Τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αλλά και το ρόλο της χώρας μας στην νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται παγκοσμίως σε γεωπολιτικό και οικονομικό επίπεδο ανέλυσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε σε συνέντευξή του στο Breitbart News στο περιθώριο του οικονομικού φόρουμ των Δελφών, ότι υποστηρίζει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην προσπάθειά του να επιτύχει συμφωνία με το Ιράν, με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη συμβολή στην ανάκαμψη των παγκόσμιων ενεργειακών αγορών από τις «οικονομικές επιπτώσεις» των τελευταίων δύο μηνών.
Η συνέντευξη Μητσοτάκη έρχεται περίπου ένα χρόνο αφότου δήλωσε στο Breitbart News, αμέσως μετά την επιβολή δασμών από τον Τραμπ σε παγκόσμιο επίπεδο την Ημέρα της Απελευθέρωσης, κατά το πρώτο έτος της επιστροφής του στον Λευκό Οίκο, ότι ολόκληρος ο κόσμος έπρεπε να παραμείνει ψύχραιμος και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα κατέληγαν σύντομα σε μια εμπορική συμφωνία που θα ήταν «win-win» για όλους.
Τώρα, σύμφωνα με το Breitbart News, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάνει και πάλι την πρόβλεψή του, προωθώντας την ελπίδα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα καταλήξουν σε συμφωνία για να τερματιστεί ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν και να επανέλθει η σταθερότητα στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Μιλώντας στο αμερικναικό μέσο δήλωσε αισιόδοξος ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί και μάλιστα σύντομα.
Ανέφερε επίσης ότι συμφωνεί με τον Τραμπ ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, αλλά τώρα που ο Τραμπ έχει επιτύχει στρατιωτική επιτυχία στο Ιράν, η κατάσταση στρέφεται προς τις οικονομικές επιπτώσεις και η ελπίδα είναι ότι η διπλωματία θα επικρατήσει από εδώ και πέρα.
«Ας ελπίσουμε ότι θα έχουμε και κάποια συμφωνία σχετικά με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, γιατί φυσικά όλοι ανησυχούμε αρκετά για τις οικονομικές επιπτώσεις», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο Breitbart News. «Φυσικά, εμείς, από την αρχή, είπαμε ότι το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικό όπλο, και ως χώρα της περιοχής ανησυχούμε πάντα πολύ για την αποσταθεροποιητική επίδραση που είχε το Ιράν, αλλά νομίζω ότι έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου πρέπει να ανησυχούμε αρκετά για τις οικονομικές επιπτώσεις αυτής της κατάστασης.»
Τι είπε για τα ενεργειακά
Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι η κατάσταση στο Ιράν και στα Στενά του Ορμούζ αποδεικνύει ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι πολύ πιο ανεξάρτητη από τον υπόλοιπο κόσμο όσον αφορά την παραγωγή ενέργειας. Σημείωσε ότι η Ελλάδα ξεκινά για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες την εξερεύνηση για φυσικό αέριο στα ύδατα ανοικτά των ακτών της, χάρη σε συμφωνίες με αμερικανικές εταιρείες όπως η Exxon-Mobil και η Chevron.
«Φυσικά, αυτό αποτελεί επίσης ένα σήμα αφύπνισης για την Ευρώπη, ώστε να είναι πολύ πιο ρεαλιστική και πρακτική όσον αφορά την ενεργειακή μας μετάβαση», δήλωσε ο πρωθυπουργός στο Breitbart News. «Επαναλαμβάνω, είμαστε υποστηρικτές τόσο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όσο και του φυσικού αερίου, οπότε έχουμε αποδείξει ότι μπορείς πράγματι να κάνεις και τα δύο, και γι' αυτό προχωρήσαμε και με το πρόγραμμα εξερεύνησής μας. Θα πραγματοποιήσουμε την πρώτη μας εξερεύνηση τα τελευταία 40 χρόνια από την Exxon και θα ακολουθήσουν και άλλες από τη Chevron. Θέλουμε λοιπόν να συμβαδίσουμε με τις αμερικανικές εταιρείες ενέργειας και βλέπουμε τις ΗΠΑ ως αξιόπιστο προμηθευτή φυσικού αερίου σε λογικές τιμές».
Απέρριψε επίσης την ιδέα ότι η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες απομακρύνονται όλο και περισσότερο λόγω του πολέμου με το Ιράν. Υποστήριξε ότι «τελικά» αυτό θα φέρει τις δύο δυνάμεις ακόμη «πιο κοντά» από πριν.
Η κρίση, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ
«Πιστεύω λοιπόν ότι αυτή η κρίση θα φέρει τελικά τις ΗΠΑ και την Ευρώπη πιο κοντά», δήλωσε ο Μητσοτάκης στο Breitbart News. «Παρά τα εμπόδια και τον θόρυβο, εξακολουθώ να πιστεύω ότι, ουσιαστικά, η διατλαντική συμμαχία —αν κοιτάξετε τι συμβαίνει αλλού, τι συμβαίνει στην Κίνα— έχει ακόμα πολλά να προσφέρει, και αν αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξισορροπηθεί με εμάς να κάνουμε περισσότερα στον τομέα της άμυνας, ας είναι. Θα είναι το σωστό πράγμα που πρέπει να κάνουμε. Το έχουμε κάνει στην Ελλάδα, αλλά το κάνουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Πιστεύω λοιπόν ότι έχουμε συνειδητοποιήσει ότι πρέπει να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη όσον αφορά τις αμυντικές μας δαπάνες και ότι πρέπει επίσης να επικεντρωθούμε στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας μας, διότι στο παρελθόν ήμασταν πρωτοπόροι στην πράσινη μετάβαση, αλλά η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί εις βάρος της κοινωνικής συνοχής, της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας μας και της ασφάλειας του εφοδιασμού».
Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις
Όσον αφορά συγκεκριμένα τις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, ο Μητσοτάκης τόνισε ότι οι δύο χώρες δεν ήταν ποτέ πιο κοντά. Ο Τραμπ έχει μιλήσει θερμά για την Ελλάδα πολλές φορές κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ πρέπει να περιμένει μια πολύ θερμή υποδοχή στην Ελλάδα και σημείωσε ότι οι Έλληνες είναι γνωστοί για τη φιλοξενία τους.
«Λοιπόν, σίγουρα να περιμένετε ότι θα περάσει καλά», είπε ο Μητσοτάκης στο Breitbart News όταν ρωτήθηκε τι πρέπει να περιμένει ο Τραμπ όταν έρθει να επισκεφθεί την Ελλάδα. «Αυτό μπορώ να το εγγυηθώ. Αλλά έχω συνεργαστεί με τον Πρόεδρο Τραμπ. Είμαι ένας από τους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες που τον γνώριζαν κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ. Γνωρίζετε λοιπόν ότι οι Έλληνες είναι πολύ περήφανοι για τη φιλοξενία μας.»
Ο Μητσοτάκης επισήμανε επίσης τους ιστορικούς δεσμούς μεταξύ της Ελλάδας και των ΗΠΑ, ενώ ανέφερε επίσης ότι ο ενεργός ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου συμβάλλει γεωπολιτικά στην προώθηση των συμφερόντων του δυτικού πολιτισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, κάτι που βοηθά, φυσικά, στην προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων.
«Το ενδιαφέρον είναι ότι φέτος γιορτάζετε τα 250 χρόνια από την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο Breitbart News. «Αλλά πρέπει να κοιτάξουμε πίσω ιστορικά. Εννοώ, οι Ιδρυτές Πατέρες εμπνεύστηκαν από Έλληνες στοχαστές και ο πόλεμος της ανεξαρτησίας μας εμπνεύστηκε από τον αγώνα σας για ελευθερία. Υπάρχει λοιπόν ένας κοινός άξονας που συνδέει την ιστορία των δύο χωρών. Μίλησα γι’ αυτό όταν απευθύνθηκα στην κοινή συνεδρίαση του Κογκρέσου. Αλλά αυτή η ιστορία αποκτά και πάλι σημασία σήμερα. Υπάρχουν λοιπόν πολύ ισχυροί δεσμοί που φυσικά μπορούν να αναπτυχθούν περαιτέρω. Η Ελλάδα είναι σήμερα μια χώρα που διαδραματίζει έναν πολύ, πολύ ενεργό ρόλο σε μια περιοχή που έχει τις δικές της προκλήσεις. Έχουμε μια στρατηγική εταιρική σχέση με το Ισραήλ, έχουμε πολύ ισχυρούς δεσμούς με όλες τις αραβικές χώρες, είμαστε το φυσικό σημείο εισόδου για το έργο IMEC στην Ευρώπη. Οπότε, και πάλι, δεν πρόκειται απλώς για τις ΗΠΑ και την Ελλάδα ως ευρωπαϊκή χώρα. Πρόκειται για μια ευρωπαϊκή χώρα που είναι σύμμαχος και ιστορικός σύμμαχος των ΗΠΑ, αλλά που μπορεί επίσης να διαδραματίσει πολύ ενεργό ρόλο σε μια περιοχή που θα πρέπει να είναι αρκετά σημαντική για τα συμφέροντα των ΗΠΑ.»
Για τις έρευνες για φυσικό αέριο
«Θα έχουμε μια πρώτη φάση εξερεύνησης», είπε ο Μητσοτάκης. «Έχουμε υπογράψει όλες τις συμβάσεις. Θα πραγματοποιηθεί τους πρώτους τρεις μήνες του 2027 — οπότε αυτό συμβαίνει. Συμβαίνει. Αυτή είναι η πρώτη εξερεύνηση σε περισσότερα από 40 χρόνια. Αν είναι επιτυχής, θα αλλάξει τα δεδομένα για την Ελλάδα και για την Ευρώπη, επειδή η Ευρώπη θα χρειαστεί φυσικό αέριο για τις επόμενες δεκαετίες. Οπότε αυτό είναι σημαντικό. Το γεγονός ότι η Chevron δραστηριοποιείται νότια της Κρήτης είναι πολύ σημαντικό γεωπολιτικά, αλλά και από ενεργειακή άποψη. Φυσικά, το γεγονός ότι αποτελούμε σημείο εισόδου για το αμερικανικό ΥΦΑ μέσω της υποδομής μας και μπορούμε να προμηθεύουμε ΥΦΑ σε όλους τους γείτονές μας μέσω του κάθετου διαδρόμου είναι ένα πολύ οραματικό έργο.
Πρόκειται για ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά προσφέρουμε την υποδομή μας ως Ελλάδα και υπάρχουν ακόμη κάποια εκκρεμή ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν όσον αφορά την τιμολόγηση. Ωστόσο, το όραμά μου είναι ότι αυτός ο διάδρομος πρέπει και μπορεί να είναι πολύ ανταγωνιστικός. Μπορούμε να προσφέρουμε ενεργειακή ασφάλεια στην Ουκρανία. Όλα αυτά σημαίνουν ότι ο ρόλος της Ελλάδας ενισχύεται σημαντικά. Όλα αυτά υπερβαίνουν τις παραδοσιακές αμυντικές συμφωνίες που είχαμε με τις ΗΠΑ. Εννοώ, όλα αυτά υπάρχουν ήδη —και εργαζόμαστε πάνω σε αυτά— αλλά επιδιώκουμε να επεκτείνουμε το χαρτοφυλάκιο, εξετάζοντας την κατασκευή μεγάλων κέντρων δεδομένων, εξετάζοντας τη συνεργασία με τους μεγάλους hyper scalers που είναι ήδη όλοι ενεργοί στην Ελλάδα. Επομένως, εξακολουθώ να βλέπω μεγάλο δυναμικό σε αυτή τη σχέση. Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό εδώ και πολύ καιρό, και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε».
Κλειδί ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης
Επιπλέον, ο Μητσοτάκης πρόσθεσε ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει τη σαφή πιθανότητα να βοηθήσει στην προώθηση ενός έργου που ενδιαφέρει βαθιά την Ελλάδα: τον IMEC, ή Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης, έναν εμπορικό διάδρομο. Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τον IMEC μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 ήταν η επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των αραβικών κρατών του Κόλπου και του Ισραήλ λόγω της κατάστασης στη Γάζα. Ωστόσο, δεδομένου ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει εκτοξεύσει πυραύλους κατά των αραβικών κρατών του Κόλπου αδιακρίτως — έχει εκτοξεύσει πυραύλους κατά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και άλλων — αυτό που έχει συμβεί είναι ότι τα κράτη του Κόλπου ενδέχεται να πλησιάσουν ξανά προς την κατεύθυνση της εξομάλυνσης των σχέσεων με το Ισραήλ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε επίσης ότι, για να συμβεί αυτό, η συμφωνία για τη Γάζα πρέπει να προχωρήσει και να συνεχίσει να επιλύει την κατάσταση εκεί.
«Για να γίνει αυτό, χρειαζόμαστε επίσης να προχωρήσει το σχέδιο για τη Γάζα και τελικά πρέπει να αντιμετωπίσουμε το παλαιστινιακό ζήτημα», δήλωσε ο Μητσοτάκης στο Breitbart News. «Είμαστε υποστηρικτές μιας λύσης δύο κρατών. Έχουμε ασκήσει κριτική στο Ισραήλ και είμαστε στρατηγικοί εταίροι με το Ισραήλ. Έχουμε ασκήσει κριτική στο Ισραήλ όσον αφορά τον Λίβανο. Είμαστε ευχαριστημένοι για το γεγονός ότι υπάρχει κατάπαυση του πυρός. Προσφέραμε τις υπηρεσίες μας ως μεσολαβητές ή ως χώρο συνάντησης για αυτές τις χώρες, επειδή έχουμε την εμπιστοσύνη των Λιβανέζων, των Παλαιστινίων και των Ισραηλινών. Δεν υπάρχουν πολλές χώρες που μπορούν να το ισχυριστούν αυτό, ενώ έχουμε επίσης την εμπιστοσύνη όλων των αραβικών χωρών. Όσον αφορά τη Γάζα, πρέπει να προχωρήσουμε από το στάδιο ένα στο στάδιο δύο και, ελπίζουμε, στο στάδιο τρία — και θα μπορούσαμε να διαδραματίσουμε κάποιο ρόλο».
