Η νεφρολιθίαση είναι πολύ συχνή. Υπολογίζεται πως κάθε ενήλικας έχει μία στις δέκα πιθανότητες να την παρουσιάσει κάποια στιγμή στη ζωή του. Έχει όμως και 50% πιθανότητες να υποτροπιάσει μέσα σε μία δεκαετία και 75% πιθανότητες υποτροπής σε μία 20ετία.

Οι λίθοι αναπτύσσονται όταν υπάρχουν σε μεγάλες συγκεντρώσεις και στο κατάλληλο περιβάλλον ούρων ορισμένες ουσίες που αποβάλλουν οι νεφροί. Οι ουσίες αυτές είναι το ασβέστιο, τα οξαλικά, τα φωσφορικά άλατα κ.λπ. Η συσσώρευσή τους οδηγεί στην δημιουργία σκληρών μαζών (λέγονται κρύσταλλοι) εντός των νεφρών.

Για την προστασία από την ανάπτυξή της, αλλά και από τις υποτροπές, συνιστάται αυξημένη πρόσληψη νερού. Ωστόσο η συμμόρφωση στη σύσταση αυτή είναι δύσκολη. Επιπλέον, δεν έχει μελετηθεί επαρκώς η αποτελεσματικότητα αυτής της σύστασης, λένε οι ερευνητές.

Η πρώτη μελέτη

Για να καλύψουν αυτό το κενό, οι ερευνητές της πρώτης μελέτης χώρισαν τυχαία σε δύο ομάδες 1.658 εθελοντές. Είχαν ηλικία 12 ετών και άνω (μέση ηλικία: 44 ετών) και όλοι είχαν στο παρελθόν πάθει νεφρολιθίαση.

Οι ερευνητές ζήτησαν από τους εθελοντές της πρώτης ομάδας να πίνουν αρκετό νερό ώστε να παράγουν καθημερινά τουλάχιστον 2,5 λίτρα ούρα. Για να είναι σίγουροι ότι θα έπιναν πολλά υγρά, τους εφοδίασαν με «έξυπνα» μπουκάλια που κατέγραφαν πόσο νερό έπιναν.

Τους έστελναν επίσης υπενθυμιστικά μηνύματα στο κινητό, ενώ τους παρείχαν και οικονομικό κίνητρο. Επιπλέον, τους έκαναν σεμινάριο για την αξία της επαρκούς ενυδάτωσης.

Στους άλλους μισούς εθελοντές, έκαναν την καθιερωμένη σύσταση για αύξηση της κατανάλωσης νερού.

Όπως γράφουν στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet, με την παρέμβαση που μελετήθηκε, οι συμμετέχοντες έπιναν περισσότερα υγρά και παρήγαγαν περισσότερα ούρα. Αυτό όμως δεν ήταν αρκετό για να μην ξαναπάθουν νεφρολιθίαση.

Στην πραγματικότητα, νέα πέτρα στο νεφρό παρουσίασε το 19% των συμμετεχόντων στην πρώτη ομάδα και το 20% στη δεύτερη. Η μείωση του κινδύνου ήταν της τάξης του 4%, που θεωρήθηκε ανεπαρκής.

Η δεύτερη μελέτη

Στη δεύτερη μελέτη, οι επιστήμονες έκαναν ανασκόπηση της ιατρικής βιβλιογραφίας. Συμπεριέλαβαν 31 προγενέστερες μελέτες που είχαν εξετάσει τον ρόλο της διατροφής στη νεφρολιθίαση και τις συνιστώμενες θεραπείες για μείωση των υποτροπών.

Στις προγενέστερες μελέτες είχαν συμμετάσχει συνολικώς 30.100 εθελοντές. Τα ευρήματα της νέας ανάλυσης δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Annals of Internal Medicine.

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, η νεφρολιθίαση μπορούσε να αποτραπεί εφ’ όσον οι συμμετέχοντες ακολουθούσαν τρεις διατροφικές παρεμβάσεις:

Έπιναν περισσότερα υγρά
Μείωναν το αλάτι στη διατροφή τους
Έτρωγαν λιγότερες πρωτεΐνες

Μάλιστα αυτές οι διατροφικές παρεμβάσεις ήταν αποτελεσματικές και όταν οι συμμετέχοντες κατανάλωναν μέτριο προς υψηλό ασβέστιο.

Ωφέλιμα ήταν επίσης αρκετά φάρμακα, όπως διουρητικά, αλκάλια, φάρμακα για την υπερουριχαιμία (υψηλό ουρικό οξύ) κ.λπ.