Σε μια κρίσιμη και εξαιρετικά επικίνδυνη καμπή εισέρχεται το κουρδικό ζήτημα, καθώς η τουρκική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, φαίνεται αποφασισμένη να προχωρήσει στην τελική και πιο σκληρή φάση του σχεδιασμού της για την εξουδετέρωση των κουρδικών δυνάμεων.
Με φόντο τις συνεχιζόμενες και ραγδαία κλιμακούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βόρεια Συρία, η Άγκυρα αυξάνει κατακόρυφα την πίεση, εφαρμόζοντας ένα δόγμα «ολικής επίθεσης» που εκτείνεται από τα πεδία των μαχών μέχρι την πολιτική σκηνή στο εσωτερικό της Τουρκίας. Διπλωματικοί αναλυτές κάνουν λόγο για μια συντονισμένη στρατηγική «στραγγαλισμού», η οποία εκμεταλλεύεται αριστοτεχνικά το ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον και την αλλαγή στάσης των μεγάλων δυνάμεων στην περιοχή.
Ο πόλεμος των Drones και η καταστροφή υποδομών
Στο στρατιωτικό πεδίο, η κατάσταση μυρίζει κυριολεκτικά μπαρούτι. Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις (TSK), σε στενή συνεργασία με την ΜΙΤ (Τουρκικές Μυστικές Υπηρεσίες), έχουν εξαπολύσει ένα νέο, σαρωτικό κύμα στοχευμένων επιθέσεων κατά θέσεων του YPG/PKK. Η ειδοποιός διαφορά σε σχέση με το παρελθόν είναι η μαζική και συστηματική χρήση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών Bayraktar TB2 και Akinci, τα οποία χτυπούν πλέον όχι μόνο στρατιωτικούς στόχους, αλλά και κρίσιμες υποδομές διαβίωσης.
Αναφορές από την περιοχή κάνουν λόγο για βομβαρδισμούς σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας, εγκαταστάσεις ύδρευσης και πετρελαϊκές υποδομές που ελέγχονται από την Αυτόνομη Διοίκηση της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας.
Στόχος της Άγκυρας είναι η πλήρης αποκοπή των πόρων και των γραμμών ανεφοδιασμού των Κούρδων, καθώς και η δημιουργία συνθηκών αβίωτης διαβίωσης που θα οδηγήσουν σε πληθυσμιακή αποψίλωση. Στρατιωτικές πηγές επισημαίνουν ότι η Τουρκία προετοιμάζει το έδαφος για μια πιθανή νέα χερσαία εισβολή, με το πρόσχημα της εξάλειψης της «τρομοκρατικής απειλής», επιδιώκοντας να δημιουργήσει μια ενιαία «ζώνη ασφαλείας» βάθους 30 χιλιομέτρων, καθαρισμένη από κουρδικά στοιχεία.
Ιράν: Το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln κινείται με πλήρη ταχύτητα προς Μ. Ανατολή
Το «παράθυρο ευκαιρίας» και η στάση των Μεγάλων
Η χρονική συγκυρία που επιλέγει η τουρκική ηγεσία δεν είναι καθόλου τυχαία. Με τη Ρωσία να έχει στρέψει την προσοχή της και τους πόρους της στο μέτωπο της Ουκρανίας και τις ΗΠΑ να βρίσκονται σε φάση εσωστρέφειας και πιθανής στρατηγικής αναδίπλωσης (υπό το φως των πολιτικών εξελίξεων στην Ουάσιγκτον), ο Ερντογάν διαβλέπει ένα μοναδικό παράθυρο ευκαιρίας.
Η εκτίμηση της Άγκυρας είναι ότι η διεθνής κοινότητα, κουρασμένη από τις πολλαπλές κρίσεις, δεν θα προβάλλει σθεναρή αντίσταση σε μια νέα τουρκική επιχείρηση, αρκεί αυτή να μην απειλήσει άμεσα τα αμερικανικά στρατεύματα που παραμένουν στην περιοχή. Η Τουρκία παίζει το χαρτί του «απαραίτητου εταίρου» στο ΝΑΤΟ, εκβιάζοντας ουσιαστικά τη σιωπή της Δύσης απέναντι στις επιθέσεις της, παρουσιάζοντάς τες ως ζήτημα εθνικής ασφαλείας και επιβίωσης.
Πολιτικός διωγμός και εσωτερική πόλωση
Ωστόσο, η πίεση δεν περιορίζεται μόνο έξω από τα σύνορα. Η στρατιωτική κινητοποίηση λειτουργεί ως ο τέλειος μοχλός για την άσκηση πίεσης και στην εσωτερική πολιτική σκακιέρα της Τουρκίας. Η κυβέρνηση του AKP, χρησιμοποιώντας την εθνικιστική ρητορική περί «επιβίωσης του κράτους» (beka), σφίγγει τον κλοιό γύρω από το φιλοκουρδικό πολιτικό στοιχείο. Οι συλλήψεις στελεχών, η φίμωση αντιφρονούντων και οι απειλές για νομικές κυρώσεις κατά κομμάτων της αντιπολίτευσης βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη.
Ασταμάτητος ο Τραμπ με το θέμα της Γροιλανδίας - Χρησιμοποιεί AI και τρολάρει τους Ευρωπαίους ηγέτες με δύο εικόνες
Η στρατηγική είναι σαφής. Η ταύτιση κάθε κουρδικής πολιτικής φωνής με την «τρομοκρατία» του PKK. Με τον τρόπο αυτό, ο Ερντογάν επιδιώκει να αποδυναμώσει την αντιπολίτευση, να διασπάσει τυχόν συμμαχίες και να συσπειρώσει τη συντηρητική και εθνικιστική εκλογική βάση γύρω από το πρόσωπό του, παρουσιάζοντας εαυτόν ως τον μοναδικό εγγυητή της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας.
Ο κίνδυνος της περιφερειακής ανάφλεξης
Παρ' όλα αυτά, το παιχνίδι που παίζει η Άγκυρα είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Η περαιτέρω αποσταθεροποίηση της Βόρειας Συρίας ενδέχεται να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. Υπάρχει ορατός κίνδυνος αναζωπύρωσης των πυρήνων του ISIS, καθώς οι κουρδικές δυνάμεις που φυλάσσουν τα στρατόπεδα κράτησης τζιχαντιστών θα αναγκαστούν να μετακινηθούν προς το μέτωπο για να αντιμετωπίσουν την τουρκική επίθεση.
Επιπλέον, η ανθρωπιστική κρίση που θα προκληθεί από μια νέα σύρραξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα προσφυγικά κύματα προς την Τουρκία και κατ' επέκταση προς την Ευρώπη, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο αστάθειας. Η Τουρκία φαίνεται να αδιαφορεί για τις παράπλευρες απώλειες, ποντάροντας στη στρατιωτική της υπεροχή, ωστόσο η ιστορία έχει δείξει ότι στη Μέση Ανατολή οι «εύκολες νίκες» συχνά μετατρέπονται σε μακροχρόνιους βάλτους.
