Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει ζητήσει από ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους να καταρτίσουν σχέδια για μια ενδεχόμενη εισβολή στη Γροιλανδία, σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης. Όπως αναφέρεται, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε εντολή στην Κοινή Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων (JSOC) να εξετάσει στρατιωτικές επιλογές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάληψη του ελέγχου του αρκτικού νησιού.
Πιέσεις από το εσωτερικό και αντιδράσεις των στρατηγών
Τα ίδια δημοσιεύματα σημειώνουν ότι σκληροπυρηνικοί κύκλοι στο περιβάλλον του Τραμπ, μετά την επιτυχία της Ουάσινγκτον σε στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου —η οποία κατέληξε στη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του— πιέζουν για άμεση κίνηση στη Γροιλανδία, πριν προλάβουν να αντιδράσουν η Ρωσία ή η Κίνα. Αντίθετα, οι Αρχηγοί του Γενικού Επιτελείου εμφανίζονται κάθετα αντίθετοι, εκτιμώντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα ήταν παράνομη και χωρίς την απαραίτητη έγκριση του Κογκρέσου.
Τραμπ: «Θα κάνουμε κάτι για τη Γροιλανδία»
Σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή (9/01), ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ξεκάθαρα: «Θα κάνουμε κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι», υποστηρίζοντας ότι σε διαφορετική περίπτωση η Ρωσία ή η Κίνα θα αποκτήσουν παρουσία στο νησί. «Θα προτιμούσα μια συμφωνία με τον εύκολο τρόπο, αλλά αν αυτό δεν καταστεί δυνατό, θα το κάνουμε με τον δύσκολο», πρόσθεσε, αφήνοντας ανοιχτό κάθε ενδεχόμενο.
Την ίδια ημέρα, οι πολιτικοί ηγέτες της Γροιλανδίας απάντησαν κατηγορηματικά, δηλώνοντας: «Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί, δεν θέλουμε να είμαστε Δανοί, θέλουμε να είμαστε Γροιλανδοί», αντιδρώντας στα σχόλια του Τραμπ περί κατάληψης του νησιού.
Το ΝΑΤΟ σε αμήχανη θέση
Οι δηλώσεις και οι απειλές του Αμερικανού προέδρου έχουν φέρει το ΝΑΤΟ σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, προκαλώντας έντονη ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Σύμφωνα με τους Financial Times, η Συμμαχία δεν έχει εκδώσει δημόσια δήλωση που να επιβεβαιώνει την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της Δανίας και της Γροιλανδίας, ούτε έχει απαντήσει επίσημα στις φιλοδοξίες του Τραμπ για το νησί, το οποίο αποτελεί τμήμα του δανικού βασιλείου.
Η στάση αυτή έχει εξοργίσει ευρωπαϊκά κράτη που επιδιώκουν ενιαίο μέτωπο και αποκλιμάκωση των διατλαντικών εντάσεων, σε πλήρη αντίθεση με τις πρόσφατες προσπάθειες της ΕΕ να στηρίξει ανοιχτά την Κοπεγχάγη.
Κατηγορίες κατά της Δανίας και το Άρθρο 5
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τη Δανία ότι απέτυχε να προστατεύσει επαρκώς τη Γροιλανδία και να επενδύσει στην ασφάλειά της, επικαλούμενος αυξημένη ρωσική και κινεζική ναυτική δραστηριότητα στην περιοχή. Ο Λευκός Οίκος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η στρατιωτική δράση αποτελεί «μία από τις επιλογές», παράλληλα με την αγορά ή άλλες μεθόδους ελέγχου.
Ένα τέτοιο σενάριο θα συνιστούσε άμεση σύγκρουση μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του Άρθρου 5, που πολλά κράτη θεωρούν θεμέλιο της Συμμαχίας.
Ευρωπαϊκή δυσαρέσκεια και ανησυχία
«Είναι εμφανώς σιωπηλοί», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ, αναφερόμενος στη στάση της ηγεσίας του ΝΑΤΟ. «Ο Ρούτε υποτίθεται ότι θα λειτουργούσε ως ο άνθρωπος που θα μπορούσε να μιλήσει στον Τραμπ εκ μέρους της Ευρώπης, αλλά όχι με αυτή τη σιωπή», πρόσθεσε. Διπλωμάτης της Συμμαχίας σημείωσε ότι η αποφυγή συζήτησης δημιουργεί την εντύπωση αποδοχής των εξελίξεων.
Αντίστοιχα, ο επίτροπος Άμυνας της ΕΕ Άντριους Κουμπίλιους παραδέχθηκε ότι δεν γνωρίζει λεπτομέρειες για σχετικές συζητήσεις εντός του ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας πως η Συμμαχία βρίσκεται σε «ειδική κατάσταση», καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Δανία είναι μέλη της.
«Η Ουκρανία είναι εύκολη υπόθεση, η Ρωσία είναι ο παραδοσιακός εχθρός. Η Γροιλανδία όμως είναι πολύ πιο περίπλοκη, γιατί οι ΗΠΑ θεωρούνται ο βασικός μας σύμμαχος», κατέληξε ανώτερος σκανδιναβός διπλωμάτης, υπογραμμίζοντας το βάθος της κρίσης.
