Η εικόνα ισχύος που επιχείρησε να οικοδομήσει η Μόσχα τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει πλέον εμφανή σημάδια φθοράς. Ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται με πρωτοβουλία και επιμονή της ρωσικής πλευράς, σε άλλα διεθνή μέτωπα οι εξελίξεις δεν εξελίσσονται υπέρ του Κρεμλίνου. Συμμαχίες που προβάλλονταν ως σταθερές και στρατηγικές δείχνουν να αποδυναμώνονται ή να καταρρέουν, προκαλώντας ερωτήματα για το πραγματικό εύρος της ρωσικής επιρροής.
Συμμαχίες που δοκιμάζονται
Σύμφωνα με αναλύσεις που φιλοξενούνται στον διεθνή τύπο Politico , ο Ρώσος πρόεδρος δεν κατάφερε να προστατεύσει κρίσιμους εταίρους της Μόσχας σε περιοχές εκτός Ευρώπης. Η Βενεζουέλα και το Ιράν αναφέρονται ως χαρακτηριστικά παραδείγματα κρατών όπου τα φιλορωσικά καθεστώτα βρέθηκαν αντιμέτωπα με σοβαρές ανατροπές ή αποσταθεροποίηση. Παράλληλα, στη Συρία, ένας ακόμη σύμμαχος της Ρωσίας, ο Μπασάρ αλ Ασαντ, ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024, γεγονός που προστέθηκε στη λίστα των απωλειών.
Το Politico επισημαίνει ότι το παγκόσμιο δίκτυο συμμάχων που οικοδομήθηκε επί δύο δεκαετίες εμφανίζει πλέον ρωγμές. Η αποδυνάμωση αυτή δεν περιορίζεται σε μία μόνο περιοχή, αλλά εκτείνεται σε διαφορετικά γεωπολιτικά μέτωπα, υπονομεύοντας τη συνολική εικόνα ισχύος της Μόσχας.
Από τις τελετές στη φυλακή
Η αντίθεση των εξελίξεων είναι ενδεικτική. Ο Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος συμμετείχε μόλις τον περασμένο Μάιο στις εκδηλώσεις για την Ημέρα της Νίκης στη Μόσχα, βρίσκεται πλέον φυλακισμένος στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου δικάζεται με βαριές κατηγορίες. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει το διεθνές περιβάλλον για πρόσωπα και καθεστώτα που θεωρούνταν μέχρι πρότινος ασφαλή.
Το Ιράν και τα όρια της συνεργασίας
Ανάλογα αβέβαιη εμφανίζεται και η κατάσταση στο Ιράν. Πριν από έναν χρόνο, η Μόσχα είχε υπογράψει 20ετή συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με την Τεχεράνη. Σήμερα, το ιρανικό καθεστώς δοκιμάζεται από εσωτερικές πιέσεις και διαδηλώσεις, ενώ η στάση της Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο πιο ενεργής εμπλοκής. Το Ιράν, το οποίο είχε προμηθεύσει τη Ρωσία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη για την εκστρατεία στην Ουκρανία, δεν φαίνεται πλέον να προσφέρει την ίδια αίσθηση σταθερότητας στη ρωσική στρατηγική.
Ήταν ποτέ πραγματικές συμμαχίες
Ορισμένοι αναλυτές αμφισβητούν εξαρχής τη φύση αυτών των σχέσεων. Όπως επισημαίνεται, ούτε η Βενεζουέλα ούτε το Ιράν αποτελούσαν ποτέ τμήμα μιας ρωσικής αυτοκρατορικής δομής. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η Μόσχα είχε ανάγκη να δείξει ότι δεν είναι απομονωμένη διεθνώς. Κατά την άποψη αυτή, η εικόνα συμμαχιών εξυπηρετούσε περισσότερο επικοινωνιακούς και προπαγανδιστικούς σκοπούς παρά μια βαθιά και θεσμική σύμπραξη.
Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνεται ότι Ρωσία και Ιράν λειτουργούν ως στρατηγικοί εταίροι εξ ανάγκης, επειδή οι επιλογές τους είναι περιορισμένες και όχι επειδή μοιράζονται μακροπρόθεσμο κοινό όραμα.
Ο πόλεμος που βαραίνει τη Μόσχα
Παρά τις απώλειες συμμάχων, υπάρχουν φωνές που υποστηρίζουν ότι το Κρεμλίνο έχει μετατοπίσει το κέντρο βάρους των προτεραιοτήτων του στην Ουκρανία. Ωστόσο, ακόμη και εκεί, τα δεδομένα δεν είναι ενθαρρυντικά. Η επιχείρηση που αναμενόταν να διαρκέσει λίγες ημέρες έχει εξελιχθεί σε πολυετή πόλεμο φθοράς. Η Ρωσία έχει καταλάβει μόνο περιορισμένα εδάφη, πληρώνοντας βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες απώλειες και οικονομικές κυρώσεις.
Χαρακτηριστικό είναι ότι πρόσφατα εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες στο Μπέλγκοροντ έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα έπειτα από ουκρανική πυραυλική επίθεση, ενώ ακολούθησε και η κατάσχεση ρωσικού τάνκερ στον βόρειο Ατλαντικό από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι, παρά τη ρητορική ισχύος, η Μόσχα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σταδιακή απώλεια γεωπολιτικών στηριγμάτων, την ώρα που το βάρος του πολέμου συνεχίζει να συσσωρεύεται.
