Μπορεί χαρακτηριστικά όπως η εξωτερική εμφάνιση ή η μυρωδιά να παίζουν βασικό ρόλο στην πρώτη μας εντύπωση από κάποιον, αλλά δεν είναι αυτά που θα αποφασίσουν αν θα τον ερωτευτούμε. Σύμφωνα για την ακρίβεια με μια μελέτη, το 80% των συμμετεχόντων απάντησε ότι «απαραίτητο» ή «πολύ σημαντικό» κριτήριο στην επιλογή ερωτικού συντρόφου είναι το επίπεδο ευφυΐας του. Μάλιστα, το 89% θα ήθελε σχετίζεται ερωτικά με κάποιον που είναι «αξιοσημείωτα» πιο μορφωμένος ή έξυπνος από εκείνον/η.

Γιατί όμως μάς γοητεύει τόσο η εξυπνάδα – και στους άντρες αλλά και στις γυναίκες; Επειδή συνοδεύεται, συχνά, από οφέλη όπως η αίσθηση του χιούμορ, η δημιουργικότητα, οι κοινωνικές δεξιότητες, η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων αλλά και το εξελικτικό πλεονέκτημα ενός υψηλότερου εισοδήματος.

Πέρα από την εξυπνάδα, ωστόσο, και άλλοι παράγοντες παίζουν ρόλο στην εξέλιξη της σχέσης, όπως το timing, «Αν δεν είστε έτοιμοι για μια σχέση, δεν θα προσέξετε καν τον εξυπνότερο άνθρωπο στο δωμάτιο, ακόμα και αν κάθεται στα πόδια σας» σχολιάζει χαρακτηριστικά η Helen Fisher Ph.D., ανθρωπολόγος, συνεργάτιδα του Kinsey Institute και συγγραφέας του βιβλίου «The Anatomy of Love: A Natural History of Mating, Marriage, and Why We Stray» («Η ανατομία της αγάπης: Μια φυσική ιστορία ζευγαρώματος, γάμου και απιστίας»).

Σε γενικές γραμμές, η ειδικός δεν πιστεύει ότι ισχύει η φράση «τα ετερώνυμα έλκονται». Απεναντίας, υποστηρίζει ότι «τείνουμε να ερωτευόμαστε άτομα που βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης, εμφάνισης, με τις ίδιες θρησκευτικές και κοινωνικές αξίες και κοινούς στόχους αναπαραγωγής».

Η ίδια επίσης παρουσιάζει τα ευρήματά της σχετικά με τη λεγόμενη «ερωτική χημεία». Όπως εξηγεί, τέσσερις βασικές κατηγορίες ορμονών επίσης παίζουν το ρόλο τους στην επιλογή ερωτικού συντρόφου: η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη, η τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα.

Για παράδειγμα, τα άτομα με υψηλά επίπεδα ντοπαμίνης τείνουν να ταιριάζουν μεταξύ τους, καθώς και οι δύο αναζητούν νέες εμπειρίες και περιπέτειες, είναι δημιουργικά, αυθόρμητα και ιδιαίτερα δραστήρια. Από την άλλη, τα ζευγάρια με υψηλά επίπεδα σεροτονίνης είναι πιο συγκρατημένα, πειθαρχημένα και παραδοσιακά: Σέβονται την εξουσία, ακολουθούν τους κανόνες και ένα προκαθορισμένο πρόγραμμα στην καθημερινότητά τους.

Από την άλλη, όταν μιλάμε για την τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα, εκεί πραγματικά τα ετερώνυμα έλκονται, σύμφωνα με την Dr Fisher. Άνθρωποι με υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης, μιας ορμόνης που συνδέεται με το αναλυτικό πνεύμα, την αμεσότητα, την αποφασιστικότητα αλλά και το πείσμα, συχνά ταιριάζουν με συντρόφους με ανεβασμένα οιστρογόνα, δηλαδή με αναπτυγμένη φαντασία, ευαισθησία, ενσυναίσθηση, λεκτικές και επικοινωνιακές δεξιότητες.