Τον αριθμό ρεκόρ των 1.356.146 έφτασαν οι συνταξιοδοτήσεις την περίοδο 2019-2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης ΑΤΛΑΣ Δεκεμβρίου 2025, με τον ΕΦΚΑ να βρίσκεται προ ενός μεγάλου κύματος «εξόδου» από την εργασία που άρχισε να εκδηλώνεται την τελευταία 6ετία και δεν φαίνεται να υποχωρεί.
Μόνο την περασμένη χρονιά υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης 199.450 ασφαλισμένοι, πλησιάζοντας τα επίπεδα-ρεκόρ του 2021-2022. Οι περισσότερες αιτήσεις, σύμφωνα με τον πίνακα που δημοσιεύει το insider, καταγράφηκαν τον Σεπτέμβριο (20.552), μήνα κατά τον οποίο -παραδοσιακά- υποβάλλουν αιτήσεις κυρίως οι εκπαιδευτικοί. Ακολουθούν ο Ιούλιος (19.541) και ο Ιανουάριος, μήνες που προτιμούν κυρίως οι μισθωτοί, καθώς δικαιούνται και μέρος του δώρου Χριστουγέννων της επόμενης χρονιάς.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αυξημένη ροή συνταξιοδοτήσεων θα συνεχιστεί έως το 2027-2028, όταν αναμένεται να έχει αποχωρήσει από την αγορά εργασίας η γενιά των baby boomers. Ήδη το κύμα «εξόδου» έχει ξεπεράσει τις μαζικές συνταξιοδοτήσεις της προηγούμενης δεκαετίας εξαιτίας της αύξησης των ορίων ηλικίας με το πρώτο μνημόνιο, αλλά και τις μεγάλες εθελούσιες εξόδους στον ΟΤΕ, στη ΔEΗ και τις τράπεζες.
Ωστόσο οι μαζικές αποχωρήσεις μισθωτών και επαγγελματιών από την εργασία δεν οφείλεται μόνο στους boomers, αλλά και στο γεγονός πως το ευνοϊκό καθεστώς της απασχόλησης μετά την σύνταξη ωθεί πολλούς ασφαλισμένους που έχουν συμπληρώσει ή προσεγγίζουν την 35ετία, να καταφύγουν σε αυτή την επιλογή, προσδοκώντας να συνεχίσουν να εργάζονται χωρίς περικοπή της σύνταξής τους και πληρώνοντας μόνο μια μικρή εισφορά από τον μισθό τους.
Συντάξεις Μαρτίου 2026: Από σήμερα το πρώτο κύμα πληρωμών
Ωστόσο, εδώ κρύβεται μια μεγάλη παγίδα, σύμφωνα με ειδικούς της κοινωνικής ασφάλισης. Οι ασφαλισμένοι που βγαίνουν στη σύνταξη χωρίς να έχουν καλύψει πολλά χρόνια εργασίας, προσβλέποντας σε προσαύξηση του ποσού λόγω της προσμέτρησης των επιπλέον ενσήμων από την εργασία τους, θα διαπιστώσουν πως η προσαύξηση είναι μικρή, ενώ η απώλεια από τον ασφαλιστικό χρόνο που χάνουν πολύ μεγαλύτερη.
Με άλλα λόγια η πρόωρη ολοκλήρωση του εργασιακού βίου είναι ασύμφορη για όσους προσβλέπουν στην μελλοντική βελτίωση του συντάξιμου ποσού που θα λαμβάνουν ως εργαζόμενοι συνταξιούχοι, καθώς:
οι προσαυξήσεις που προκύπτουν από την απασχόληση μετά τη συνταξιοδότηση ενσωματώνονται στη σύνταξη μόνο μετά τη διακοπή της εργασίας,
το πραγματικό όφελος από τις εισφορές που έχουν καταβάλει (λόγω του ειδικού πόρου υπέρ ΕΦΚΑ) είναι μικρή (8-10 ευρώ ανά έτος).
Βέβαια, υπάρχουν σκέψεις από τη διοίκηση του ΕΦΚΑ να αλλάξει ο χρόνος «πίστωσης» της προσαύξησης στη σύνταξη, και να δίνεται κάθε διετία ή πενταετία και όχι εφάπαξ στο τέλος του εργασιακού κύκλου.
«Όχι» σε αύξηση ορίων ηλικίας το 2027
Μία από τις βασικότερες παραμέτρους της «εξόδου» από την εργασία έχει να κάνει με την ανησυχία για πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, λόγω της σύνδεσης των ορίων αυτών με το προσδόκιμο ζωής των ατόμων μετά τα 65 έτη.
«Θεωρούμε, μαζί με το μαξιλάρι που έχει δοθεί με την αύξηση των ορίων ηλικίας στο 2015, υπάρχει ένας ασφαλής χώρος, ένα ασφαλές μαξιλάρι. Να πούμε, ότι με τις παρούσες συνθήκες δεν θα πάμε στην αύξηση των ορίων ηλικίας το 2027. Αυτή τη στιγμή εκπονούμε και την Aging Report, δηλαδή την έκθεση που θα συνδέσει το προσδόκιμο ζωής» δήλωσε πρόσφατα η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου.
Οι πρώτες μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το προσδόκιμο ζωής δεν έχει ανακάμψει τόσο πολύ μετά την πανδημία, ώστε να συντρέχει λόγος να εξεταστούν αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από την 1/1/2027. Συνεπώς το πιθανότερο σενάριο κάνει λόγο για μετάθεση των «δύσκολων» αποφάσεων για την επόμενη τριετία.
Ακόμη και στην περίπτωση που η μελέτη της Αναλογιστικής Αρχής, η οποία εκπονείται κάθε τρία χρόνια, αποτυπώσει αύξηση του προσδόκιμου ζωής, τότε η αύξηση των ορίων θα είναι σταδιακή (3-6 μήνες κατ’ έτος) ώστε να μην επιβαρυνθούν άμεσα οι ασφαλισμένοι.
Τρεις είναι οι βασικοί δημογραφικοί δείκτες που θα κρίνουν το μέλλον του συνταξιοδοτικού:
Ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων, δηλαδή το ποσοστό του πληθυσμού άνω των 65 σε σχέση με τους οικονομικά ενεργούς,
Ο δείκτης γήρανσης, που αποτυπώνει τη σχέση ηλικιωμένων και νέων εργάσιμης ηλικίας. Και ο δείκτης γονιμότητας, που ενώ βελτιώθηκε ελαφρώς, παραμένει στο χαμηλό επίπεδο του 1,5 παιδιού ανά γυναίκα.
Η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής αποτελεί κομβικό παράγοντα. Από το 2010 έως το 2015 αυξήθηκε κατά περίπου ένα έτος, ενώ από το 2015 έως το 2020 παρέμεινε στάσιμο – κυρίως λόγω της πανδημίας.
