Ένα ανησυχητικό φαινόμενο έχει αρχίσει να εξαπλώνεται μεταξύ των εφήβων στην Κίνα, καθώς όλο και περισσότεροι νέοι καταφεύγουν σε συνταγογραφούμενα φάρμακα προκειμένου να αντιμετωπίσουν το άγχος, την πίεση των εξετάσεων και τα οικογενειακά προβλήματα.
Η 14χρονη «Σιαομέι», μαθήτρια με υψηλές επιδόσεις, άρχισε να παίρνει μεγάλες ποσότητες ενός φαρμάκου για τον βήχα, έπειτα από παρότρυνση ενός μεγαλύτερου αγοριού. Ήθελε να εντυπωσιάσει το αγόρι, το οποίο της είπε ότι αυτό θα την βοηθούσε να χαλαρώσει. Τα χάπια διατίθεντο συνήθως μόνο με ιατρική συνταγή, αλλά εκείνη κατάφερε να τα αγοράσει μέσω διαδικτύου.
Στην αρχή διαπίστωσε ότι της προκαλούσαν μια ελαφριά ζάλη. Σύντομα όμως εθίστηκε σε αυτήν την ελαφριά αίσθηση μουδιάσματος, η οποία, για εκείνη, έμοιαζε με μια σύντομη ανάπαυλα από την πίεση των επικείμενων εξετάσεων. Όταν λαμβάνεται σε μεγάλες δόσεις, το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες, όπως παραισθήσεις και διαταραχή του συντονισμού.
Τελικά δοκίμασε και άλλα φάρμακα που της συνέστησαν σε διαδικτυκά forum. Μερικά ήταν για τον πόνο ή για επιληπτικές κρίσεις. Μερικές φορές έπαιρνε πέντε δισκία. Άλλες φορές δοκίμαζε περισσότερα από 10 για να νιώσει τα αποτελέσματα. Για δύο χρόνια, έπαιρνε μεγάλες ποσότητες διαφόρων συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Κανένα από αυτά δεν είχε συνταγογραφηθεί σε αυτήν ή σε κάποιο μέλος της οικογένειάς της. Τα αγόραζε όλα από το διαδίκτυο.
«Όταν ένιωθα μεγάλη πίεση από το σχολείο, όταν δεν έγραφα καλά στις εξετάσεις ή όταν μάλωνα με τους γονείς μου, έπαιρνα αυτά τα φάρμακα. Έτρεχα να ξεφύγω από την πραγματικότητα», δήλωσε στο BBC.
Το BBC εντόπισε παρόμοιες ιστορίες σε διαδικτυακές ομάδες όπου συμμετείχαν δεκάδες Κινέζοι έφηβοι. Πολλοί περιέγραφαν τη χρήση φαρμάκων ως έναν τρόπο να ξεφύγουν προσωρινά από το άγχος και τις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Οι κινεζικές αρχές έχουν ήδη λάβει μέτρα για τον περιορισμό της παράνομης αγοράς φαρμάκων. Ωστόσο, όταν ένα σκεύασμα μπαίνει υπό αυστηρότερο έλεγχο, οι νέοι συχνά αναζητούν άλλα φάρμακα ως υποκατάστατα, σύμφωνα με μελέτη του 2025.
Πίσω από το φαινόμενο βρίσκεται, σύμφωνα με ειδικούς, η τεράστια πίεση που αντιμετωπίζουν οι μαθητές. Στα ανταγωνιστικά σχολεία, οι μαθητές πρέπει να διατηρούν υψηλές επιδόσεις για να παραμείνουν στις λεγόμενες «ελίτ τάξεις». Μια πτώση στους βαθμούς μπορεί να οδηγήσει στην απομάκρυνσή τους, δημιουργώντας την αίσθηση ότι η αποτυχία στο σχολείο ισοδυναμεί με αποτυχία στη ζωή.
Ο κοινωνιολόγος Σιάνγκ Μπιάο επισημαίνει ότι η πίεση εντείνεται από τις προσδοκίες και τις ελπίδες που τρέφουν οι γονείς για τα παιδιά τους.
Η Σιαομέι έφτασε κάποια στιγμή να πάρει υπερβολική ποσότητα φαρμάκων και χρειάστηκε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Το περιστατικό αποτέλεσε σημείο καμπής για την ίδια και την οικογένειά της. Οι γονείς της, αντί να την τιμωρήσουν, άρχισαν να την ακούν και να συζητούν μαζί της για όσα ένιωθε.
«Το να ξέρω ότι υπήρχε κάποιος στο πλευρό μου με έκανε να νιώσω πολύ καλύτερα», είπε. Η υποστήριξη της οικογένειάς της τη βοήθησε τελικά να αντιμετωπίσει και τις εξετάσεις που τόσο φοβόταν.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ευρύτερο. Σύμφωνα με στοιχεία που αναφέρονται στο ρεπορτάζ, εκατομμύρια άνθρωποι στην Κίνα αντιμετωπίζουν κατάθλιψη, ενώ σημαντικό ποσοστό είναι κάτω των 18 ετών. Η κυβέρνηση έχει δημιουργήσει προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης στα σχολεία, όμως υπάρχει μεγάλη έλλειψη εξειδικευμένων παιδοψυχιάτρων.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιοριστεί στην καταστολή της διαδικτυακής πώλησης φαρμάκων. Χρειάζεται μεγαλύτερη έμφαση στην ψυχική υγεία των εφήβων, αλλά και στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου τα παιδιά μπορούν να μιλούν ανοιχτά για το άγχος, τη μοναξιά και τις δυσκολίες τους.
Η ιστορία της Σιαομέι δείχνει ότι η ουσιαστική επικοινωνία μέσα στην οικογένεια μπορεί να κάνει τη διαφορά. Όμως δεν έχουν όλοι οι νέοι την ίδια υποστήριξη. Ο 22χρονος Λου Τζινγκτσάν, ο οποίος επί χρόνια πάλευε με την κατάθλιψη και τον εθισμό στα φάρμακα, προσπαθεί σήμερα μέσω των κοινωνικών δικτύων να προειδοποιήσει άλλους νέους να μην ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο.
«Ελπίζω να μπορέσετε να αντιμετωπίσετε τη ζωή κατάματα, χωρίς να χρειάζεστε φάρμακα για να ηρεμήσετε», αναφέρει.
