Η Κύπρος περιλαμβάνεται μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ στα οποία καταγράφηκαν κυβερνοεπιθέσεις που αποδόθηκαν από τα κράτη μέλη σε δραστηριότητες συνδεόμενες με τη Ρωσία, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EPRS) για τον υβριδικό πόλεμο, το οποίο δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα.
Σύμφωνα με την EPRS, τον Ιούλιο του 2026 τα κράτη μέλη της ΕΕ καταδίκασαν κακόβουλες κυβερνοδραστηριότητες της Ρωσίας, οι οποίες περιλάμβαναν κρατικούς και μη κρατικούς παράγοντες, από υπηρεσίες πληροφοριών μέχρι κυβερνοεγκληματικές ομάδες, ακτιβιστές του κυβερνοχώρου και ιδιωτικές εταιρείες.
Το ενημερωτικό σημείωμα αναφέρει ότι μεταξύ των χωρών στις οποίες είχαν καταγραφεί διεισδύσεις σε κυβερνητικά δίκτυα ή ενέργειες δολιοφθοράς κατά κρίσιμων υποδομών ήταν η Κύπρος, η Γαλλία, η Γερμανία, η Πολωνία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Σλοβακία, η Ρουμανία και η Φινλανδία.
Η EPRS σημειώνει ότι ο κυβερνοχώρος χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ως μέσο υβριδικών δραστηριοτήτων, καθώς κυβερνοεπιθέσεις μπορούν να διαταράξουν κρίσιμες υποδομές και βασικές υπηρεσίες, να χρησιμοποιηθούν για κατασκοπεία ή χειραγώγηση πληροφοριών και να επηρεάσουν στρατιωτικά συστήματα διοίκησης και επικοινωνιών.
Αυξανόμενες υβριδικές απειλές στην Ευρώπη
Σύμφωνα με την EPRS, το περιβάλλον ασφαλείας στην Ευρώπη γίνεται πιο ασταθές, καθώς χρησιμοποιείται ένα ευρύτερο φάσμα ενεργειών που παραμένουν κάτω από το όριο της ένοπλης σύγκρουσης, εκμεταλλεύονται υφιστάμενες αδυναμίες και επιβαρύνουν οικονομικά και επιχειρησιακά τα ευρωπαϊκά συστήματα άμυνας.
Το ενημερωτικό σημείωμα αναφέρει ότι μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 οι σχετικές προκλήσεις έχουν λάβει διάφορες μορφές, μεταξύ των οποίων η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, οι παραβιάσεις εναέριου χώρου και οι δραστηριότητες μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και οι κυβερνοεπιθέσεις εναντίον δημόσιων θεσμών και στρατηγικών υποδομών.
Η EPRS επισημαίνει πάντως ότι δεν αποτελεί κάθε κυβερνοεπίθεση, περιστατικό με μη επανδρωμένο αεροσκάφος ή άλλη εχθρική ενέργεια αυτομάτως «υβριδική απειλή». Για να χαρακτηριστεί μία ενέργεια ως μέρος υβριδικής εκστρατείας, εξετάζεται κατά πόσο διαφορετικά μέσα χρησιμοποιούνται συντονισμένα για την επίτευξη στρατηγικού στόχου.
Σύμφωνα με το σημείωμα, οι υβριδικές απειλές δεν έχουν κατ’ ανάγκην στρατιωτική διάσταση ούτε περιλαμβάνουν χρήση βίας, ενώ ο υβριδικός πόλεμος τοποθετείται στο πιο προχωρημένο στάδιο κλιμάκωσης, όπου μπορεί να χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στρατιωτικά μέσα.
Μη επανδρωμένα αεροσκάφη και κρίσιμες υποδομές
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αυξανόμενη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, με την EPRS να αναφέρει ότι τουλάχιστον 16 μέλη του ΝΑΤΟ έχουν καταγράψει παραβιάσεις εναέριου χώρου από μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή έχουν εντοπίσει υπολείμματα τέτοιων συστημάτων τα τελευταία δύο χρόνια, κυρίως κοντά σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και υποδομές.
Τέτοια περιστατικά μπορούν, σύμφωνα με την EPRS, να δοκιμάσουν τους χρόνους αντίδρασης της αεράμυνας, να αποκαλύψουν αδυναμίες γύρω από κρίσιμες υποδομές, να διαταράξουν την πολιτική αεροπορία και να δημιουργήσουν οικονομικό κόστος.
Η ΕΕ έχει κινηθεί προς την ενίσχυση τόσο της χρήσης όσο και της αντιμετώπισης μη επανδρωμένων συστημάτων. Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Άμυνας κατά Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών προβλέπεται να δημιουργήσει πολυεπίπεδο δίκτυο αισθητήρων, συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και μη επανδρωμένων συστημάτων αναχαίτισης στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα, βασικές υποδομές ραντάρ και άλλες σχετικές υποδομές προβλέπεται να έχουν αναπτυχθεί έως το τέλος του 2026, ενώ η πρωτοβουλία αναμένεται να αρχίσει να λειτουργεί έως το τέλος του 2027.
Τον Οκτώβριο του 2026, η Κομισιόν ανακοίνωσε επιπλέον 130 εκατ. ευρώ μέσω του μέσου για τη διαχείριση των συνόρων και τις θεωρήσεις για δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ανεβάζοντας τη συνολική χρηματοδότηση της ΕΕ μέσω των ταμείων Εσωτερικών Υποθέσεων για τεχνολογίες επιτήρησης και αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε περισσότερα από 500 εκατ. ευρώ.
Πηγή: ΚΥΠΕ
