Ένα σαφές πολιτικό και στρατηγικό μήνυμα για τη συνολική αναβάθμιση της ελληνικής άμυνας έστειλε από τη Θεσσαλονίκη ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κατά την ομιλία του στο προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Σε μια περίοδο που, όπως ο ίδιος τόνισε, χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, γεωπολιτικές εντάσεις και νέες μορφές απειλών, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα έχει «ιερή υποχρέωση» να ενισχύσει τις Ένοπλες Δυνάμεις της και να διαμορφώσει ένα αμυντικό σύστημα ικανό να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.
Η «Ατζέντα 2030» ως κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε η «Ατζέντα 2030», την οποία παρουσίασε ως τη μεγαλύτερη μεταρρυθμιστική προσπάθεια που έχει γίνει ποτέ στην ιστορία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται, σύμφωνα με τον υπουργό, για ένα συνολικό σχέδιο που δεν περιορίζεται μόνο στην αγορά νέων οπλικών συστημάτων, αλλά αφορά τη δομή, τη λειτουργία, την εκπαίδευση, την τεχνολογία, την εγχώρια αμυντική βιομηχανία και τη διεθνή επιχειρησιακή παρουσία της χώρας.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τα πέντε πεδία άμυνας
Ο Νίκος Δένδιας συνέδεσε την «Ατζέντα 2030» με τη νέα ολιστική αμυντική προσέγγιση που φέρει την ονομασία «Ασπίδα του Αχιλλέα». Όπως εξήγησε, η προσέγγιση αυτή καλύπτει πέντε κρίσιμα πεδία άμυνας: τη στεριά, τη θάλασσα, τον αέρα, τον κυβερνοχώρο και το διάστημα. Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα επιχειρεί να περάσει από ένα παραδοσιακό μοντέλο άμυνας σε ένα σύγχρονο, πολυεπίπεδο σύστημα αποτροπής, προσαρμοσμένο στις τεχνολογικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις της εποχής.
Η διαστημική διάσταση της εθνικής άμυνας
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε ο υπουργός στη διαστημική διάσταση της εθνικής άμυνας. Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον 17 μικροδορυφόρους στο διάστημα, ενώ προετοιμάζεται και για την απόκτηση του πρώτου εθνικού επικοινωνιακού δορυφόρου. Η εξέλιξη αυτή, όπως ανέφερε, σηματοδοτεί μια νέα φάση για τις ελληνικές δυνατότητες επιτήρησης, επικοινωνίας και επιχειρησιακού συντονισμού.
Νέα θητεία με έμφαση στις σύγχρονες δεξιότητες
Παράλληλα, εκτενής ήταν η αναφορά του στη νέα μορφή της στρατιωτικής θητείας. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η εκπαίδευση των νεοσυλλέκτων αλλάζει ριζικά, καθώς κάθε νέος που υπηρετεί στις Ένοπλες Δυνάμεις θα αποκτά δεξιότητες συνδεδεμένες με τις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες. Η εκπαίδευση σε drones, anti-drone συστήματα και νέες τεχνολογίες θα αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της θητείας. Ο κ. Δένδιας σημείωσε ότι οι γνώσεις αυτές δεν θα είναι χρήσιμες μόνο στο στράτευμα, αλλά και στην πολιτική ζωή των στρατεύσιμων, καθώς θα μπορούν να αξιοποιηθούν αργότερα και στην αγορά εργασίας.
Δημιουργία εφεδρείας 100.000 εκπαιδευμένων εφέδρων
Στο ίδιο πλαίσιο, ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας βασικής εφεδρείας 100.000 εκπαιδευμένων εφέδρων, οι οποίοι θα επανεκπαιδεύονται τακτικά στα νέα συστήματα και στις νέες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Η εφεδρεία αυτή παρουσιάστηκε ως βασικός πυλώνας της νέας αμυντικής φιλοσοφίας, με στόχο να υπάρχει διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό που θα γνωρίζει τις σύγχρονες τεχνολογίες και θα μπορεί να ενταχθεί αποτελεσματικά σε αποστολές όταν χρειαστεί.
Εθελοντική κατάταξη γυναικών στις Ένοπλες Δυνάμεις
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης σε μια σημαντική αλλαγή που αφορά τη συμμετοχή των γυναικών στις Ένοπλες Δυνάμεις. Όπως είπε, για πρώτη φορά θα υπάρξει δυνατότητα εθελοντικής κατάταξης γυναικών, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας εκσυγχρονισμού, διεύρυνσης της στελέχωσης και αξιοποίησης όλων των διαθέσιμων δυνάμεων της κοινωνίας.
Η ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας
Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στα εξοπλιστικά προγράμματα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Για την Πολεμική Αεροπορία, ο Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε στην αναβάθμιση των ελληνικών F-16 σε επίπεδο Viper, στην ένταξη των Rafale, αλλά και στην προγραμματισμένη παραλαβή των F-35 στο τέλος του 2027 ή στις αρχές του 2028. Χαρακτήρισε το F-35 ως «το πιο σύγχρονο αεροπλάνο στην ιστορία του πλανήτη» και εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα διαθέτει μια από τις ισχυρότερες αεροπορίες στην Ευρώπη, με περίπου 200 υπερσύγχρονα μαχητικά.
Belharra, Bergamini και εκσυγχρονισμός του στόλου
Αντίστοιχα, για το Πολεμικό Ναυτικό, ο υπουργός αναφέρθηκε στο πρόγραμμα των φρεγατών Belharra, σημειώνοντας ότι η φρεγάτα «Κίμων» βρίσκεται ήδη σε υπηρεσία. Με τις τροποποιήσεις που έχουν γίνει στο ελληνικό πρόγραμμα, όπως είπε, τα πλοία αυτά θα συγκαταλέγονται στα πιο σύγχρονα και ισχυρά της κατηγορίας τους διεθνώς. Παράλληλα, έκανε λόγο για την απόκτηση των ιταλικών Bergamini και τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ, εκτιμώντας ότι η Ελλάδα θα αποκτήσει τον ισχυρότερο στόλο που είχε ποτέ.
Στροφή στην ελληνική αμυντική καινοτομία
Κεντρική θέση στην ομιλία είχε και η στροφή της χώρας προς την εγχώρια αμυντική καινοτομία. Ο κ. Δένδιας τόνισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει απλώς να αγοράζει αμυντικό υλικό από το εξωτερικό, αλλά να αναπτύσσει δικές της τεχνολογίες, δικά της συστήματα και δική της βιομηχανική βάση. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στο ΕΛΚΑΚ και στη Διεύθυνση Καινοτομίας, παρουσιάζοντάς τα ως εργαλεία για την αξιοποίηση ελληνικών εταιρειών, επιστημόνων και μηχανικών.
Το σύστημα «Κένταυρος» ως ελληνική απάντηση στις απειλές
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας κατεύθυνσης είναι, σύμφωνα με τον υπουργό, το σύστημα «Κένταυρος». Πρόκειται, όπως είπε, για ένα από τα πιο εξελιγμένα anti-drone συστήματα διεθνώς, το οποίο σχεδιάζεται από ελληνικά μυαλά και παράγεται από ελληνικά χέρια. Ο κ. Δένδιας το παρουσίασε ως απάντηση στις απειλές που προέρχονται από χώρες οι οποίες επενδύουν μαζικά στην παραγωγή drones και έχουν επιλέξει να απειλούν την Ελλάδα, χωρίς να τις κατονομάσει.
Θαλάσσια drones και συνεργασία με την Πορτογαλία
Στο ίδιο τεχνολογικό πεδίο εντάσσεται και η έμφαση στα θαλάσσια drones. Ο υπουργός αναφέρθηκε στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Πορτογαλία, όπου λειτουργεί, όπως είπε, το πιο εξελιγμένο κέντρο θαλάσσιων drones στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στόχος της Ελλάδας, όπως υπογράμμισε, είναι να αποκτήσει ό,τι πιο σύγχρονο υπάρχει και να δημιουργήσει δυνατότητες παραγωγής και εξοπλισμού του Πολεμικού Ναυτικού με προηγμένα drones και anti-drone συστήματα.
Το μυστηριώδες θαλάσσιο drone στη Λευκάδα
Η αναφορά αυτή συνδέθηκε άμεσα με την υπόθεση του μυστηριώδους θαλάσσιου drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα. Ο Νίκος Δένδιας δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «ξέρουμε τι είναι και ξέρουμε περίπου τι περιέχει», θέλοντας να δείξει ότι οι ελληνικές αρχές έχουν εικόνα για τη φύση και τις δυνατότητες του συγκεκριμένου συστήματος. Το περιστατικό, όπως παρουσιάστηκε, εντάσσεται στο ευρύτερο περιβάλλον νέων ασύμμετρων απειλών, όπου τα μη επανδρωμένα μέσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επιθέσεις κατά πλοίων ή άλλων κρίσιμων στόχων.
Ο εντοπισμός και η απενεργοποίηση του drone
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έγιναν γνωστές, το θαλάσσιο drone εντοπίστηκε από ψαρά ανοικτά της Λευκάδας. Οι μηχανές του ήταν ακόμη σε λειτουργία, όμως το σκάφος είχε παγιδευτεί μέσα σε σπηλιά, ενώ ο άγνωστος χειριστής του φαίνεται ότι είχε χάσει τον έλεγχό του. Ο αλιέας το ρυμούλκησε στο λιμάνι και ενημέρωσε το Λιμενικό. Στη συνέχεια κλήθηκαν πυροτεχνουργοί των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίοι προχώρησαν σε έλεγχο και απενεργοποίηση.
Τα ευρήματα των ειδικών
Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι επρόκειτο για θαλάσσιο drone τύπου Magura, το οποίο έφερε, μεταξύ άλλων, τρεις ηλεκτρικούς πυροκροτητές, κεραία για δορυφορική πλοήγηση μέσω Starlink και ποσότητα εκρηκτικής ύλης. Οι πυροτεχνουργοί απενεργοποίησαν τους πυροκροτητές, αποσύνδεσαν τις μπαταρίες και έθεσαν εκτός λειτουργίας τις μηχανές του σκάφους, οι οποίες συνέχιζαν να λειτουργούν. Το drone μεταφέρθηκε στις εγκαταστάσεις της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών για εξονυχιστικό έλεγχο.
Πιθανή αποστολή τύπου «καμικάζι»
Πηγές από τις Ένοπλες Δυνάμεις και το Λιμενικό εκτίμησαν ότι το σκάφος ήταν φορτωμένο με ενεργές εκρηκτικές ύλες και πιθανότατα προοριζόταν για αποστολή τύπου καμικάζι, με στόχο να προσκρούσει σε πλοίο, ενδεχομένως εμπορικό ή τάνκερ. Το περιστατικό ανέδειξε με έντονο τρόπο τη σημασία που αποκτούν τα μη επανδρωμένα συστήματα στη σύγχρονη ναυτική ασφάλεια.
Η διεθνής επιχειρησιακή παρουσία της Ελλάδας
Ο Νίκος Δένδιας δεν περιορίστηκε όμως μόνο στα τεχνολογικά και εξοπλιστικά ζητήματα. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στην επιχειρησιακή παρουσία της Ελλάδας εκτός συνόρων. Όπως ανέφερε, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις συμμετέχουν σήμερα σε επτά επιχειρήσεις εκτός ελληνικής επικράτειας. Συγκεκριμένα, μίλησε για πέντε επιχειρήσεις που διεξάγονται από τις ελληνικές δυνάμεις και για συμμετοχή σε δύο ευρωπαϊκές αποστολές.
Από τα Βαλκάνια έως την Ερυθρά Θάλασσα
Ανάμεσα στις περιοχές που ανέφερε ήταν η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο, η Βουλγαρία και η Σαουδική Αραβία, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα και στη συμβολή της Ελλάδας στην προστασία της Κύπρου. Όπως είπε, οι ελληνικές δυνάμεις καλύπτουν τον εναέριο και θαλάσσιο χώρο της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι σε απειλές που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ και το Ιράν. Παράλληλα, η χώρα συμμετέχει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις «Ειρήνη» και «Ασπίδες», με παρουσία που εκτείνεται μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα.
Η Ελλάδα ως δύναμη σταθερότητας και αποτροπής
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι τέτοιο επίπεδο διεθνούς επιχειρησιακής δραστηριότητας δεν έχει υπάρξει ξανά στην ιστορία του Ελληνισμού. Το παρουσίασε ως απόδειξη ότι η Ελλάδα δεν περιορίζεται πλέον σε παθητικό ρόλο, αλλά λειτουργεί ως δύναμη σταθερότητας, αποτροπής και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
Αυτοκριτική για το παρελθόν των αμυντικών δαπανών
Παράλληλα, άσκησε αυτοκριτική για το παρελθόν των αμυντικών δαπανών. Ανέφερε ότι μέχρι το 2024 ο Ελληνισμός είχε διαθέσει 270 δισεκατομμύρια ευρώ για την άμυνά του, όμως έγιναν πολλά λάθη. Η νέα φιλοσοφία, όπως είπε, είναι να υπάρξει διαφορετική αξιοποίηση των πόρων, με έμφαση στην εγχώρια παραγωγή, στην καινοτομία, στη διαφάνεια και στην πραγματική επιχειρησιακή αξία των προγραμμάτων.
Η ενίσχυση της άμυνας ως εθνικό καθήκον
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Νίκος Δένδιας έδωσε σαφές πολιτικό στίγμα. Τόνισε ότι η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων δεν αποτελεί κομματική υπηρεσία, αλλά εθνικό καθήκον. Απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό, δήλωσε ότι αισθάνεται υπερηφάνεια για την ευθύνη που του έχει ανατεθεί στον τομέα της Εθνικής Άμυνας.
Το πολιτικό διακύβευμα των εκλογών
Στο τέλος, έθεσε και το πολιτικό διακύβευμα των επόμενων εκλογών, διατυπώνοντας το ερώτημα ποια πολιτική δύναμη, ποια κυβέρνηση, ποια στελέχη και ποιος πρωθυπουργός μπορούν να συνεχίσουν αυτό το έργο και να παραδώσουν στις επόμενες γενιές μια ισχυρή Ελλάδα. Η απάντησή του ήταν ξεκάθαρη: κατά τον ίδιο, αυτό μπορεί να το κάνει μόνο η Νέα Δημοκρατία, η κυβέρνησή της, τα στελέχη της και ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το συνολικό αφήγημα αμυντικής αναγέννησης
Με την ομιλία του στη Θεσσαλονίκη, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας επιχείρησε να παρουσιάσει ένα πλήρες αφήγημα αμυντικής αναγέννησης: από τα F-35 και τις Belharra έως τα drones, τους μικροδορυφόρους, την εφεδρεία και την εγχώρια καινοτομία. Το βασικό μήνυμα ήταν ότι η Ελλάδα επιδιώκει να αποκτήσει τις ισχυρότερες Ένοπλες Δυνάμεις της σύγχρονης ιστορίας της, όχι μόνο μέσω εξοπλισμών, αλλά μέσα από μια συνολική αλλαγή νοοτροπίας, δομής και στρατηγικής.
