Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν χειμώνα που απειλεί να εξελιχθεί σε πραγματικό ενεργειακό δράμα. Οι διεθνείς αγορές σείονται, τα αποθέματα αδειάζουν επικίνδυνα και το μείγμα γεωπολιτικής έντασης με περιορισμένες ροές ενέργειας δημιουργεί συνθήκες εκρηκτικές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Στην Ελλάδα η κατάσταση έχει ήδη ξεφύγει. Η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει παγιωθεί πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, συνθλίβοντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Την ίδια στιγμή, η Goldman Sachs κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο μπορεί να χρειαστεί να εκτιναχθεί πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Δεκέμβριο, ώστε η ήπειρος να προσελκύσει αρκετά φορτία LNG και να αποφύγει την κατάρρευση των αποθεμάτων μέσα στον χειμώνα.

Σοκ από τη Λαγκάρντ! "Έρχεται τεράστιο κύμα ακρίβειας"-Εκτοξεύτηκαν βενζίνη, ντίζελ

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η συνεχιζόμενη ένταση ΗΠΑ – Ιράν και οι σοβαρές διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ. Μία από τις ζωτικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη υπολειτουργεί, πυροδοτώντας ανελέητο ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για τα λιγοστά διαθέσιμα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η Ευρώπη προσπαθεί απεγνωσμένα να γεμίσει τις αποθήκες πριν από την περίοδο υψηλής ζήτησης. Στην Ελλάδα, όμως, η πίεση έχει ήδη φτάσει στις αντλίες.

Ακόμη και η πρόσφατη άνοδος των ευρωπαϊκών τιμών δεν αρκεί, σύμφωνα με τη Goldman Sachs, για να τραβήξει στην Ευρώπη τις απαραίτητες ποσότητες LNG από την Ασία, εφόσον οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή συνεχιστούν και μέσα στο 2027.

Τα συμβόλαια TTF στην Ολλανδία ξεπέρασαν τα 65 ευρώ/MWh την προηγούμενη εβδομάδα, αγγίζοντας υψηλό πέντε μηνών. Οι αναλύτριες της τράπεζας, Samantha Dart και Laura Cyr, είναι κατηγορηματικές: τα σημερινά επίπεδα δεν επαρκούν για να περάσει η Ευρώπη τον χειμώνα με αξιοπρεπή αποθέματα.

Με τους τρέχοντες ρυθμούς, οι αποθήκες στη βορειοδυτική Ευρώπη αναμένεται να κλείσουν τον Αύγουστο γεμάτες μόλις κατά περίπου 51% — 3,4 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το βασικό σενάριο. «Στα σημερινά επίπεδα, οι τιμές δεν θα είναι αρκετές ώστε η Ευρώπη να διαχειριστεί τα αποθέματά της κατά τη διάρκεια του χειμώνα», τονίζουν.

Σε σενάριο αργής αποκατάστασης των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή μέσα στο 2027, το συμβόλαιο TTF για τον Δεκέμβριο του 2026 εκτιμάται ότι θα χρειαστεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ/MWh — υπερδιπλάσιο από το βασικό σενάριο των 50 ευρώ που διατηρεί η τράπεζα

Η ανελέητη μάχη Ευρώπης – Ασίας για το LNG

Η δραματική μείωση των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει συρρικνώσει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη πρέπει να αναπληρώσει τα αποθέματά της. Η αποθήκευση γίνεται παραδοσιακά το καλοκαίρι, όταν η κατανάλωση είναι χαμηλή. Φέτος, όμως, η διαδικασία καθυστερεί επικίνδυνα. Αποτέλεσμα; Η Ευρώπη αναγκάζεται να πληρώσει ακριβότερα για να εκτρέψει φορτία LNG από τις ασιατικές αγορές προς τα δικά της λιμάνια.

Μια πιθανή ανάσα θα μπορούσε να έρθει από τον καιρό. Η Goldman Sachs βασίζει το κεντρικό της σενάριο σε έναν χειμώνα με μέσες θερμοκρασίες. Ωστόσο, έκθεση της Rystad Energy προειδοποιεί ότι ένα ισχυρό φαινόμενο El Niño, που θα ανέβαζε τη θερμοκρασία κατά τουλάχιστον 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο, θα μπορούσε να περιορίσει αισθητά τη ζήτηση.

Στην Ελλάδα η βενζίνη έχει ήδη «κάψει» τα 2 ευρώ

Η διεθνής πίεση έχει ήδη χτυπήσει με σφοδρότητα την ελληνική καθημερινότητα. Η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει εδραιωθεί πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, επιβαρύνοντας βαριά κάθε οικογένεια και αναγκάζοντας πολλούς να κόψουν δραστικά τις μετακινήσεις τους.Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης για την προηγούμενη εβδομάδα, η μέση πανελλαδική τιμή διαμορφώθηκε περίπου στα 2,015 ευρώ ανά λίτρο. Στα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές η κατάσταση είναι ακόμη πιο ζοφερή: οι τιμές ανεβαίνουν αισθητά και σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν ακόμη και τα 2,50 ευρώ το λίτρο.

Ο πρώην πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Καυσίμων, Γιώργος Ασμάτογλου, αποδίδει τις ανατιμήσεις στο προηγούμενο ράλι του πετρελαίου. Η τιμή του βαρελιού είχε κινηθεί από τα 88 δολάρια προς τα 92 και στη συνέχεια έως τα 94 δολάρια — μια άνοδος που χρειάζεται χρόνο για να περάσει πλήρως στην ελληνική αγορά.

Οι οδηγοί κόβουν τις μετακινήσεις – Τα δημόσια έσοδα δείχνουν την πίεση

Η παραμονή των τιμών σε αυτά τα ύψη αλλάζει πλέον τις συνήθειες. Πολλοί οδηγοί έχουν περιορίσει τις μετακινήσεις τους, κάτι που αποτυπώνεται στις πωλήσεις καυσίμων. Όλο και περισσότεροι στρέφονται στα μέσα μαζικής μεταφοράς ή σε άλλες λύσεις για να γλιτώσουν κόστος.

Η πτώση της κατανάλωσης φαίνεται και στα δημόσια έσοδα: τα έσοδα από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης μειώνονται λόγω μικρότερων ποσοτήτων, ενώ τα έσοδα από τον ΦΠΑ αυξάνονται, καθώς υπολογίζονται πάνω στην υψηλότερη τελική τιμή.

Ο επόμενος μεγάλος φόβος: Το πετρέλαιο θέρμανσης

Το κρίσιμο ερώτημα αφορά πλέον τον χειμώνα που πλησιάζει. Με το πετρέλαιο κίνησης να παραμένει σε υψηλά επίπεδα και τις γεωπολιτικές εξελίξεις να συνεχίζουν να ταράζουν τις αγορές, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.Για τα ελληνικά νοικοκυριά το βάρος απειλεί να γίνει διπλό και ασήκωτο: από τη μία το ακριβό κόστος μετακίνησης και από την άλλη οι πιθανές νέες ανατιμήσεις στη θέρμανση.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο η εξίσωση παραμένει εξίσου επικίνδυνη. Αν η ροή LNG από τη Μέση Ανατολή δεν αποκατασταθεί γρήγορα και ο χειμώνας αποδειχθεί βαρύς, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο, ακόμη πιο σφοδρό ενεργειακό ράλι.