Την ανάγκη μιας ριζικής αλλαγής στην ενεργειακή πολιτική της χώρας ανέδειξε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, παρουσιάζοντας το προγραμματικό σχέδιο του κόμματος για την ενέργεια. Στην τοποθέτησή του κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που δόθηκε στη Χαριλάου Τρικούπη αποκλειστικά για αυτό το θέμα, απέδωσε στην κυβερνητική πολιτική την ευθύνη για το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο, όπως υποστήριξε, επιβαρύνει τόσο τα νοικοκυριά όσο και την παραγωγή, υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ περιέγραψε το σχέδιο του κόμματος ως μια «πράσινη, δίκαιη και ανθεκτική» ενεργειακή μετάβαση, με βασικό στόχο τη μείωση των ενεργειακών εξαρτήσεων της χώρας από τρίτες χώρες σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων. Αναφέρθηκε τόσο στον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη διεθνή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ελλάδας.
Κεντρικό στοιχείο της πρότασης του ΠΑΣΟΚ αποτελεί η διαφορετική διαχείριση του ενεργειακού και ηλεκτρικού χώρου. Ο Νίκος Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι προτεραιότητα θα έπρεπε να δοθεί σε αγρότες, συνεταιρισμούς, ενεργειακές κοινότητες, δήμους και μεταποιητικές επιχειρήσεις, ώστε να μπορούν να παράγουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια, αποκτώντας σταθερό και χαμηλό ενεργειακό κόστος. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι η κατανομή του ηλεκτρικού χώρου έγινε με κριτήρια που ευνόησαν συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα, αφήνοντας στο περιθώριο την τοπική αυτοδιοίκηση και τους πραγματικούς παραγωγούς, ιδιαίτερα στην ελληνική περιφέρεια.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η χώρα θα έπρεπε να είχε προηγουμένως επενδύσει στα ηλεκτρικά δίκτυα και στις υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, ώστε η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών να πραγματοποιηθεί με πιο ομαλό τρόπο. Όπως ανέφερε, η έλλειψη αυτών των επενδύσεων οδήγησε σε μια ενεργειακή μετάβαση που δεν ενίσχυσε την παραγωγική βάση της χώρας ούτε προστάτευσε επαρκώς τους καταναλωτές από τις αυξήσεις στο κόστος ενέργειας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην απολιγνιτοποίηση, σημειώνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ δεν αμφισβητεί την ανάγκη εγκατάλειψης του λιγνίτη, αλλά θεωρεί ότι αυτή έπρεπε να εξελιχθεί σταδιακά και σε συνάρτηση με την ανάπτυξη των δικτύων και της αποθήκευσης. Κατά τον ίδιο, η κυβερνητική επιλογή οδήγησε σε μεγαλύτερη εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο, γεγονός που συνέβαλε τόσο στην ακρίβεια όσο και στην αύξηση του κόστους παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό χαρακτήρισε αντιφατική την επιλογή μετατροπής της μονάδας Πτολεμαΐδα V σε μονάδα φυσικού αερίου, τη στιγμή που η ίδια η κυβέρνηση αναγνωρίζει πως η εξάρτηση από το εισαγόμενο αέριο αποτελεί παράγοντα πληθωρισμού.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης συνέδεσε την ενεργειακή πολιτική και με την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, υποστηρίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση οφείλει να μειώνει το κόστος ζωής και όχι να επιβαρύνει τα πιο αδύναμα νοικοκυριά. Αναφέρθηκε στον γερασμένο κτιριακό στόλο της χώρας και στις περιορισμένες επιδόσεις των υφιστάμενων προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται πιο αποτελεσματική στόχευση προς όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφιερώθηκε στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι η υπερβολική εξάρτηση της ελληνικής αγοράς από το Χρηματιστήριο Ενέργειας διατηρεί υψηλές τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και πρότεινε μεγαλύτερη αξιοποίηση διμερών συμβολαίων σταθερής τιμής, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Παράλληλα ζήτησε αυστηρότερη κρατική εποπτεία της αγοράς, σημειώνοντας ότι το κράτος δεν μπορεί να λειτουργεί ως απλός παρατηρητής όταν το ενεργειακό κόστος επιβαρύνει την κοινωνία και την παραγωγή.
Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του κατείχαν τα ζητήματα εθνικής στρατηγικής που συνδέονται με την ενέργεια. Ο κ. Ανδρουλάκης αναφέρθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έργο ευρωπαϊκής αλλά και εθνικής σημασίας, άμεσα συνδεδεμένο με την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Ζήτησε από την κυβέρνηση να παρουσιάσει σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, ενώ επέκρινε τους χειρισμούς της, κάνοντας λόγο για έλλειψη σχεδιασμού και για μια εικόνα αντιπαράθεσης με την Κυπριακή Δημοκρατία που, όπως είπε, αποδυναμώνει τη θέση της χώρας σε ένα κρίσιμο γεωπολιτικό ζήτημα.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι το κόστος της σημερινής ενεργειακής πολιτικής μεταφέρεται καθημερινά σε αγρότες, κτηνοτρόφους, μεταποιητικές επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αμφισβητώντας την κυβερνητική εικόνα περί φθηνής ενέργειας. Όπως ανέφερε, η πραγματική εικόνα αποτυπώνεται στην αγοραστική δύναμη των πολιτών και στην επιβάρυνση της παραγωγής, επαναλαμβάνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ προτείνει μια ενεργειακή μετάβαση που θα συνδυάζει χαμηλότερο κόστος, μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, στήριξη της περιφέρειας και σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες.
