Μέσα σε ένα αυστηρά καθορισμένο διπλωματικό πλαίσιο και με τον πήχη των προσδοκιών να παραμένει συνειδητά και ρεαλιστικά σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, διεξάγεται σήμερα στην Άγκυρα η πολυαναμενόμενη συνάντηση κορυφής μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
 Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, και Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, συναντώνται απέναντι-απέναντι σε μια χρονική συγκυρία όπου τα ανοιχτά μέτωπα μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν όχι μόνο άλυτα, αλλά και εξαιρετικά σύνθετα. Η σημερινή διμερής επαφή εγγράφεται στη στρατηγική της διατήρησης των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και της αποτροπής εντάσεων. Παρά ταύτα, όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά από κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα, στο τρέχον γεωπολιτικό momentum δεν αναμένεται, ούτε προβλέπεται, να υπάρξει καμία ουσιαστική πρόοδος στα μεγάλα, δομικά ζητήματα που ταλανίζουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Τι κάζο έπαθε το αεροπλανοφόρο Αναντολού στην Βαλτική εν μέσω του απόρρητου σχεδίου των Γερμανών κατά της Ρωσίας

Το Διεθνές Περιβάλλον και ο Ρόλος των Υπερδυνάμεων

Η σύνοδος κορυφής δεν διεξάγεται σε κενό αέρος, αλλά επηρεάζεται άμεσα από τις ευρύτερες τεκτονικές αλλαγές στο παγκόσμιο στερέωμα. Με τον Πρόεδρο της Αμερικής, Ντόναλντ Τραμπ, να επιβάλλει νέους κανόνες και ισορροπίες στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, καθώς και στη στρατηγική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, η περιοχή βιώνει μια έντονη ρευστότητα. Υπό αυτό το πρίσμα, τόσο η ελληνική όσο και η τουρκική ηγεσία προσπαθούν να διασφαλίσουν τη μέγιστη δυνατή σταθερότητα στα μεταξύ τους σύνορα, προκειμένου να μην ανοίξουν νέα μέτωπα που θα δυσαρεστούσαν τους διεθνείς δρώντες.

Συνεπώς, η ατζέντα της σημερινής συνάντησης μοιραία περιορίζεται στη λεγόμενη «θετική ατζέντα». Το βάρος πέφτει στην προώθηση της συνεργασίας σε θέματα χαμηλής πολιτικής, όπως ο τουρισμός, το διμερές εμπόριο, η πολιτική προστασία και η οικονομία. Αντιθέτως, τα φλέγοντα γεωπολιτικά ζητήματα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου μπαίνουν πρακτικά στον «πάγο». Ο πρωταρχικός, και ίσως ο μοναδικός ρεαλιστικός στόχος του Μεγάρου Μαξίμου για τη σημερινή ημέρα, είναι η διασφάλιση της συνέχισης των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο Πελάγος, παρατείνοντας την περίοδο της μηδενικής στρατιωτικής παραβατικότητας.

Οι Αδιαπραγμάτευτες Κόκκινες Γραμμές της Ελληνικής Πλευράς

Απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό, η ελληνική αντιπροσωπεία προσέρχεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων έχοντας χαράξει απόλυτα διακριτές και σκληρές κόκκινες γραμμές. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, η ηγεσία της χώρας διαμηνύει με απόλυτη σαφήνεια πως θεμελιώδη ζητήματα που άπτονται της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και των αυτονόητων κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου και στην ευρύτερη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, αποτελούν ταμπού. Δεν βρίσκονται, δεν συζητούνται και δεν πρόκειται ποτέ να τεθούν υπό διαπραγμάτευση.

Απειλεί ο Τραμπ! Οι ΗΠΑ θα πρέπει να κάνουν "κάτι πολύ σκληρό" αν δεν επιτευχθεί συμφωνία με Ιράν – Έτοιμος να στείλει 2ο αεροπλανοφόρο

Η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά και εμφατικά κάθε προσπάθεια της Άγκυρας να διευρύνει τεχνητά την ατζέντα του διαλόγου. Η ελληνική διπλωματία εμμένει σταθερά και απαρέγκλιτα στην εθνική θέση: Η μοναδική νομική διαφορά που αναγνωρίζει η Ελλάδα προς επίλυση με την Τουρκία είναι ο καθορισμός των θαλασσίων ζωνών, ήτοι της Υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Η όποια επίλυση αυτής της διαφοράς μπορεί να προκύψει αποκλειστικά και μόνο βάσει του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.

Η Στάση της Άγκυρας: Ανοιχτά Μέτωπα και Προκλήσεις

Από την άλλη πλευρά του Αιγαίου, η στάση της τουρκικής ηγεσίας παραμένει εξαιρετικά προκλητική στον πυρήνα της, διατηρώντας ακέραιες τις αναθεωρητικές της βλέψεις. Παρότι η ρητορική ένταση έχει μειωθεί για λόγους τακτικής, η ουσία της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής δεν έχει μεταβληθεί στο ελάχιστο. Όπως επισημαίνουν διπλωματικοί αναλυτές, η Άγκυρα συνεχίζει να διατηρεί ορθάνοιχτα τα μέτωπα της αντιπαράθεσης, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο για να αμφισβητήσει το status quo.

Ειδικότερα, η Τουρκία φροντίζει να επαναφέρει στο προσκήνιο, με κάθε ευκαιρία, τις παράλογες απαιτήσεις της περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, επιχειρώντας να συνδέσει παράνομα την κυριαρχία τους με τη στρατιωτική τους παρουσία, παραβλέποντας το δικαίωμα της Ελλάδας στη νόμιμη άμυνα. Ταυτόχρονα, προχωρά τακτικά σε ενοχλητικές μονομερείς εκδόσεις Navtex, οι οποίες στοχεύουν στην έμπρακτη αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχικής και διοικητικής δικαιοδοσίας σε τεράστιες θαλάσσιες εκτάσεις. Επιπρόσθετα, συντηρεί και εργαλειοποιεί την επικίνδυνη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», διεκδικώντας κυριαρχία σε βραχονησίδες και νησίδες του Αιγαίου. Η επιμονή αυτή της τουρκικής διπλωματίας αποδεικνύει στην πράξη ότι ο δρόμος για την εξομάλυνση των σχέσεων είναι εξαιρετικά μακρύς και δύσβατος.

Ο Συμβολισμός Πίσω από την Απουσία του Νίκου Δένδια

Ένα δομικό στοιχείο της σημερινής συνάντησης, το οποίο έχει σχολιαστεί εκτενώς και καταδεικνύει τον πραγματικό χαρακτήρα της αποστολής, είναι η ηχηρή απουσία της στρατιωτικής ηγεσίας και συγκεκριμένα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Όπως αναλύεται στα σχετικά δημοσιεύματα, η απουσία του Νίκου Δένδια από την Άγκυρα δεν συνιστά τυχαίο γεγονός ή παράλειψη του πρωτοκόλλου. Αντιθέτως, αποτελεί μια σαφή, καλά μελετημένη και συνειδητή πολιτική επιλογή του Μεγάρου Μαξίμου.

Ο λόγος πίσω από αυτή την απόφαση είναι διττός. Αφενός, το Μέγαρο Μαξίμου επιθυμεί διακαώς να κρατήσει αυστηρά εκτός της σημερινής επίσημης ατζέντας τα αμιγώς στρατιωτικά και εξοπλιστικά ζητήματα. Τα θέματα αυτά, λόγω της φύσης τους και της τουρκικής επιθετικότητας, δημιουργούν άμεση τριβή και θα μπορούσαν να τορπιλίσουν το κλίμα της συνάντησης. Αφετέρου, η απουσία του Υπουργού Άμυνας εκπέμπει ένα ξεκάθαρο διεθνές μήνυμα: Η σημερινή συνάντηση κορυφής έχει αυστηρά και μόνο πολιτικό-διπλωματικό χαρακτήρα. Επικεντρώνεται αποκλειστικά στη συντήρηση του διμερούς πολιτικού διαλόγου και στην αποφυγή εντάσεων, και επ' ουδενί δεν σηματοδοτεί την έναρξη διαπραγματεύσεων για την επίλυση των ζητημάτων σκληρής ασφάλειας. Σε αυτούς τους τομείς, οι θέσεις των δύο κρατών παραμένουν σταθερά, βαθιά και αγεφύρωτα αντίθετες.

Εν κατακλείδι, το σημερινό τετ α τετ στην Άγκυρα συνιστά μια αναγκαία άσκηση διπλωματικής ισορροπίας. Οι ηγεσίες Ελλάδας και Τουρκίας προσέρχονται στο τραπέζι γνωρίζοντας εκ των προτέρων τα στενά όρια της συνάντησης, επιδιώκοντας απλώς να κερδίσουν διπλωματικό χρόνο και να επιβεβαιώσουν τη βούλησή τους για τη διατήρηση της νηνεμίας σε μια ευρύτερα φλεγόμενη περιοχή.