Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και δεκάδες έχουν τραυματιστεί από τη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας κοντά στην Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο, στην Ισπανία. Σύμφωνα με τον τελευταίο προσωρινό απολογισμό, 53 τραυματίες νοσηλεύονται σε νοσοκομεία της Καστίλης-Λα Μάντσα, εκ των οποίων 15 βρίσκονται σε σοβαρή κατάσταση.
Τα ξημερώματα της Πέμπτης, τα σωστικά συνεργεία συνεχίζουν τις επιχειρήσεις στα συντρίμμια, με τις προσπάθειες να επικεντρώνονται στα βαγόνια που έχουν υποστεί τις μεγαλύτερες καταστροφές. Οι αρχές εκφράζουν φόβους ότι ο αριθμός των νεκρών ενδέχεται να αυξηθεί, καθώς η απομάκρυνση των παραμορφωμένων τμημάτων των συρμών δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Ο πρόεδρος της Καστίλης-Λα Μάντσα, Εμιλιάνο Γκαρθία-Πάχε, επιβεβαίωσε ότι τέσσερις σοροί παραμένουν εγκλωβισμένες στα συντρίμμια, διευκρινίζοντας ότι έχουν ήδη συμπεριληφθεί στον επίσημο απολογισμό των 68 νεκρών. Παράλληλα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να εντοπιστούν και άλλα θύματα κατά τη συνέχιση των επιχειρήσεων.
Το δυστύχημα σημειώθηκε στις 08:53 το πρωί της Τετάρτης, όταν τρένο AVE της κρατικής Renfe, που εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη–Σεβίλλη, προσέκρουσε με σφοδρότητα στο πίσω μέρος ακινητοποιημένου συρμού της Iryo, στην ίδια γραμμή. Στα δύο τρένα επέβαιναν συνολικά περισσότεροι από 500 άνθρωποι. Από τη σύγκρουση εκτροχιάστηκαν αρκετά βαγόνια, ορισμένα από τα οποία κατέληξαν σε πρανές δίπλα στις γραμμές.
Τα 17 λεπτά πριν από την τραγωδία και η εντολή του κέντρου ελέγχου
Οι έρευνες επικεντρώνονται πλέον σε όσα συνέβησαν μεταξύ 08:30 και 08:53, με τις ηχογραφημένες συνομιλίες των μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου της Adif να αποτελούν βασικό στοιχείο της διερεύνησης.
Σύμφωνα με τον Ισπανό υπουργό Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, στις 08:30 παρουσιάστηκε βλάβη στο σύστημα ασφαλείας LZB, το οποίο ελέγχει την κυκλοφορία των τρένων στη συγκεκριμένη γραμμή. Η βλάβη προκάλεσε την ακινητοποίηση τουλάχιστον έξι συρμών, μεταξύ των οποίων και τα δύο τρένα που ενεπλάκησαν στο δυστύχημα.
Έξι λεπτά αργότερα, στις 08:36, το κέντρο ελέγχου στη Μαδρίτη έδωσε εντολή στο AVE να συνεχίσει την πορεία του με κανονική ταχύτητα, παρότι το τρένο της Iryo παρέμενε ακινητοποιημένο περίπου 25 χιλιόμετρα πιο μπροστά. Δεκαεπτά λεπτά αργότερα σημειώθηκε η σύγκρουση.
Ο Πουέντε χαρακτήρισε την απόφαση «ανεξήγητη», υποστηρίζοντας ότι, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, ο συρμός θα έπρεπε να κινηθεί με ταχύτητα που θα του επέτρεπε να ακινητοποιηθεί έγκαιρα μπροστά σε ενδεχόμενο εμπόδιο, και όχι να συνεχίσει κανονικά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι συνομιλίες που δημοσιοποίησε το ισπανικό πρακτορείο EFE. Σε αυτές καταγράφεται εργαζόμενος του κέντρου ελέγχου να ζητά από τον μηχανοδηγό του AVE να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα LZB και στη συνέχεια να συνεχίσει με κανονική πορεία.
Σε άλλη συνομιλία, η μηχανοδηγός της Iryo ενημερώνει ότι ο συρμός της εξακολουθεί να βρίσκεται ακινητοποιημένος, καθώς δεν μπορεί να επανεκκινήσει το σύστημα ασφαλείας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί επιτράπηκε η κανονική κυκλοφορία του AVE, ενώ υπήρχε κόκκινη ένδειξη και άλλο τρένο παρέμενε στην ίδια γραμμή. Οι ακριβείς συνθήκες και οι ευθύνες δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.
Μαρτυρίες επιβατών και έρευνα για τις ευθύνες
Οι μαρτυρίες των επιζώντων αποτυπώνουν τη σφοδρότητα της σύγκρουσης. Επιβάτες περιγράφουν ανθρώπους που εκσφενδονίστηκαν από τις θέσεις τους, σπασμένα παράθυρα και τραυματίες εγκλωβισμένους ανάμεσα στα καθίσματα. Ορισμένοι κατάφεραν να εγκαταλείψουν τα βαγόνια σπάζοντας τα τζάμια, ενώ άλλοι περίμεναν τη βοήθεια των διασωστών.
Στην Ούρδα, συγγενείς επιβατών συγκεντρώθηκαν σε χώρους υποδοχής και νοσοκομεία, αναζητώντας πληροφορίες για τους δικούς τους ανθρώπους. Η ταυτοποίηση των θυμάτων συνεχίζεται, ενώ στην περιοχή επιχειρούν πυροσβέστες, αστυνομικοί, η Πολιτοφυλακή και μονάδες του ισπανικού στρατού.
Η Πολιτοφυλακή έχει αρχίσει να λαμβάνει καταθέσεις από εργαζομένους του κέντρου ελέγχου της Adif, ενώ εξετάζονται οι καταγραφές των επικοινωνιών, τα δεδομένα των τρένων και οι συνθήκες υπό τις οποίες δόθηκε η εντολή επανεκκίνησης. Παράλληλα, έχει κινηθεί δικαστική έρευνα, με τις αρχές να λαμβάνουν μέτρα για τη διατήρηση των αποδεικτικών στοιχείων στον τόπο του δυστυχήματος.
Τριήμερο πένθος – Δεύτερη τραγωδία μέσα σε εννέα μήνες
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος επισκέφθηκε τον τόπο του δυστυχήματος, ανακοίνωσε τριήμερο εθνικό πένθος, από τις 29 έως τις 31 Οκτωβρίου, δεσμευόμενος για πλήρη διερεύνηση των αιτίων και απόδοση ευθυνών σε περίπτωση που διαπιστωθούν παραλείψεις.
Η νέα τραγωδία σημειώνεται μόλις εννέα μήνες μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Αδαμούθ της Κόρδοβας, στις 18 Ιανουαρίου, όταν 46 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Και στις δύο περιπτώσεις ενεπλάκησαν συρμοί των Renfe και Iryo, στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή, χωρίς ωστόσο να έχει προκύψει μέχρι στιγμής σύνδεση μεταξύ των αιτίων των δύο δυστυχημάτων.
Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, ζήτησε άμεση και ανεξάρτητη αξιολόγηση της κατάστασης του σιδηροδρομικού δικτύου, ενώ νέα συζήτηση έχει ανοίξει για τη συντήρηση των υποδομών και τη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας.
Στο μεταξύ, από τα μεσάνυχτα της Πέμπτης βρίσκεται σε εξέλιξη 24ωρη απεργία των μηχανοδηγών της Renfe, η οποία είχε προκηρυχθεί πριν από το δυστύχημα, με βασικά αιτήματα τη βελτίωση της ασφάλειας και την επίλυση προβλημάτων στη λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου.
Η κυκλοφορία των τρένων υψηλής ταχύτητας μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας παραμένει διακομμένη, ενώ η Renfe έχει αναστείλει τις πωλήσεις εισιτηρίων στη συγκεκριμένη γραμμή έως τις 13 Δεκεμβρίου και προετοιμάζει εναλλακτικές συνδέσεις για τους επιβάτες.
Με τις επιχειρήσεις στα συντρίμμια να συνεχίζονται και τον αριθμό των θυμάτων να μην έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, η έρευνα καλείται να εξηγήσει πώς, μέσα σε 17 λεπτά, ένα τρένο που είχε ακινητοποιηθεί λόγω βλάβης στο σύστημα ασφαλείας έλαβε εντολή να συνεχίσει κανονικά, με αποτέλεσμα να βρεθεί στην ίδια γραμμή με έναν άλλο ακινητοποιημένο συρμό.
