Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες κατάφεραν να παρατηρήσουν ανθρώπους που αναπτύσσουν διαβήτη τύπου 2 και να επιβεβαιώσουν ότι το πλεόνασμα λίπους που περνά από το ήπαρ στο πάγκρεας ενεργοποιεί τη χρόνια αυτή πάθηση.

Όπως αναφέρεται στη σχετική δημοσίευση στο Cell Metabolism, η μελέτη περιελάμβανε μια ομάδα ανθρώπων από το Tyneside της Αγγλίας, οι οποίοι έπασχαν μεν από διαβήτη τύπου 2, αλλά είχαν χάσει αρκετό βάρος ώστε να αναστρέψουν με επιτυχία την ασθένεια, αποτελώντας μέλη της δοκιμής DiRECT, με επικεφαλής τους καθηγητές Roy Taylor και Mike Lean από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δοκιμής, οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες παρέμειναν μη διαβητικοί για το υπόλοιπο της διετούς μελέτης, υπήρξε όμως και μια μικρή ομάδα ανθρώπων που τελικά ανέκτησαν το βάρος τους και ανέπτυξαν εκ νέου διαβήτη τύπου 2.

«Είδαμε ότι όταν ένας άνθρωπος συσσωρεύει υπερβολικό λίπος, αυτό αρχικά αποθηκεύεται κάτω από το δέρμα, αλλά στη συνέχεια μεταφέρεται και σε άλλα σημεία μέσα στο σώμα. Η ποσότητα που μπορεί να αποθηκευθεί στο δέρμα ποικίλλει από άτομο σε άτομο, υποδεικνύοντας ότι υπάρχει ‘ατομικό όριο λίπους’, η υπέρβαση του οποίου μπορεί να προκαλέσει βλάβη», εξηγεί ο καθηγητής Taylor και συνεχίζει:

«Όταν το λίπος δε μπορεί να αποθηκευθεί με ασφάλεια κάτω από το δέρμα, αποθηκεύεται μέσα στο ήπαρ, ξεχειλίζοντας στο υπόλοιπο σώμα, άρα και στο πάγκρεας. Το φαινόμενο αυτό ‘φράζει’ το πάγκρεας, απενεργοποιώντας τα γονίδια που κατευθύνουν την αποτελεσματική παραγωγή της ινσουλίνης, προκαλώντας διαβήτη τύπου 2».

Η έρευνα αυτή, λοιπόν, καταλήγει να επιβεβαιώνει αφενός ότι ο διαβήτης τύπου 2 προκαλείται από το πλεονάζον λίπος που βρίσκεται τόσο στο ήπαρ όσο και στο πάγκρεας, και αφετέρου ότι αυτή η διαδικασία είναι αναστρέψιμη.

Το σώμα της έρευνας

Η τελευταία αυτή εργασία ενισχύει προηγούμενες μελέτες του Πανεπιστημίου του Newcastle που έδειχναν ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα ελέγχου της γλυκόζης. Οι μελέτες αυτές οδήγησαν στην εκτενή δοκιμή DiRECT, η οποία έδειξε ότι οι ειδικοί της πρωτοβάθμιας φροντίδας μπορούν να πετύχουν ύφεση του διαβήτη τύπου 2, χρησιμοποιώντας διατροφικές παρεμβάσεις χαμηλών θερμίδων για να υποστηρίξουν τη συνέχιση της απώλεια βάρους.

Όπως φάνηκε από τα αποτελέσματα, το 1/4 των συμμετεχόντων πέτυχε απώλεια βάρους 15 κιλών ή περισσότερο και από αυτούς σχεδόν οι εννέα στους 10 ανθρώπους έθεσαν τον διαβήτη τύπου 2 σε ύφεση. Δύο χρόνια μετά, περισσότερο από το 1/3 της ομάδας είχε απελευθερωθεί από τον διαβήτη και από όλη τη φαρμακευτική αγωγή που συνόδευε την πάθηση για τουλάχιστον δύο χρόνια.

Οι επιστήμονες σκοπεύουν μέσα στο 2020 να εφαρμόσουν την προσέγγιση αυτή για τη μικρής διάρκειας διαχείριση διαβήτη τύπου 2 σε 5.000 ανθρώπους σε όλη την Αγγλία μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ενώ παρόμοιο πρόγραμμα σχεδιάζεται και για τη Σκωτία.

«Αυτό σημαίνει ότι πλέον μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τον διαβήτη τύπου 2 σαν μια κοινή κατάσταση, όπου το άτομο έχει συσσωρεύσει περισσότερο λίπος από όσο αντέχει ο οργανισμός του. Αποδεικνύουμε, όμως, τη σημασία της διατροφή και της επιμονής ως τρόπους απώλειας λίπους και πιθανής αναστροφής του διαβήτη για τους ασθενείς. Όσο πιο σύντομα μετά τη διάγνωση γίνουν αυτά, τόσο πιο πιθανό είναι να επιτευχθεί η ύφεση», επισημαίνει καταληκτικά ο καθηγητής Taylor.