπρόεδρος τόνισε ότι η χώρα είναι έτοιμη να υπερασπιστεί την κυριαρχία και τους φυσικούς της πόρους, οι οποίοι –όπως είπε– πρέπει να υπηρετούν την εθνική ανάπτυξη. Χαρακτήρισε την αμερικανική επιχείρηση κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, προσθέτοντας πως «δεν θα ξαναγίνουμε ποτέ σκλάβοι».

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας ανέθεσε στην κ. Ροδρίγκες την προσωρινή άσκηση της εξουσίας.

Αποστάσεις από την αντιπολίτευση

Χωρίς να αποσαφηνίσει τα επόμενα βήματα της Ουάσιγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να αποκλείει το ενδεχόμενο ανάληψης της εξουσίας από τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, αρχηγό της αντιπολίτευσης και νομπελίστρια ειρήνης του 2025.

«Θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να ηγηθεί της χώρας», είπε, υποστηρίζοντας ότι δεν διαθέτει ούτε την απαραίτητη στήριξη ούτε τον σεβασμό στο εσωτερικό της Βενεζουέλας.

Αντιδράσεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό

Η Ματσάδο, από την πλευρά της, δήλωσε ότι «ήρθε η ώρα της ελευθερίας», εκτιμώντας πως ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης στις εκλογές του 2024, Εδμούνδο Γκονσάλες Ουρούτια, ο οποίος βρίσκεται εξόριστος στην Ισπανία, πρέπει να αναλάβει άμεσα την προεδρία.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει εκτάκτως τη Δευτέρα για να εξετάσει τις εξελίξεις.

Στο Καράκας, οι δρόμοι παρέμειναν σχεδόν άδειοι, με πολλά καταστήματα κλειστά, ενώ μερικές εκατοντάδες υποστηρικτές του Μαδούρο συγκεντρώθηκαν κοντά στο προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες.

«Πώς είναι δυνατόν μια ξένη κυβέρνηση να ανατρέπει τον πρόεδρό μας;», διερωτήθηκε η Κάτια Μπρισένιο, πανεπιστημιακή καθηγήτρια, χαρακτηρίζοντας την επέμβαση «συμπεριφορά κακοποιού της γειτονιάς».

Διασπορά και πανηγυρισμοί

Αντίθετα, μέλη της βενεζουελάνικης διασποράς, που αριθμεί περίπου 8 εκατομμύρια ανθρώπους, γιόρτασαν την ανατροπή του Μαδούρο. «Επιτέλους θα έχουμε ελεύθερη χώρα και θα επιστρέψουμε στα σπίτια μας», δήλωσε ο Γιουρίμαρ Ρόχας, πλανόδιος πωλητής στο Σαντιάγο.

Διεθνείς καταδίκες

Η αμερικανική επιχείρηση προκάλεσε κύμα διεθνών αντιδράσεων. Η Ρωσία καταδίκασε την «επίθεση» και ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του νόμιμα εκλεγμένου προέδρου και της συζύγου του. Η Κίνα εξέφρασε «βαθύ σοκ», καλώντας τις ΗΠΑ να σεβαστούν την εθνική κυριαρχία άλλων κρατών. Το Ιράν μίλησε για ξεκάθαρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, κατήγγειλε «κρατική τρομοκρατία».

Ο πρόεδρος της Κολομβίας, Γουστάβο Πέτρο, ζήτησε την άμεση σύγκληση των αρμόδιων οργάνων του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών και του ΟΗΕ, ενώ ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε «ανάστατος». Πολλές χώρες, καθώς και η Ευρωπαϊκή Ένωση, κάλεσαν σε σεβασμό της διεθνούς νομιμότητας.