Η αύξηση του βάρους έχει διάφορες υποκείμενες αιτίες, αλλά η πιο συχνή από αυτές είναι κάτι που όλοι έχουμε ζήσει: το στρες. Είτε πρόκειται για το ήπιο, προσωρινό στρες που προκαλείται λόγου χάρη από την κίνηση στο δρόμο, είτε πρόκειται για το έντονο και χρόνιο που έχει δημιουργηθεί από ένα τραυματικό γεγονός, το στρες δεν είναι ποτέ καλός οιωνός για τη σιλουέτα μας. Ενεργοποιεί σωματικές και συναισθηματικές αλλαγές που συχνά οδηγούν στην κατανάλωση περισσότερου φαγητού – και μάλιστα λιγότερο θρεπτικού και αρκετά παχυντικού, εύκολου φαγητού – και αναπόφευκτα στην εύκολη αύξηση του βάρους.
Η κατανάλωση φαγητού λόγω στρες και η κορτιζόλη
Το στρες αυξάνει τα επίπεδα της κορτιζόλης στο αίμα, μιας ορμόνης που παράγεται από τα επινεφρίδια και βοηθά στη ρύθμιση του μεταβολισμού. Επίσης, παίζει ρόλο στη διαχείριση του σακχάρου και στη μνήμη. Όταν τα επίπεδα κορτιζόλης αυξάνονται, προάγουν τη φλεγμονή και το σώμα πολλές φορές ωθείται να αποθηκεύσει λίπος γύρω από τη μέση.
«Το στρες μπορεί επίσης να προκαλέσει διαταραχές στον ύπνο και να κάνει τους ανθρώπους να αναζητούν φαγητό κατά τη διάρκεια της νύχτας», αναφέρει χαρακτηριστικά η Δρ. Fatima Cody Stanford, επίκουρη καθηγήτρια ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Harvard. Για τους πρώτους ανθρώπους, αυτή η βιολογική απόκριση στο στρες ήταν επωφελής, καθώς βοηθούσε το σώμα να αποθηκεύσει ενέργεια για τις δύσκολες περιόδους της πείνας. Σήμερα, όμως, που η πείνα δεν είναι κάτι σύνηθες, τουλάχιστον για τις δυτικές κοινωνίες, ο οργανισμός δεν ανταποκρίνεται πλέον σωστά σε αυτή την πρώιμη λειτουργία, καθιστώντας έτσι εύκολη την αύξηση του σωματικού βάρους
Η σωστή διαχείριση του στρες συμβάλλει στον έλεγχο του βάρους
«Ενώ το στρες είναι ένας αναπόφευκτο κομμάτι της ζωής μας, η αύξηση του βάρους δεν πρέπει απαραίτητα να το συνοδεύει. Η αλλαγή της απόκρισής σας στο στρες και η υιοθέτηση στρατηγικών μείωσής του μπορούν να κρατήσουν χαμηλά τον αριθμό της ζυγαριάς και να σας αποτρέψουν από την υιοθέτηση λάθος συμπεριφορών», υποστηρίζει η Δρ. Stanford.
Υπάρχουν πέντε στρατηγικές που μπορεί να βοηθήσουν:
Διώξτε την ένταση. Η άσκηση αποτελεί σημαντικό συστατικό της διαχείρισης του άγχους, καθώς η σωματική δραστηριότητα μειώνει τα επίπεδα της κορτιζόλης. Βρείτε τον ιδανικό τύπο άσκησης για εσάς και αφοσιωθείτε σε αυτό, προσπαθώντας να διατηρήσετε την τακτική σωματική δραστηριότητα για να ανακουφιστείτε από το καθημερινό στρες.
Βάλτε σε προτεραιότητα τον ύπνο σας. Η έλλειψη ύπνου μπορεί να αυξήσει τις ορμόνες του στρες που κυκλοφορούν στο σώμα σας. Βεβαιωθείτε, λοιπόν, ότι κοιμάστε επαρκώς και καλά, αν θέλετε να διαχειριστείτε αποτελεσματικά το στρες. Αποφύγετε την επαφή με τις οθόνες του κινητού ή του tablet πριν κοιμηθείτε, καθώς το μπλε φως που εκπέμπουν παρεμβαίνει στη διαδικασία του ύπνου.
Αλλάξτε την οπτική σας. Η ποσότητα του στρες που νιώθει κανείς βασίζεται τόσο στις εκάστοτε περιστάσεις όσο και στην αντίληψή του για αυτές. Δύο άνθρωποι μπορεί να κάνουν την ίδια δουλειά, μόνο ένας όμως είναι αυτός που την εκλαμβάνει ως στρεσογόνο. Επίσης, ο καθένας έχει διαφορετική ικανότητα διαχείρισης του στρες, η οποία βασίζεται στην προσωπικότητά του ή σε εμπειρίες της πρώιμης ηλικίας. Η προσπάθεια να αλλάξετε τον τρόπο που βλέπετε τις εκάστοτε προκλήσεις μπορεί πράγματι να σας βοηθήσετε να μειώσετε το στρες.
Σχεδιάστε ένα πλάνο. Αν μπαίνετε σε μια περίοδο υψηλού στρες, προετοιμαστείτε χρησιμοποιώντας διάφορα στηρίγματα. Αν γνωρίζετε ότι επίκειται ένα στρεσογόνο γεγονός ή αντιμετωπίζετε μια προθεσμία στη δουλειά, αναζητήστε επιπλέον υποστήριξη για να τα βγάλετε πέρα. Αυτό μπορεί να είναι είτε η προσαρμογή του προγράμματός σας έτσι ώστε να ασκήστε περισσότερο, είτε η καλύτερη και πιο υγιεινή διατροφή για να αντισταθείτε στην ενστικτώδη αντίδραση της κατανάλωσης έτοιμου και γρήγορου φαγητού όποτε νιώθετε άγχος.
Συμβουλευθείτε έναν ειδικό. Αν αντιμετωπίζετε δυσκολία στη διαχείριση του στρες ή στον έλεγχο της κατανάλωσης φαγητού λόγω στρες, μιλήστε με τον γιατρό σας, ο οποίος μπορεί να σας παραπέμψει σε έναν ειδικό ή να σας προτείνει κάποια φαρμακευτική αγωγή. Καλό, όμως, θα είναι να αποφύγετε τη δεύτερη επιλογή καθώς η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να είναι μακροχρόνια για να είναι αποτελεσματική. Σε διαφορετική περίπτωση μπορεί να ξαναπάρετε βάρος.
