Η τρέχουσα γεωπολιτική πραγματικότητα δείχνει ότι ο Τραμπ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι βλέπουν την Τουρκία ως κρίσιμο στρατιωτικό ανάχωμα απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Καθώς οι ΗΠΑ μειώνουν την άμεση στρατιωτική τους παρουσία στην Ευρώπη, ο τουρκικός στρατός, ο οποίος αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό εντός της Συμμαχίας, θεωρείται απαραίτητος για την ασφάλεια της νοτιοανατολικής πτέρυγας, στον επερχόμενο πόλεμο κατά του Ιράν κιαι της Ρωσίας.
Ο Τουρκικός Στρατός ως Ανάχωμα στη Ρωσία
Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ και τον μεγαλύτερο σε ολόκληρη την Ευρώπη, αποτελώντας γεωγραφικά και στρατιωτικά τον πιο κρίσιμο παίκτη στην περιοχή. Αν και η Άγκυρα διατηρεί ανοιχτούς διπλωματικούς διαύλους με τη Μόσχα, ο στρατός της λειτουργεί ως άμεσος αντίπαλος της Ρωσίας σε πολλαπλά μέτωπα:
Γεωπολιτικός Ανταγωνισμός: Η Τουρκία αντιμετωπίζει και περιορίζει τη ρωσική επιρροή στη Συρία, τη Λιβύη, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία.
Η Μαύρη Θάλασσα: Μέσω της Σύμβασης του Μοντρέ, η Τουρκία ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου, εμποδίζοντας την ενίσχυση του ρωσικού πολεμικού ναυτικού.
Στήριξη στην Ουκρανία: Η Τουρκία προμηθεύει ενεργά το Κίεβο με στρατιωτικό εξοπλισμό, όπως τα drones Bayraktar, ενώ κατασκευάζει και εργοστάσιο παραγωγής drones εντός της Ουκρανίας.
Την ίδια στιγμή, παρά τις πολιτικές διαφωνίες (π.χ. για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή τις εσωτερικές εντάσεις), οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναγνωρίζουν την Τουρκία ως γεωγραφική και στρατιωτική ασπίδα έναντι της Ρωσίας.
Ο πρωτοφανής έπαινος του Τραμπ για τον Ερντογάν και η υπόσχεσή του να πουλήσει μαχητικά αεροσκάφη F-35 στην Τουρκία μπορεί να μην αποτελεί ένδειξη μετατόπισης της στρατηγικής της Ουάσινγκτον απέναντι στην Άγκυρα και περισσότερο μέρος ενός ευρύτερου σεναρίου των ΗΠΑ που στοχεύει στην αναμόρφωση του ΝΑΤΟ, στον περιορισμό του Ιράν, στην κλιμάκωση της περιφερειακής κούρσας εξοπλισμών και στην εμβάθυνση της Τουρκίας σε περιφερειακές κρίσεις, αναφέρει το nournews.ir.
Κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και σε επακόλουθες εμφανίσεις στα μέσα ενημέρωσης, ο Τραμπ επανέλαβε την έντονη κριτική του για το ΝΑΤΟ, ενώ ταυτόχρονα επαίνεσε τις πολιτικές και τις ενέργειες της Άγκυρας.
Αφενός, υποσχέθηκε να προχωρήσει με την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία. Αφετέρου, ισχυρίστηκε ότι δεν θα είχε παραστεί στη σύνοδο κορυφής αν δεν είχε φιλοξενηθεί από τον Ερντογάν στην Τουρκία.
Αν και αυτές οι παρατηρήσεις μπορεί να φαίνονται ως μια προσπάθεια να αποζημιωθεί η Τουρκία για τις προηγούμενες πολιτικές της Ουάσινγκτον απέναντι στην Άγκυρα ή να σηματοδοτηθεί η υποστήριξη προς την Τουρκία εν μέσω των αυξανόμενων εντάσεων με το Ισραήλ, φαίνεται να αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη στρατηγική.
Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος: Εγώ τα έλεγα για τα γεγονότα και θελανε να μου κόψουνε τη γλώσσα! (βίντεο)
Από τη μία πλευρά, ο Τραμπ φαίνεται να έχει την πρόθεση να υπονομεύσει τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ, αναβαθμίζοντας το καθεστώς της Τουρκίας εντός της συμμαχίας. Από την άλλη, η ρητορική του θα πρέπει να χρησιμεύσει ως προειδοποίηση προς την Άγκυρα ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τις στρατηγικές δυνατότητες της Τουρκίας σε περιφερειακούς υπολογισμούς, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε μελλοντικής επιθετικότητας κατά του Ιράν και του Άξονα της Αντίστασης.
Έπαινοι στον Ερντογάν: Ένα εργαλείο για την άσκηση πίεσης στο ΝΑΤΟ
Τα υποστηρικτικά σχόλια του Τραμπ και οι ασυνήθιστα θερμοί έπαινοι για τον Ερντογάν είναι δύσκολο να συμβιβαστούν με το γνωστό πολιτικό του στυλ.
Ο Τραμπ έχει επιδιώξει επανειλημμένα να υποτιμήσει άλλους ηγέτες και έχει επικρίνει δημόσια τον Ερντογάν σε αρκετές περιπτώσεις στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένης της εκδήλωσης του Συμβουλίου Ειρήνης στη Γάζα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ξαφνική αλλαγή τόνου του μπορεί καλύτερα να γίνει κατανοητή ως προοίμιο για την άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ.
"Σφαγή" στο Λαγονήσι: Ο Χατζηβασιλείου "τσάκισε" τον Νταβούτογλου για την Κύπρο
Η χρονική στιγμή των επαίνων του Τραμπ, παράλληλα με τις ανανεωμένες επιθέσεις του στο ΝΑΤΟ και τον χλευασμό του προς την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, ενισχύει την άποψη ότι η προσέγγισή του απέναντι στον Ερντογάν είχε ως στόχο να προκαλέσει άλλα μέλη της συμμαχίας για δύο πρωταρχικούς στόχους:
Πρώτον, να υποχρεώσει τις χώρες του ΝΑΤΟ να διαθέσουν το 5% του ΑΕΠ τους σε αμυντικές δαπάνες και Δεύτερον, να ενθαρρύνει τη συμμετοχή τους σε οποιαδήποτε μελλοντική στρατιωτική σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν.
Λίγο μετά τα σχόλια του Τραμπ, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ζήτησε αυξημένες αμυντικές δαπάνες εντός της συμμαχίας και υποστήριξε δημόσια τις στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ εναντίον του νότιου Ιράν.
Το παιχνίδι των F-35 και η αναβίωση του ανταγωνισμού των όπλων της Αμερικής
Δεδομένης της στρατηγικής των ΗΠΑ για δημιουργία εσόδων μέσω νέων πωλήσεων όπλων, ενθαρρύνοντας παράλληλα τα αραβικά κράτη να αποστασιοποιηθούν από την Κίνα και τη Ρωσία, να ανοικοδομήσουν τις εταιρικές σχέσεις ασφαλείας τους με την Ουάσινγκτον και να ευθυγραμμιστούν στενότερα με το Ισραήλ, ο έπαινος του Τραμπ για τον Ερντογάν και η υπόσχεσή του να παράσχει στην Τουρκία μαχητικά αεροσκάφη F-35, ( παρά την δημόσια αντίθεση του Μπενιαμίν Νετανιάχου) φαίνεται να στοχεύει στον καθησυχασμό των περιφερειακών εταίρων της Αμερικής και στην αναμόρφωση των στρατηγικών τους υπολογισμών.
Ταυτόχρονα, τροφοδοτώντας μια νέα περιφερειακή κούρσα εξοπλισμών, η Ουάσινγκτον μπορεί τόσο να αυξήσει τις υποχρεωτικές αγορές όπλων από τα αραβικά κράτη όσο και να δικαιολογήσει δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ.
Ο Ερντογάν βάζει φωτιά στα ελληνοτουρκικά! Ο Μητσοτάκης έκανε το λάθος του Νετανιάχου
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούν ολοένα και περισσότερο για το αυξανόμενο ενδιαφέρον του αραβικού κόσμου για μια νέα περιφερειακή τάξη που βασίζεται σε εγχώριες ρυθμίσεις και αρχές ασφαλείας που προωθεί ο άξονας Ρωσίας-Κίνας.
Από αυτή την οπτική γωνία, η χρήση της Τουρκίας ως κεντρικό στοιχείο της συζήτησης για τα F-35 εξυπηρετεί τον ευρύτερο στόχο της Ουάσινγκτον να πείσει τις αραβικές κυβερνήσεις να ευθυγραμμιστούν με τις πολιτικές των ΗΠΑ κατά του Ιράν και του Στενού του Ορμούζ.
Οι συναντήσεις που πραγματοποίησε ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και στη συνέχεια αξιωματούχοι της CENTCOM με αραβικά κράτη στο Μπαχρέιν, καταδεικνύουν αυτή την ευρύτερη στρατηγική.
F-35: Μια γνήσια προσφορά ή μια στρατηγική παγίδα;
Το κεντρικό ερώτημα παραμένει εάν η Ουάσιγκτον σκοπεύει πραγματικά να μεταφέρει μαχητικά αεροσκάφη F-35 στην Τουρκία ή εάν ο Τραμπ χρησιμοποιεί για άλλη μια φορά μια στρατηγική πολιτικής εξαπάτησης.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι η προσπάθεια της Ουάσινγκτον να εντείνει τη γεωπολιτική δραστηριότητα στον Καύκασο μέσω αυτού που έχει περιγραφεί ως ο προτεινόμενος «Διάδρομος Τραμπ», ένα έργο που θεωρείται ευρέως ότι στρέφεται κατά του Ιράν, της Ρωσίας και της Κίνας.
Αυτό εγείρει την πιθανότητα ο έπαινος του Τραμπ για την Τουρκία να έχει σχεδιαστεί για να ενθαρρύνει τη βαθύτερη εμπλοκή της Άγκυρας στον Καύκασο, σε έναν στρατηγικό ανταγωνισμό που μπορεί να φαίνεται ωφέλιμος βραχυπρόθεσμα, αλλά θα μπορούσε τελικά να εμπλέξει την Τουρκία σε παρατεταμένες περιφερειακές πολεμικές εντάσεις.
Οι ισχυρισμοί του Τραμπ ότι η Τουρκία έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εκστρατεία κατά του Ιράν, σε συνδυασμό με την επανειλημμένη επιμονή του ότι είναι δυσαρεστημένος με το ΝΑΤΟ, ενώ παράλληλα υποστηρίζει χώρες που είναι πρόθυμες να συμμετάσχουν στις εκστρατείες πίεσης των ΗΠΑ κατά του Ιράν, της Χεζμπολάχ και της Χαμάς, μπορεί να ενθαρρύνουν τους Τούρκους να υπολογίσουν λανθασμένα τις συνέπειες της στενότερης ευθυγράμμισης με την Ουάσινγκτον.
Συνολικά, ο έπαινος του Τραμπ για τον Ερντογάν φαίνεται λιγότερο να αντικατοπτρίζει μια γνήσια στρατηγική αναδιάταξη και περισσότερο ένα προειδοποιητικό σήμα για την ηγεσία της Τουρκίας να παραμείνει σε εγρήγορση έναντι των περιφερειακών στρατηγικών της Ουάσινγκτον που οφείλονται σε κρίσεις.
Η εμπειρία αρκετών αραβικών κρατών καταδεικνύει ότι η συμμετοχή σε γεωπολιτικά έργα υπό την ηγεσία των ΗΠΑ έχει συχνά προκαλέσει μεγαλύτερη αστάθεια και υψηλότερο κόστος παρά διαρκή στρατηγικά κέρδη.
