Την Πρωτοχρονιά, η ηγεσία της Βόρειας Κορέας συγκεντρώνεται, όπως κάθε χρόνο, στο επιβλητικό μαυσωλείο της Πιονγκγιάνγκ, όπου βρίσκονται τα ταριχευμένα σώματα των «αιώνιων ηγετών» της χώρας, Κιμ Ιλ Σουνγκ και Κιμ Γιονγκ Ιλ.
Δίπλα στον σημερινό ηγέτη, Κιμ Γιονγκ Ουν, στέκεται φέτος μια φιγούρα που αλλάζει το κάδρο: η κόρη του. Είναι η πρώτη της δημόσια εμφάνιση σε έναν χώρο σχεδόν ιερό για το καθεστώς — και αρκεί για να αναζωπυρώσει τα σενάρια διαδοχής, όπως σχολιάζει ο Economist.
Από τη στιγμή που η Πιονγκγιάνγκ απέκτησε πυρηνικά, ο φόβος εξωτερικής ανατροπής έχει υποχωρήσει. Ο εσωτερικός κίνδυνος, όμως, παραμένει εμμονή. Και παρότι ο Κιμ είναι ακόμη στη δεκαετία των 40, όλα δείχνουν ότι σκέφτεται ήδη πώς θα εξασφαλίσει τη συνέχεια της δυναστείας. Η παρουσία της κόρης του στο μαυσωλείο δεν ήταν απλώς οικογενειακή στιγμή. Ήταν πολιτικό μήνυμα.
Το «αγαπημένο παιδί»… χωρίς όνομα
Λίγα είναι γνωστά για το κορίτσι, που εκτιμάται ότι είναι στις αρχές της εφηβείας. Ακόμη και το όνομά της αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας. Συχνά αναφέρεται ως Κιμ Τζου-Αε — πληροφορία που προέρχεται από τον Ντένις Ρόντμαν, ο οποίος είχε δηλώσει ότι κράτησε το μωρό στην αγκαλιά του σε επίσκεψη το 2013.
Άλλοι υποστηρίζουν ότι το όνομά της είναι διαφορετικό. Τα κρατικά μέσα αποφεύγουν κάθε διευκρίνιση, προτιμώντας προσφωνήσεις όπως «σεβαστό παιδί» ή «αγαπημένο παιδί».
Η πρώτη της δημόσια εμφάνιση έγινε το 2022, σε δοκιμή διηπειρωτικού πυραύλου. Τότε θεωρήθηκε επικοινωνιακό τέχνασμα: ο ηγέτης ως ταυτόχρονα πυρηνικός ισχυρός άνδρας και στοργικός πατέρας. Όμως από τότε οι εμφανίσεις της πληθαίνουν.
Σε στρατιωτικές παρελάσεις, σε διπλωματικές εκδηλώσεις, ακόμη και σε ταξίδια στο εξωτερικό, όπως στο Πεκίνο. Πάντα δίπλα στα σύμβολα ισχύος: πυραύλους, στολές, ανώτατους αξιωματικούς που της αποδίδουν τιμές.
Μπορεί να ανέβει γυναίκα στην κορυφή;
Το μήνυμα είναι σαφές: η εξουσία «μεταβιβάζεται». Δεν είναι τυχαίο ότι λευκά άλογα —σύμβολα βαθιά ριζωμένα στη μυθολογία της δυναστείας— συνοδεύουν συχνά τις εμφανίσεις της. Νοτιοκορεατικές υπηρεσίες θεωρούν πλέον ότι πρόκειται για την πιθανότερη διάδοχο.
Υπάρχουν, βέβαια, ερωτήματα. Μπορεί μια τόσο πατριαρχική κοινωνία να αποδεχθεί γυναίκα στην κορυφή; Η παρουσία ισχυρών γυναικών, όπως η αδελφή του Κιμ, Κιμ Γιο Γιονγκ, ή η υπουργός Εξωτερικών Τσόε Σον Χούι, δείχνει ότι το καθεστώς προετοιμάζει το έδαφος.
Όμως οι παραδόσεις της δυναστείας ευνοούν τη διαδοχή από την ανδρική γραμμή — και φήμες μιλούν και για έναν γιο που παραμένει στο παρασκήνιο.
Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία της Βόρειας Κορέας δείχνει ότι οι διαδοχές δεν αφήνονται στην τύχη. Ο ίδιος ο Κιμ Γιονγκ Ουν ανέλαβε αφού ο πατέρας του αρρώστησε αιφνιδιαστικά — και για να εδραιωθεί, δεν δίστασε να εξοντώσει συγγενείς και αντιπάλους. Ίσως αυτή τη φορά, σκέφτεται, η επόμενη γενιά να χρειαστεί λιγότερο αίμα και περισσότερο… προβάδισμα.