Πανέμορφες εικόνες χάρισε, την Κυριακή (31/5), στο Σούνιο η πανσέληνος Μαΐου, η οποία ανέτειλε επιβλητικά πάνω από το Αιγαίο γύρω στις 20:36 και πλαισίωσε τον Ναό του Ποσειδώνα, κλείνοντας με τον πιο ατμοσφαιρικό τρόπο την τελευταία ημέρα του μήνα.

Συγκεκριμένα, το ολόγιομο φεγγάρι θα παραμείνει ορατό σε όλη τη διάρκεια της νύχτας, μέχρι τα ξημερώματα της Δευτέρας (1/6), λίγο μετά τις 04:00, προσφέροντας ένα σπάνιο θέαμα τόσο σε όσους βρέθηκαν στο ακρωτήριο όσο και σε όποιον στρέψει το βλέμμα του στον ουρανό από οπουδήποτε στην Ελλάδα.

Πάντως, η αποψινή βραδιά αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς συνοδεύεται από ένα ιδιαίτερο αστρονομικό φαινόμενο. Ο νυχτερινός ουρανός φιλοξενεί το περίφημο «Blue Moon», το λεγόμενο «Μπλε Φεγγάρι», ένα φαινόμενο που δεν εμφανίζεται κάθε χρόνο και έχει περάσει με τη σημασία του ακόμη και στις καθημερινές εκφράσεις.

Η πανσέληνος Μαΐου και το «Μπλε Φεγγάρι»

Παρά το όνομά του, το φεγγάρι απόψε δεν έχει στην πραγματικότητα μπλε χρώμα. Ο όρος είναι καθαρά αστρονομικός και μεταφορικός. Ως «Μπλε Φεγγάρι» χαρακτηρίζεται η δεύτερη πανσέληνος που συμπίπτει μέσα στον ίδιο ημερολογιακό μήνα.

Επειδή ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα σε δύο πανσελήνους είναι κατά μέσο όρο 29,53 ημέρες, ενώ οι μήνες μας έχουν 30 ή 31 ημέρες, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι κάθε δύο με τρία χρόνια, εμφανίζονται δύο πανσέληνοι μέσα στον ίδιο μήνα, μία στην αρχή και μία στο τέλος, όπως ακριβώς συμβαίνει τώρα.

Η ίδια η καθιέρωση του ορισμού προέκυψε από μια παρερμηνεία. Το αμερικανικό περιοδικό ερασιτεχνικής αστρονομίας «Sky & Telescope» έδωσε τη συγκεκριμένη ερμηνεία τον Μάρτιο του 1946, την οποία αργότερα επανέλαβε η δημοφιλής ραδιοφωνική εκπομπή «Stardate» το 1980, αντικαθιστώντας στην πράξη τον παλαιότερο ορισμό που αναφερόταν στην ύπαρξη τεσσάρων πανσελήνων μέσα σε μία μόνο εποχή του έτους.

Φυσικά, η σπανιότητα του φαινομένου έχει αποτυπωθεί τόσο έντονα στην κουλτούρα, ώστε στα Αγγλικά έχει γεννηθεί και η παροιμιώδης έκφραση «once in a blue moon», η οποία χρησιμοποιείται για να περιγραφεί κάτι που συμβαίνει εξαιρετικά σπάνια, αυτό που στα Ελληνικά αποδίδεται με τη φράση «μια στο τόσο».

Μπορεί η Σελήνη να αποκτήσει μπλε χρώμα;

Η απάντηση είναι θετική, ωστόσο δεν σχετίζεται με κάποιο αστρονομικό δεδομένο αλλά αποκλειστικά με γήινες ατμοσφαιρικές διαταραχές.

Επί της ουσίας, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σπάνιο οπτικό φαινόμενο, κατά το οποίο η Σελήνη, όχι απαραίτητα σε φάση πανσελήνου, αποκτά μια γαλαζωπή απόχρωση στα μάτια του παρατηρητή, επειδή στην ατμόσφαιρα αιωρούνται μεγάλα μόρια σκόνης ή καπνού που λειτουργούν ως φίλτρο στο φως.