Το ζήτημα της εμπλοκής της Γαλλίας και των διπλωματικών κινήσεων γύρω από το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου (Great Sea Interconnector - GSI) αποτελεί αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η τουρκική υποστηρίζει ότι η Άγκυρα απέτρεψε έρευνες γαλλικού πλοίου στην Ανατολική Μεσόγειο επικαλούμενη δήθεν την υφαλοκρηπίδα της, ενώ παρουσιάζει με δικό της τρόπο την στάση της Τουρκίας ως προσηλωμένη στη διπλωματία και υποστηρίζει ότι η Αθήνα προσπάθησε να εμπλέξει τη Γαλλία σε μια διμερή διαμάχη.
Πρόκειται για φανταστική αξιολιόγηση της κατάστασης, για να " ταιστεί" το τουρκικό πόπολο, και τίποτε άλλο. Η Τουρκία δεν πέτυχε προς το παόν αυτό που επεδίωκε, δηλαδή την έμμεση αναγνώριση των θαλάσσιων διεκδικήσεών της και τη νομιμοποίηση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά αυτό πιθανόν να το επιδιώξει τις επόμενες ημέρες πάιζοντας ένα βρώμικο παιχνίδι εφησυχασμού της Ελλάδος.
Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος: «Σε αυτά τα ελληνικά μέρη έρχεται μεγάλος σεισμός...» (βίντεο)
Η χώρα μας εξέδωσε ( 5 και 6 Νοεμβρίου) NAVTEX για τη διεξαγωγή ερευνών από το γαλλικής σημαίας Abeille Marengo, στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου. Η σχετική αναγγελία φέρεται να έχει ισχύ μέχρι τον Μάρτιο του 2027.
Η Τουρκία απάντησε στις 6 Νοεμβρίου με δική της αναγγελία, υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και χαρακτηρίζοντας άκυρη την ελληνική NAVTEX.
Το ίδιο βράδυ, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι οι αναγγελίες Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας δεν έχουν ισχύ κατά την τουρκική θέση, προσθέτοντας ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία εξασφάλισης της συναίνεσης της Άγκυρας για τις δραστηριότητες που προγραμματίζονταν στην επίμαχη περιοχή.
Οι Τούρκοι δεν μπορούν να χωνέψουν με τίποτα ότι η αρμοδιότητα αδειοδότησης των συγκεκριμένων εργασιών ανήκει αποκλειστικά στην Ελλάδα, και αυτό αποκρύπτει το τι ετοιμάζουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μεγάλη σημασία δίνει η τουρκική εφημερίδα στην συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 5 Νοεμβρίου μεταξύ του Τούρκου υφυπουργού Εξωτερικών Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι και της πρέσβειρας της Γαλλίας στην Άγκυρα, Ιζαμπέλ Ντιμόν.
Η συνάντηση προκάλεσε αντιδράσεις στην χώρα μας , με δημοσιεύματα να θέτουν ερωτήματα για τον ρόλο του Παρισιού και το κατά πόσον η γαλλική πλευρά ενημέρωσε την Άγκυρα για τις προγραμματισμένες δραστηριότητες.
Πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα ζητούν επίσημες εξηγήσεις από την κυβέρνηση. Το επιχείρημα αυτής της πλευράς είναι ότι η κίνηση της Γαλλίας να συζητήσει ή να ενημερώσει την Άγκυρα για αδειοδοτήσεις ενδέχεται να νομιμοποιεί τις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και να υποσκάπτει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου, παρά το γεγονός ότι οι δύο χώρες χρηματοδοτούν το έργο.
Τα Τουρκικά ΜΜΜ "χτυπιούνται" ότι το Παρίσι ενημέρωσε εγγράφως την Τουρκία για το καλώδιο GSI
Από την άλλη πλευρά, διεθνολόγοι και κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα επισημαίνουν ότι η γαλλική εμπλοκή λειτουργεί ως ισχυρή γεωπολιτική ασπίδα για το έργο. Όπως αναφέρουν αναλυτές (π.χ. ο Κ. Φίλης), η όποια τακτική προσέγγιση ή επικοινωνία του Παρισιού με την Άγκυρα δεν θέτει σε κίνδυνο τη διασύνδεση, καθώς οι γαλλοτουρκικές σχέσεις στον αμυντικό τομέα παραμένουν σε επίπεδο αμοιβαίας δυσπιστίας.
Η ενημέρωση για τις κινήσεις του πλοίου υπό γαλλική σημαία ερμηνεύεται από ορισμένους ως μια τυπική διπλωματική διαδικασία αποφυγής πεδίου έντασης στη θάλασσα.
Το βασικό επιχείρημα κομμάτων όπως η Νέα Αριστερά και η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) είναι ότι η «ενημέρωση» υπό το καθεστώς τουρκικών απειλών (αντι-NAVTEX) ισοδυναμεί στην πράξη με «αίτημα για άδεια».
Φορείς της αντιπολίτευσης τονίζουν ότι όταν ένας στενός σύμμαχος (Γαλλία) απευθύνεται στην Τουρκία για περιοχές που άπτονται της ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας, αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο διπλωματικό προηγούμενο, νομιμοποιώντας το παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο.
Υπογραμμίζεται η οξύμωρη συνθήκη όπου η Αθήνα και η Λευκωσία χρηματοδοτούν ένα έργο ζωτικής σημασίας, αλλά η διαχείριση των γεωπολιτικών του ρίσκων αφήνεται σε τρίτους ( Γαλλία), οι οποίοι επιλέγουν να συνομιλήσουν με την Άγκυρα.
Σύμφωνα με αναλύσεις που υποστηρίζουν την κυβερνητική γραμμή, η κίνηση του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών αποτελεί στοχευμένη διπλωματική ενέργεια. Η ενημέρωση των παράκτιων κρατών για πόντιση καλωδίων σε διεθνή ύδατα αποτελεί τυπική διεθνή πρακτική (υποχρέωση καλής πίστης) βάσει του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS).
Με την κίνηση αυτή, η Γαλλία στερεί από την Τουρκία οποιοδήποτε νομικό ή πολιτικό πρόσχημα για την πρόκληση τεχνητής έντασης ή στρατιωτικής κλιμάκωσης στο πεδίο.
Όπως προκύπτει από δημοσιεύματα του τουρκικού τύπου (π.χ. Hürriyet), η Άγκυρα δεν θεωρεί ότι «κέρδισε» κάτι, καθώς το τουρκικό ΥΠΕΞ δήλωσε ότι «δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία συναίνεσης», δείχνοντας ότι οι γαλλικές πρωτοβουλίες δεν ικανοποίησαν τις αναθεωρητικές απαιτήσεις της Τουρκίας.
Η ουσία της διαφωνίας έγκειται στο αν η γαλλική πρωτοβουλία συνιστά υποχώρηση έναντι της τουρκικής πίεσης ή τακτική εξουδετέρωσης των τουρκικών προσχημάτων προκειμένου το έργο του Great Sea Interconnector (GSI) να προχωρήσει απρόσκοπτα.
Η ουσία όμως δεν είναι ούτε εκεί αλλά στο τι θα πράξει η Τουρκία μόλις εξέλθει το γαλλικό πλοίο και φτάσει στην Ανατολική Μεσόγειο, ακυρώνοντας στην πράξη το Τουρκολιβυκό μνημόνιο, κάτι που μπορεί να ρίξει ακόμα και την κυβέρνηση Ερντογάν, με την κατηγορία της εθνικής προδοσίας.
