Αντίστροφα μετράει ο χρόνος για το άνοιγμα της πλατφόρμας του πολυαναμενόμενου προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο συνοδεύεται από έναν προϋπολογισμό-μαμούθ ύψους 500 εκατ. ευρώ.
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) θέτει ένα αυστηρό πλαίσιο κατανομής των πόρων, επιχειρόντας να αντιμετωπίσει το στεγαστικό πρόβλημα, αλλά βάζοντας ταυτόχρονα τους ιδιοκτήτες σε έναν κυκεώνα προϋποθέσεων.
Από το συνολικό ποσό, τα 200,8 εκατ. ευρώ στοχεύουν αποκλειστικά σε κλειστά ακίνητα (με την προϋπόθεση πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας τουλάχιστον 50%), τα οποία υποχρεωτικά θα διατεθούν προς ενοικίαση. Τα υπόλοιπα 279 εκατ. ευρώ αφορούν κατοικίες που ήδη ιδιοκατοικούνται (απαιτείται πλήρης/ψιλή κυριότητα ή επικαρπία), αλλά χρήζουν άμεσης ενεργειακής και λειτουργικής αναβάθμισης.
Εισοδηματικά κριτήρια και «χρυσές» επιδοτήσεις
Το ύψος της κρατικής επιχορήγησης δεν είναι οριζόντιο, αλλά εξαρτάται άμεσα από το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα του 2025, χωρίζοντας τους δικαιούχους σε δύο ταχύτητες (Κατηγορία Ι και Κατηγορία ΙΙ).
Το βασικό ποσοστό επιχορήγησης ανέρχεται στο 80% (για την Κατηγορία Ι) και στο 70% (για την Κατηγορία ΙΙ). Ωστόσο, προβλέπονται σωρευτικές προσαυξήσεις 5 ποσοστιαίων μονάδων για ειδικές περιπτώσεις (ορεινές/νησιωτικές περιοχές, πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, μονογονεϊκές οικογένειες, ΑμεΑ). Με τις προσαυξήσεις αυτές, η επιδότηση μπορεί να εκτοξευθεί στο 95% και 85% αντίστοιχα. Το απόλυτο πλαφόν, ωστόσο, είναι αδιαπραγμάτευτο: Η επιδότηση δεν υπερβαίνει τα 300€/τ.μ., με μέγιστο όριο τις 36.000€ για ένα ακίνητο 120 τ.μ. Επιπλέον, δίνεται έξτρα κάλυψη έως 2.500€ για τεχνικά έξοδα (αμοιβές μηχανικών, πιστοποιητικά, άδειες).
Οι αυστηροί «κόφτες» και η δέσμευση της πενταετίας
Η ένταξη στο πρόγραμμα δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς τα ακίνητα περνούν από «κόσκινο». Μια κατοικία θεωρείται επιλέξιμη μόνον εφόσον πληροί σωρευτικά τις εξής προϋποθέσεις:
Είναι νόμιμη, δεν έχει κριθεί κατεδαφιστέα και αποτελεί κύρια κατοικία.
Διαθέτει οικοδομική άδεια έκδοσης έως 31/12/1990.
Η επιφάνειά της δεν ξεπερνά τα 120 τ.μ. (ή τα 150 τ.μ. για τρίτεκνους/πολύτεκνους).
Βρίσκεται σε ενεργειακή κατηγορία το ανώτερο «Γ» (οι εργασίες πρέπει να την αναβαθμίσουν τουλάχιστον στο «Β»).
Δεν έχει ενταχθεί σε άλλα προγράμματα «Εξοικονομώ» μετά το 2019.
Η μεγαλύτερη παγίδα, ωστόσο, κρύβεται στις δεσμεύσεις για όσους εντάξουν κλειστά ακίνητα. Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να τα διαθέσουν σε μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον 5 χρόνια. Μέσα σε αυτή την πενταετία, το μίσθωμα πρέπει να παραμείνει σταθερό για τα τρία πρώτα χρόνια, ενώ απαγορεύεται ρητά η βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb), η επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση.
Η διαδικασία προβλέπει δύο στάδια: Την έκδοση βεβαίωσης επιλεξιμότητας και την υποβολή της τελικής αίτησης στο σύστημα του ΤΕΕ τον Σεπτέμβριο. Η χρηματοδότηση θα καταβάλλεται τμηματικά (60% προκαταβολή, 40% με την ολοκλήρωση), απαιτώντας από τους δικαιούχους να έχουν ήδη κινητοποιήσει την ιδία συμμετοχή τους.
