Σε μια κίνηση που αποσκοπεί να «κλειδώσει» το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας του και να δημιουργήσει μη αναστρέψιμα τετελεσμένα έναντι της ρωσικής απειλής, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έθεσε ένα σαφές και ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα. Μιλώντας για την πορεία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ο Ουκρανός ηγέτης κατέστησε σαφές ότι στρατηγικός στόχος του Κιέβου είναι η ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση εντός του 2027.
Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια χρονική συγκυρία (αρχές του 2026) όπου η Ουκρανία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις του μετώπου και στις βαθιές θεσμικές μεταρρυθμίσεις που απαιτεί το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Για τον Ζελένσκι, το 2027 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία, αλλά ένα υπαρξιακό ορόσημο.
Η στρατηγική σημασία του 2027
Η επιλογή του συγκεκριμένου έτους δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με τον οδικό χάρτη που έχει καταρτίσει το Κίεβο σε συνεργασία με τους Ευρωπαίους συμμάχους του, το 2027 συμπίπτει με την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από τη Λιθουανία (στο δεύτερο εξάμηνο), μια χώρα που αποτελεί έναν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της ουκρανικής υπόθεσης.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι πιέζει ώστε μέχρι τότε να έχουν κλείσει όλα τα τεχνικά ζητήματα.
Ολοκλήρωση του Screening: Η διαδικασία ελέγχου της συμβατότητας της ουκρανικής νομοθεσίας με το ευρωπαϊκό δίκαιο βαίνει προς ολοκλήρωση.
Άνοιγμα «Δεσμών»: Το Κίεβο ζητά το ταυτόχρονο άνοιγμα πολλαπλών διαπραγματευτικών κεφαλαίων (οργανωμένων σε clusters), ώστε να κερδηθεί πολύτιμος χρόνος.
Για την ουκρανική ηγεσία, η ένταξη στην ΕΕ είναι η μόνη εγγύηση για την ανοικοδόμηση της χώρας και την προσέλκυση επενδύσεων, λειτουργώντας συμπληρωματικά με τις εγγυήσεις ασφαλείας που αναζητούνται σε επίπεδο ΝΑΤΟ.
Οι μεταρρυθμίσεις και η «μάχη» της διαφθοράς
Ωστόσο, ο δρόμος προς τις Βρυξέλλες δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρά την πολιτική βούληση στήριξης, παραμένει αυστηρή στην τήρηση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης.
Ο Ζελένσκι αναγνώρισε ότι η χώρα του πρέπει να τρέξει «μαραθώνιο με ρυθμό σπριντ» σε τρεις βασικούς τομείς:
Κράτος Δικαίου: Η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος και η διασφάλιση της ανεξαρτησίας των δικαστών παραμένει κορυφαία προτεραιότητα.
Καταπολέμηση της Διαφθοράς: Παρά τα βήματα που έχουν γίνει, η ΕΕ ζητά απτά αποτελέσματα στην πάταξη της διαφθοράς σε υψηλό επίπεδο, ειδικά όσον αφορά τη διαχείριση της διεθνούς βοήθειας.
Προστασία Μειονοτήτων: Ένα ευαίσθητο θέμα που συχνά εγείρει ενστάσεις από γειτονικά κράτη-μέλη (όπως η Ουγγαρία), το οποίο το Κίεβο καλείται να διευθετήσει πλήρως.
Η στάση των Ευρωπαίων Εταίρων
Η δήλωση Ζελένσκι λειτουργεί και ως μοχλός πίεσης προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ενώ χώρες όπως η Πολωνία, οι Βαλτικές και οι Σκανδιναβικές στηρίζουν το ταχύρρυθμο χρονοδιάγραμμα, υπάρχουν και οι «σκεπτικιστές» της Δυτικής Ευρώπης που προκρίνουν μια πιο σταδιακή διαδικασία.
Το επιχείρημα του Κιέβου είναι ότι η Ουκρανία, μέσω του πολέμου, έχει αποδείξει την προσήλωσή της στις ευρωπαϊκές αξίες περισσότερο από κάθε άλλο υποψήφιο μέλος. Επιπλέον, τονίζεται ότι η ένταξη της Ουκρανίας θα μετατοπίσει το γεωπολιτικό κέντρο βάρους της Ευρώπης προς την Ανατολή, δημιουργώντας μια ισχυρή ζώνη ασφαλείας απέναντι στη Ρωσία.
Οι επόμενοι μήνες
Το διάστημα μέχρι το τέλος του 2026 θεωρείται κρίσιμο. Η Ουκρανία καλείται να ψηφίσει εκατοντάδες νόμους εναρμόνισης, ενώ οι Βρυξέλλες πρέπει να προετοιμάσουν θεσμικά την Ένωση για να υποδεχθεί ένα κράτος με τον πληθυσμό και τις αγροτικές εκτάσεις της Ουκρανίας (γεγονός που επηρεάζει την Κοινή Αγροτική Πολιτική).
Ο Ζελένσκι, με τη χαρακτηριστική του επιμονή, διαμηνύει ότι δεν υπάρχει «Σχέδιο Β». «Το 2027 πρέπει να είναι η χρονιά που η ουκρανική σημαία θα κυματίζει ισότιμα δίπλα στις άλλες σημαίες στις Βρυξέλλες», φέρεται να δήλωσε, θέτοντας τον πήχη στο ανώτατο δυνατό σημείο. Μένει να φανεί αν η πολιτική βούληση της Ευρώπης θα μπορέσει να υπερκεράσει τις γραφειοκρατικές και τεχνικές δυσκολίες ενός εγχειρήματος που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της διεύρυνσης.
