Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνάντησης στην Άγκυρα, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε την ετοιμότητά του στον Πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν να συμμετάσχει σε όλες τις μελλοντικές πρωτοβουλίες ασφαλείας στον Λίβανο.
Η Τουρκία επιδιώκει αύξηση της πολιτικο-στρατιωτικής επιρροής της στο Λίβανο
Αυτό αφορά κυρίως την αύξηση της πολιτικής και στρατιωτικής επιρροής της Τουρκίας στον Λίβανο υπό το φως της προγραμματισμένης λήξης της ειρηνευτικής αποστολής UNIFIL.
Τι είναι ο "μηχανισμός R-4" που προωθεί η Τουρκία και πως θα τον χρησιμοποιήσει κατά Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου;
Αξίζει, ωστόσο, να τονιστεί ότι η συγκεκριμένη δομή και η κλίμακα της μελλοντικής αποστολής δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί.
Δεν είναι επίσης σαφές υπό ποια σημαία θα λειτουργήσει η δύναμη - είτε υπό την αιγίδα μιας νέας αποστολής του ΟΗΕ, ως μέρος ενός διεθνούς συνασπισμού κρατών, είτε βάσει άλλης συμφωνίας, όπως μια διμερής συμφωνία με τη Βηρυτό.
Επομένως, σε αυτό το στάδιο, η δήλωση της Άγκυρας είναι απλώς ένα πολιτικό μήνυμα - αν και σημαντικό - και, ταυτόχρονα, η πραγματική έναρξη της διαδικασίας διαπραγμάτευσης σχετικά με τη μελλοντική μορφή ασφαλείας στην περιοχή.
Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι τέτοιες δηλώσεις τοποθετούν την Άγκυρα ως άμεσο αντίπαλο του Ισραήλ, της Γαλλίας και του Ιράν, καθένα από τα οποία επιδιώκει να διατηρήσει ή να επεκτείνει την επιρροή του στην περιοχή.
Το τέλος της UNIFIL ή η αρχή μιας μακράς διαδικασίας αποχώρησης;
Η εντολή της ειρηνευτικής δύναμης UNIFIL δεν θα παραταθεί, μετά από ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που ελήφθη υπό έντονη πίεση και εν μέσω απαιτήσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Η αποστολή λειτουργεί, μεταξύ άλλων, βάσει του Ψηφίσματος 1701 του 2006 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο εξουσιοδότησε τη διεθνή δύναμη να υποστηρίζει επιχειρήσεις σταθεροποίησης και διατήρησης της ειρήνης.
Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι, μετά τη λήξη της εντολής στις 31 Δεκεμβρίου 2026, οι "κυανόκρανοι" δεν θα εγκαταλείψουν τη χώρα εν μία νυκτί.
Αντίθετα, θα ξεκινήσει μια περίοδος σταδιακής αποχώρησης. Σύμφωνα με το ψήφισμα, η αποχώρησητης δύναμης, που αποτελείται από σχεδόν 10.800 άτομα προσωπικό και σχετικό στρατιωτικό εξοπλισμό, θα διαρκέσει περίπου ένα χρόνο, ξεκινώντας από το 2027.
Η πιο σοβαρή πρόκληση, ωστόσο, δεν παραμένει η αποχώρηση των δυνάμεων της UNIFIL, αλλά η δημιουργία ενός «κενού ασφαλείας» μετά το 2026.
Διπλωματικό ράπισμα Ισραήλ σε Τουρκία για την κατοχή της Κύπρου
Πρέπει να σημειωθεί ότι η έλλειψη ενός αποτελεσματικού μηχανισμού ελέγχου που να διαχωρίζει τις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου, τις δομές της Χεζμπολάχ και τον ισραηλινό στρατό θα μπορούσε, με την πάροδο του χρόνου, να οδηγήσει στην αποσταθεροποίηση ολόκληρης της περιοχής, όχι μόνο μεμονωμένων κρατών.
Η Τουρκία θέλει να "πατήσει πόδι" στον Λίβανο μετά την UNIFIL
Από τα παραπάνω αντιλαμβανόμαστε ότι η Τουρκία θέλει κατόπιν συμφωνίας με τον Λίβανο, να στείλει τον στρατό της στην πολύπαθη χώρα, προκειμένου να παίξει τον ρόλο της εγγυήτριας ασφαλείας από τις αρχές του 2027, όταν η UNIFIL δεν θα έχει ανανεωμένη εντολή από τον ΟΗΕ.
Εκτίμησή μας είναι ότι ΗΠΑ-Ισραήλ θα κινηθούν διπλωματικά στην κυβέρνηση του Λιβάνου για να αποτρέψουν τέτοιο ενδεχόμενο, αφού αυτό θα φέρει ππαραπολύ κοντά μια στρατιωτική σύγκρουση Ισραήλ-Τουρκίας.
Μέχρι στιγμής, από την 1/1/2027 την ευθύνη για τη διασφάλιση του αποκλειστικού ελέγχου της επικράτειας του Λιβάνου -συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων πιλοτικών ζωνών- θα αναλάβουν οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας, των οποίων το καθήκον θα είναι επίσης ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ και η σταθεροποίηση των σχέσεων με τις νέες αρχές στη Συρία.
