Σε μια απόφαση-σταθμό που ανατρέπει πλήρως τα δεδομένα στο παγκόσμιο ηλεκτρονικό εμπόριο και την καταναλωτική συμπεριφορά εκατομμυρίων Ευρωπαίων, προχώρησε το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ (Ecofin). Η Ευρωπαϊκή Ένωση βάζει οριστικό «φρένο» στην ανεξέλεγκτη εισροή φθηνών προϊόντων από πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein, καταργώντας την τελωνειακή ατέλεια για τα μικροδέματα και επιβάλλοντας νέες χρεώσεις που αναμένεται να εκτοξεύσουν το τελικό κόστος για τον καταναλωτή.
Η ημερομηνία-ορόσημο έχει ήδη κλειδώσει: από την 1η Ιουλίου 2026, το καθεστώς των αφορολόγητων αγορών για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ περνά ανεπιστρεπτί στο παρελθόν.
Το Τέλος της Ατέλειας και ο Νέος Δασμός
Μέχρι σήμερα, τα δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχονταν στην ΕΕ από τρίτες χώρες απαλλάσσονταν από δασμούς, πληρώνοντας μόνο τον αναλογούντα ΦΠΑ (κάτι που συχνά επίσης παρακάμπτονταν μέσω υποτιμολόγησης). Αυτό το «παράθυρο» επέτρεψε σε κινεζικούς γίγαντες του e-commerce να κατακλύσουν την ευρωπαϊκή αγορά με προϊόντα εξαιρετικά χαμηλού κόστους, δημιουργώντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Η νέα συμφωνία των «27» προβλέπει:
Κατάργηση του ορίου των 150 ευρώ: Κάθε δέμα, ανεξαρτήτως αξίας, θα υπόκειται πλέον σε τελωνειακούς δασμούς.
Απλοποιημένος Δασμός: Για τη διευκόλυνση της διαδικασίας και την αποφυγή χάους στα τελωνεία, εισάγεται ένας ειδικός, απλοποιημένος δασμός . Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για μια επιβάρυνση της τάξεως των 3 ευρώ ανά κατηγορία είδους μέσα στο δέμα ή έναν κατ' αποκοπή συντελεστή που θα εφαρμόζεται οριζόντια.
Πώς τα 3 Ευρώ Γίνονται... 30: Ο Πολλαπλασιαστής του Κόστους
Το πιο ανησυχητικό σημείο για τους καταναλωτές δεν είναι μόνο ο ίδιος ο δασμός, αλλά τα παρεπόμενα έξοδα που αυτός ενεργοποιεί. Το σενάριο όπου μια φθηνή αγορά καταλήγει να κοστίζει πολλαπλάσια βασίζεται στην εξής «αλυσίδα» επιβαρύνσεων:
Ο Δασμός: Ακόμη και για ένα προϊόν αξίας 3 ευρώ, θα επιβάλλεται ο νέος δασμός (π.χ. 3 ευρώ). Ήδη το κόστος διπλασιάζεται.
Τα Έξοδα Εκτελωνισμού : Αυτός είναι ο «κρυφός» εφιάλτης. Οι εταιρείες ταχυμεταφορών και τα ταχυδρομεία χρεώνουν τέλη για τη διαδικασία εκτελωνισμού, τα οποία συχνά ξεκινούν από 5 έως 15 ευρώ, ανεξαρτήτως της αξίας του αντικειμένου.
Ο ΦΠΑ: Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας θα υπολογίζεται πλέον επί της συνολικής αυξημένης αξίας (τιμή προϊόντος + δασμός + μεταφορικά + έξοδα εκτελωνισμού).
Έτσι, ένα μικροαντικείμενο των 3 ευρώ μπορεί να επιβαρυνθεί με δασμό 3 ευρώ, έξοδα διαχείρισης courier 15 ευρώ και τον ανάλογο ΦΠΑ, εκτινάσσοντας την τελική τιμή κοντά στα 25-30 ευρώ. Το μοντέλο του «αγοράζω φθηνά και πολλά» καθίσταται πρακτικά ασύμφορο.
Στόχος: Ασφάλεια και Δίκαιος Ανταγωνισμός
Η ΕΕ, υπό την ηγεσία της Προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προωθεί αυτή τη μεταρρύθμιση όχι μόνο για εισπρακτικούς λόγους, αλλά κυρίως για την προστασία της αγοράς και των πολιτών.
Ασφάλεια Προϊόντων: Πολλά από τα φθηνά εισαγόμενα προϊόντα δεν πληρούν τις αυστηρές ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας (π.χ. χημικά σε ρούχα, επικίνδυνα παιχνίδια). Ο τελωνειακός έλεγχος θα λειτουργήσει ως φίλτρο.
Περιβάλλον: Ο περιορισμός του όγκου των αερομεταφερόμενων μικροδεμάτων εντάσσεται στην πράσινη στρατηγική της ΕΕ.
Ισονομία: Οι Ευρωπαίοι έμποροι, που πληρώνουν φόρους και τηρούν κανονισμούς, θα πάψουν να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση έναντι των ασιατικών πλατφορμών.
Η εφαρμογή του μέτρου το 2026 αναμένεται να προκαλέσει τριγμούς στο επιχειρηματικό μοντέλο των Temu και Shein, οι οποίες θα κληθούν να προσαρμοστούν ή να δουν τα μερίδια αγοράς τους στην Ευρώπη να συρρικνώνονται δραματικά.
