Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε επενδύσει πολιτικά στη συμμαχία με τον Ντόναλντ Τραμπ, ελπίζοντας ότι ο κοινός πόλεμος τους κατά του Ιράν θα ανέτρεπε το καθεστώς της Τεχεράνης και θα ενίσχυε τη θέση του ενόψει των εκλογών στο Ισραήλ. 

Αντί γι’ αυτό, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ βρίσκεται πλέον σε τροχιά σύγκρουσης με τον Αμερικανό πρόεδρο. Ο Τραμπ επιχειρεί να απεμπλακεί από τον πόλεμο, οι στόχοι και των δύο δεν έχουν επιτευχθεί και οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο έχουν ουσιαστικά παγώσει.

«Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν είναι φρικτή για το Ισραήλ» λέει ανώτερος αξιωματούχος

Παρότι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι αποφεύγουν τις δημόσιες αντιπαραθέσεις για να μην προκαλέσουν τον στενότερο σύμμαχό τους, στις ιδιωτικές συνομιλίες τους εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια. Ένας ανώτερος αξιωματούχος χαρακτήρισε την προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν «φρικτή για το Ισραήλ», επισημαίνοντας ότι αυτή είναι η κοινή άποψη από τον πρωθυπουργό έως τον αρχηγό του γενικού επιτελείου στρατού.

Δράμα: Έρευνα για τις συνεδρίες με ψυχολόγο που είχε κάνει ο αστυνομικός πριν την τραγωδία

Η Ουάσινγκτον αναφέρει ότι μέσα στις επόμενες 60 ημέρες, μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, θα διαπραγματευθεί τους όρους της τελικής συμφωνίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ισραήλ, κυρίως για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Οι διαπραγματεύσεις μπορεί να καθυστερήσουν

Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η περίοδος των διαπραγματεύσεων μπορεί να παραταθεί, καθυστερώντας ενδεχόμενη στρατιωτική δράση. Ο Νετανιάχου και ο Τραμπ έχουν συγκρουστεί επανειλημμένα για το ζήτημα των επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ, καθώς το Ιράν θέτει τον περιορισμό τους ως προϋπόθεση για τη συμφωνία.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, κατά τηλεφωνική επικοινωνία στις αρχές του μήνα, ο Τραμπ φέρεται να χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «γ…μενο τρελό» και να του ζήτησε να μην πλήξει τη Βηρυτό. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ανέστειλε προσωρινά τα πλήγματα, όμως λίγες ημέρες αργότερα ο στρατός επιτέθηκε στα νότια προάστια της πόλης, προκαλώντας την οργή της Τεχεράνης και την επίπληξη του Αμερικανού προέδρου.

Λίγο πριν από την ανακοίνωση της προκαταρκτικής συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, το Ισραήλ εξαπέλυσε νέα επίθεση στη Βηρυτό, απαντώντας σε ρουκέτες από τον Λίβανο. Ο Τραμπ υποβάθμισε το περιστατικό, χαρακτηρίζοντας τα πυρά «μικρά και ασήμαντα».

Η συμφωνία και οι αντιδράσεις στο Ισραήλ

Με τις εκλογές να πλησιάζουν και τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν πτώση της δημοτικότητάς του, ο Νετανιάχου φαίνεται διατεθειμένος να αψηφήσει τον Τραμπ. Η ισραηλινή κοινή γνώμη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στη δέσμευση του Αμερικανού προέδρου για την ασφάλεια του Ισραήλ.

«Αυτή είναι μια έντονη στιγμή διάστασης συμφερόντων», σχολιάζει ο Νταν Σαπίρο, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ. Ο ίδιος εκτιμά ότι ο Νετανιάχου θα αποφύγει ανοιχτή ρήξη, αλλά θα καταστήσει σαφές πως το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία.

Το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ–Ιράν αναμένεται να υπογραφεί στη Γενεύη, με μεσολαβητή το Πακιστάν. Σύμφωνα με πληροφορίες, προβλέπει τον πλήρη τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων, περιλαμβανομένων εκείνων στον Λίβανο.

Σε επ’ αόριστον αργία από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας ο Μητροπολίτης Πτολεμαΐδος

Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς δήλωσε ότι τα στρατεύματα θα παραμείνουν «επ’ αόριστον» στις ζώνες ασφαλείας σε Λίβανο, Συρία και Γάζα, προκειμένου να εξουδετερώσουν απειλές από ένοπλες ομάδες. «Εάν το Ιράν επιτεθεί στο Ισραήλ λόγω των γεγονότων στον Λίβανο, θα του επιτεθούμε με όλη μας τη δύναμη», προειδοποίησε.

Η πολιτική διάσταση για τον Νετανιάχου

Η προκαταρκτική συμφωνία προβλέπει το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και ένα διάστημα 60 ημερών για περαιτέρω διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, ζητήματα όπως το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν ή η υποστήριξή του προς ένοπλες οργανώσεις δεν φαίνεται να περιλαμβάνονται.

Τρεις Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η περίοδος των διαπραγματεύσεων μπορεί να επεκταθεί στις 90 ημέρες, κάτι που θα διατηρήσει τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή. Δύο άλλοι παραδέχθηκαν ότι το Ισραήλ αιφνιδιάστηκε από την ανακοίνωση Τραμπ για επικείμενη συμφωνία, χωρίς να έχει καταφέρει να επηρεάσει ουσιαστικά τις συνομιλίες.

Ο Νετανιάχου, που έχει έρθει στο παρελθόν σε ρήξη με τις κυβερνήσεις Ομπάμα και Μπάιντεν, είχε παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον μόνο ικανό να διαχειριστεί τον Τραμπ. Κατά την πρώτη θητεία του Ρεπουμπλικάνου, το Ισραήλ πέτυχε σημαντικές κινήσεις, όπως τη μεταφορά της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ και τις «Συμφωνίες του Αβραάμ».

«El Money»: Ο διπλωμάτης που φέρεται να συντόνιζε τις επιθέσεις κατά του Στάρμερ

Ωστόσο, η νέα συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν υπονομεύει αυτή την εικόνα. «Δεν θα μπορέσει να πείσει το ισραηλινό κοινό», δηλώνει ο πολιτικός επιστήμονας Τζόναθαν Ράινχολντ, προσθέτοντας ότι ο Νετανιάχου ίσως ελπίζει σε αποτυχία των συνομιλιών και επανέναρξη του πολέμου.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Israel Democracy Institute, μόλις το 41% των Εβραίων Ισραηλινών θεωρεί ότι η ασφάλεια της χώρας αποτελεί προτεραιότητα για τον Τραμπ, έναντι 64% τον Μάρτιο.

Ο υπουργός Ενέργειας Έλι Κόεν προειδοποίησε ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να δράσει μόνο του αν το Ιράν επαναφέρει τα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα, αν και εκτίμησε ότι κάτι τέτοιο είναι απίθανο κατά τη διάρκεια της θητείας του Τραμπ. «Εάν το Ιράν προσπαθήσει να ανανεώσει τα πυρηνικά και βαλλιστικά πυραυλικά του προγράμματα, θα είμαστε εκεί και θα δράσουμε», τόνισε.