Οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν αποκτούν πλέον σαφή γεωστρατηγική διάσταση, καθώς η Κίνα εμφανίζεται να προχωρά σε έμπρακτη υποστήριξη της Τεχεράνης, την ώρα που η εσωτερική αστάθεια στη χώρα εντείνεται και η διεθνής πίεση αυξάνεται. Δηλώσεις, στρατιωτικές μετακινήσεις και ενεργειακά συμφέροντα συνθέτουν ένα σύνθετο σκηνικό, στο οποίο το Πεκίνο δηλώνει έτοιμο να μην παραμείνει παρατηρητής.
Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, διέταξε το Σώμα των Φρουρών (IRGC) να τεθεί στο υψηλότερο επίπεδο ετοιμότητας!
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Άμυνας, η Κίνα ξεκαθαρίζει ότι δεν θα επιτρέψει την παραβίαση της κυριαρχίας του Ιράν από εξωτερικούς παράγοντες, δηλώνοντας ανοιχτά πως είναι διατεθειμένη να παράσχει κάθε αναγκαία υποστήριξη στην ιρανική κυβέρνηση. Η τοποθέτηση αυτή συνοδεύεται από σαφές μήνυμα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο όπου η ένταση στη Μέση Ανατολή παραμένει υψηλή.
Στρατιωτική και τεχνική στήριξη προς την Τεχεράνη
Όπως αναφέρεται, η Κίνα δηλώνει έτοιμη να προσφέρει οικονομική, τεχνική, πληροφοριακή και στρατιωτική βοήθεια στο Ιράν, εφόσον αυτό ζητηθεί. Παράλληλα, στο παρασκήνιο καταγράφονται ήδη συγκεκριμένες κινήσεις ενίσχυσης της ιρανικής αμυντικής ικανότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, έχουν παραδοθεί στο Ιράν ελικόπτερα επίθεσης Mi-28, μετά από προηγούμενες παραδόσεις αντιαεροπορικών συστημάτων και αεροσκαφών. Οι πληροφορίες αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η ιρανική πλευρά φέρεται να εξετάζει περαιτέρω ενίσχυση της αεροπορίας της, με ενδιαφέρον για το μαχητικό πολλαπλών ρόλων Chengdu J-10C, το οποίο μπορεί να φέρει τον πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς PL-15, καθώς και προηγμένα συστήματα αερομεταφερόμενης προειδοποίησης και ελέγχου.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία συνεχίζει να προμηθεύει οπλικά συστήματα στο Ιράν, χωρίς δημόσια σχόλια ή επίσημες τοποθετήσεις, ενισχύοντας το ευρύτερο πλέγμα στρατιωτικής συνεργασίας της Τεχεράνης με μη δυτικούς συμμάχους.
Ανησυχία Πεκίνου για αποσταθεροποίηση του Ιράν
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το Πεκίνο εκτιμά ότι μετά τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να κινηθούν πιο επιθετικά απέναντι στο Ιράν. Ένα τέτοιο σενάριο, ωστόσο, θα είχε άμεσες επιπτώσεις στα κινεζικά συμφέροντα, καθώς θα έθετε σε κίνδυνο τόσο τις ενεργειακές ροές ιρανικού πετρελαίου όσο και τις εμπορικές διαδρομές που διέρχονται από ιρανικό έδαφος.
Η Κίνα θεωρείται ευρέως ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, με τις εισαγωγές να συνεχίζονται παρά τις αμερικανικές κυρώσεις. Το ιρανικό αργό εξακολουθεί να φτάνει σε κινεζικά διυλιστήρια, αποτελώντας βασικό πυλώνα της ενεργειακής ασφάλειας του Πεκίνου.
Το Ιράν στον πυρήνα του κινεζικού «Δρόμου του Μεταξιού»
Πέραν της ενέργειας, το Ιράν κατέχει κομβικό ρόλο στη στρατηγική της Κίνας για τη διασύνδεση Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης. Το 2025 τέθηκε σε λειτουργία η απευθείας σιδηροδρομική σύνδεση Ιράν–Κίνας, μήκους άνω των 10.000 χιλιομέτρων, που συνδέει τη Σιάν με την Τεχεράνη μέσω Κεντρικής Ασίας.
Οι «κόκκινες γραμμές» της Τεχεράνης και η προκλητική κίνηση του Χ
Η διαδρομή αυτή μειώνει δραστικά τον χρόνο μεταφοράς εμπορευμάτων στις 14 ημέρες, έναντι 30 έως 40 ημερών μέσω θαλάσσιων οδών, ενώ ταυτόχρονα προστατεύει το εμπόριο από πιθανούς θαλάσσιους περιορισμούς λόγω της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή. Μαζί με τον Οικονομικό Διάδρομο Κίνας–Πακιστάν (CPEC), η συγκεκριμένη χερσαία διαδρομή θεωρείται σοβαρός ανταγωνιστής του σχεδιαζόμενου IMEC.
Επενδύσεις δισεκατομμυρίων και στρατηγικά διακυβεύματα
Η Κίνα έχει επενδύσει 39 δισεκατομμύρια δολάρια στη Μέση Ανατολή, 62 δισεκατομμύρια δολάρια στον CPEC, ενώ έχει χρηματοδοτήσει 112 έργα στην Κεντρική Ασία στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας, της εξόρυξης και της μεταποίησης. Τα τελευταία χρόνια, η έμφαση μετατοπίζεται σταδιακά και στην τεχνολογία και τις πράσινες υποδομές.
Υπό αυτό το πρίσμα, η αποσταθεροποίηση του Ιράν δεν αποτελεί απλώς περιφερειακό ζήτημα, αλλά άμεση απειλή για τον κινεζικό στρατηγικό σχεδιασμό. Η στάση του Πεκίνου δείχνει ότι η Κίνα αντιλαμβάνεται το Ιράν ως κρίσιμο κρίκο στο ευρύτερο αφήγημα της ανάδειξής της σε παγκόσμιο παίκτη.
