Τέσσερις ημέρες ακραίων βροχοπτώσεων και κατολισθήσεωνστη Σουμάτρα της Ινδονησίας έφεραν τους πιο απειλούμενους μεγάλους πιθήκους του κόσμου ακόμη πιο κοντά στην εξαφάνιση, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Η έρευνα εκτιμά ότι 58 ουρακοτάγκοι του είδους Tapanuli, από έναν συνολικό πληθυσμό μικρότερο των 800 ατόμων, σκοτώθηκαν εξαιτίας του ακραίου καιρικού φαινομένου που έπληξε την περιοχή τον περασμένο Νοέμβριο. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 7% του συνολικού πληθυσμού του είδους.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για συντηρητική εκτίμηση, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη τις ζημιές στο δασικό θόλο που προκλήθηκαν από τις βροχές ούτε τη μείωση της διαθέσιμης τροφής.

Ο κυκλώνας Senyar σάρωσε τη Σουμάτρα στα τέλη Νοεμβρίου, προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 1.000 ανθρώπων στη φονικότερη φυσική καταστροφή της Νοτιοανατολικής Ασίας για το 2025.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, τα ευρήματα δείχνουν ότι τα ακραία φαινόμενα βροχόπτωσης μπορούν να απειλήσουν άμεσα την επιβίωση πληθυσμών μεγάλων πιθήκων.
 

Οι επιπτώσεις στην άγρια ζωή

Η ακριβής έκταση της καταστροφής στην άγρια ζωή της περιοχής ήταν δύσκολο να υπολογιστεί. Ειδικοί και περιβαλλοντικές οργανώσεις είχαν ήδη παρατηρήσει ότι οι εμφανίσεις ουρακοτάγκων Tapanuli μειώθηκαν δραματικά μετά την καταιγίδα, ενισχύοντας τις υποψίες ότι πολλά ζώα παρασύρθηκαν από πλημμύρες και κατολισθήσεις.
 

Ο καθηγητής Έρικ Μέιγιαρντ, διευθύνων σύμβουλος της Borneo Futures στο Μπρουνέι και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, είχε δηλώσει στο BBC τον Δεκέμβριο ότι ο κυκλώνας πιθανότατα είχε σκοτώσει περίπου 35 ουρακοτάγκους. Η νεότερη εκτίμηση των 58 θανάτων αποτελεί σημαντική αναθεώρηση προς τα πάνω.

Λίγες εβδομάδες μετά τον κυκλώνα, εργαζόμενοι ανθρωπιστικών οργανώσεων εντόπισαν το πτώμα ενός ουρακοτάγκου Tapanuli μισοθαμμένο μέσα σε λάσπη και κορμούς δέντρων στο χωριό Πούλο Πακάτ της κεντρικής περιοχής Ταπανούλι.

«Είχα δει αρκετές ανθρώπινες σορούς τις προηγούμενες ημέρες, αλλά αυτό ήταν το πρώτο νεκρό άγριο ζώο που αντίκρισα», δήλωσε ο Ντέκι Τσάντρα, μέλος της ανθρωπιστικής αποστολής. «Οι ουρακοτάγκοι έρχονταν εδώ για να φάνε φρούτα. Τώρα φαίνεται πως ο τόπος αυτός έγινε ο τάφος τους».

Ο Μέιγιαρντ, ο οποίος είδε φωτογραφίες του νεκρού ζώου, περιέγραψε τη σκηνή ως σοκαριστική.

«Αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν ότι όλη η σάρκα είχε αποκολληθεί από το πρόσωπό του», είπε. «Όταν τεράστιες κατολισθήσεις καταστρέφουν εκτάσεις δάσους, ακόμη και τόσο δυνατά ζώα όπως οι ουρακοτάγκοι είναι ανήμπορα και συνθλίβονται».

«Πρέπει να ήταν πραγματική κόλαση μέσα στο δάσος εκείνη τη στιγμή», πρόσθεσε.
 

Κίνδυνος εξαφάνισης

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, παρότι ο κυκλώνας Senyar ήταν ένα ασυνήθιστο γεγονός, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή έπαιξε σημαντικό ρόλο στην έντασή του. Παράλληλα, η συχνότητα και η ένταση των ακραίων βροχοπτώσεων στην περιοχή αναμένεται να αυξηθούν στο μέλλον, απειλώντας περαιτέρω το είδος και τον βιότοπό του.

Μελέτες δείχνουν ότι οι ουρακοτάγκοι Tapanuli – ένα είδος που αναγνωρίστηκε επιστημονικά μόλις το 2017 – θα εξαφανιστούν εάν συνεχίσουν να χάνουν περισσότερο από το 1% του πληθυσμού τους κάθε χρόνο.

Η κυβέρνηση της Ινδονησίας έχει προσωρινά αναστείλει μεγάλα αναπτυξιακά έργα στην προστατευόμενη δασική περιοχή Batang Toru, μεταξύ τους μεταλλευτικές δραστηριότητες, φυτείες φοινικέλαιου και υδροηλεκτρικές επεκτάσεις, δίνοντας στους επιστήμονες την ευκαιρία να αξιολογήσουν καλύτερα τους οικολογικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει το είδος.

Οι συγγραφείς της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η καταστροφή που προκάλεσε ο κυκλώνας αποδεικνύει πόσο ευάλωτοι είναι οι ουρακοτάγκοι Tapanuli.

«Η κρίση που αντιμετωπίζει ο ουρακοτάγκος Tapanuli αναδεικνύει τη σύγκλιση της κλιματικής αστάθειας, της απώλειας βιοποικιλότητας και της ευαλωτότητας των οικοσυστημάτων, απαιτώντας μια συντονισμένη απάντηση ανάλογη με το μέγεθος της απειλής», αναφέρουν.

Για να προστατευθούν οι εναπομείναντες ουρακοτάγκοι, καταλήγουν οι ερευνητές, θα χρειαστεί διαρκής διεθνής στήριξη.

«Μέσω ισχυρότερης εθνικής προστασίας, σχεδιασμού προσαρμοσμένου στην κλιματική αλλαγή και διεθνούς οικονομικής και τεχνικής βοήθειας, μπορούμε ακόμη να αποτρέψουμε την πρώτη σύγχρονη εξαφάνιση ενός είδους μεγάλου πιθήκου».